W poniedziałek, 18 sierpnia 2025 r., w Limanowej odbyły się uroczystości upamiętniające 83. rocznicę likwidacji getta i zagłady limanowskich Żydów. Główne obchody rozpoczęły się o godzinie 17:00 przy „Głazie Pamięci” na ul. Jana Kilińskiego. Wydarzenie otworzył Karol Wojtas, który przypomniał zebranym najważniejsze fakty historyczne związane z tragedią II wojny światowej.

Kolejnym punktem programu było wystąpienie Adama Nowaka ze stowarzyszenia „Sądecki Sztetl”, który odczytał tekst poświęcony pamięci o ofiarach Holocaustu oraz wydarzeniom z okresu niemieckiej okupacji. Głos zabrała również Burmistrz Miasta Limanowa Jolanta Juszkiewicz, podkreślając znaczenie pielęgnowania pamięci o zamordowanych mieszkańcach miasta.

W trakcie uroczystości ks. Tadeusz Kubala z parafii Matki Boskiej Bolesnej w Limanowej podzielił się osobistymi wspomnieniami rodzinnymi i refleksjami na temat upamiętnienia zagłady Żydów na terenie Małopolski. Następnie poprowadził modlitwę za ofiary.

Po modlitwie Adam Nowak odczytał „Apel Pamięci”, po czym zebrani wysłuchali żydowskich utworów muzycznych w wykonaniu Jagi Wrońskiej i jej córki Marysi Madej. Uczestnicy złożyli pod „Głazem Pamięci” kwiaty i znicze, a organizatorzy zaprosili wszystkich na przyszłoroczne obchody.


W uroczystościach wzięli udział m.in. Burmistrz Jolanta Juszkiewicz, Przewodniczący Rady Miasta Leszek Mordarski, Wójt Gminy Limanowa Jan Skrzekut, Przewodniczący Rady Powiatu Józef Pietrzak, dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w Starej Wsi Jacenty Musiał, ks. Tadeusz Kubala, mieszkańcy Limanowej oraz przedstawiciele „Sądeckiego Sztetla”.

Obchody poprzedziło spotkanie na polanach leśnych w Starej Wsi – Pożarach, gdzie przy symbolicznej macewie uczestnicy zapalili znicze i modlili się za ofiary pod przewodnictwem ks. Mariusza Nosala, proboszcza parafii Św. Józefa Robotnika w Starej Wsi.

Organizatorami wydarzenia byli „Sądecki Sztetl” oraz limanowscy historycy, a patronat nad obchodami objęła Burmistrz Limanowej.

Krótka historia zagłady limanowskich Żydów:

Po zajęciu Limanowej przez Niemców we wrześniu 1939 r., już 12 września doszło do pierwszej egzekucji – rozstrzelano jedenastu Żydów oraz katolika Jana Semika. W kolejnych latach okupacji w Starej Wsi – Pożarach oraz na terenie miasta zamordowano setki osób, w tym dzieci, osoby starsze i chore. Getto w Limanowej powstało w czerwcu 1942 r., a zamknięto w nim około 2 tysiące Żydów z miasta i okolic.

18 sierpnia 1942 r. Niemcy rozpoczęli likwidację getta. Część osób skierowano do pracy przymusowej, wielu zamordowano na miejscu lub wywieziono do obozu zagłady w Bełżcu, gdzie większość zginęła w komorach gazowych. Zagładę przeżyły tylko nieliczne osoby, które po wojnie rozproszyły się po świecie, czasem wracając do rodzinnej Limanowej, by odwiedzić groby bliskich.

Obchody były okazją do upamiętnienia tragicznej historii limanowskiej społeczności żydowskiej i oddania hołdu jej ofiarom.