30 listopada w miejscowości Brzozowa (gmina Gromnik, powiat tarnowski) potwierdzono ognisko rzekomego pomoru drobiu. Choroba dotyczyła drobiu utrzymywanego przyzagrodowo — stwierdzono zakażenie u 300 ptaków (kury, gęsi, perliczki). Wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar zapewnia, że sytuacja jest monitorowana, a służby pozostają w stałym kontakcie z weterynarią. Jednocześnie apeluje do hodowców o zachowanie szczególnych zasad bioasekuracji.
Informacje o ognisku przekazano podczas briefingu w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie, w którym uczestniczyli także Małopolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii Lech Pankiewicz oraz jego zastępca Grzegorz Kawiecki.
W związku z przypadkiem w Brzozowej wojewoda podpisał nowe rozporządzenie dotyczące zwalczania rzekomego pomoru drobiu obejmujące obszary powiatów: tarnowskiego, brzeskiego, nowosądeckiego oraz Miasta Tarnowa. Rozporządzenie ustanawia obszar zapowietrzony i obszar zagrożony oraz określa ograniczenia i obowiązki obowiązujące na tych terenach. Dokument został wydany na wniosek Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii.
Zakres rozporządzenia i obowiązki
Rozporządzenie jest standardowym narzędziem służącym wyznaczaniu stref z ograniczeniami. W przypadku, gdy ognisko występuje w gospodarstwie z liczbą ptaków przekraczającą 50 sztuk lub gdy obszar ograniczeń wykracza poza granice jednego powiatu, wojewoda jest zobowiązany do jego wydania. Na terenach objętych ograniczeniami m.in. zakazano handlu drobiem i produktami pochodnymi na targowiskach; obrót jajami z dużych ferm jest możliwy wyłącznie za zgodą powiatowego lekarza weterynarii.
Małopolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii poinformował, że w 2025 r. w całym kraju zanotowano ponad 130 ognisk rzekomego pomoru drobiu; w Małopolsce stwierdzono dotychczas jedno ognisko w dużej hodowli oraz 15 ognisk w chowie przyzagrodowym. W okresie od 29 października zarejestrowano osiem ognisk, w których łącznie znajdowało się ponad 700 sztuk różnych ptaków. Lekarz weterynarii przypomniał, że przeciwko tej chorobie dostępne są szczepionki — szczepienia są obowiązkowe w stadach komercyjnych, a ich przeprowadzenie wraz z właściwą bioasekuracją to najlepsza ochrona przed chorobą.
Rozporządzenie wojewody z 4 grudnia 2025 r. w sprawie zwalczania rzekomego pomoru drobiu określa aktualne obszary ograniczeń i zasady postępowania.
Wykaz ognisk w Małopolsce od października 2025
- Zabierzów (pow. krakowski) — stwierdzone 29 października 2025 r., 37 sztuk (kury, kaczki, perlice).
- Zbylitowska Góra (pow. tarnowski) — stwierdzone 30 października 2025 r., 40 sztuk (kury, indyki).
- Wojnicz (pow. tarnowski) — stwierdzone 14 listopada 2025 r., 71 sztuk (kury, gołębie). W związku z tym wydano rozporządzenie wojewody z 17 listopada 2025 r. obejmujące powiat tarnowski, brzeski i Miasto Tarnów.
- Zielonki, PIW Kraków — stwierdzone 16 listopada 2025 r., 37 sztuk (kury).
- Roztoka Brzeziny (pow. nowosądecki) — stwierdzone 20 listopada 2025 r., 46 sztuk (kury, kaczki).
- Nieczajna Góra (pow. dąbrowski) — stwierdzone 21 listopada 2025 r., 17 sztuk (kury).
- Mietniów (pow. wielicki) — stwierdzone 26 listopada 2025 r., 170 sztuk (kury, gołębie). Wydano rozporządzenie wojewody z 28 listopada 2025 r. obejmujące powiaty: wielicki, myślenicki, krakowski oraz Miasto Kraków.
- Brzozowa (gmina Gromnik, pow. tarnowski) — stwierdzone 30 listopada 2025 r., 300 sztuk (kury, gęsi, perliczki).
Część obszaru ustanowionego w związku z ogniskiem w Brzozowej pokrywa się z obszarem objętym wcześniejszym rozporządzeniem wojewody z 17 listopada 2025 r.; w związku z tym tamto rozporządzenie zostało uchylone, a objęte nim tereny włączono do nowego dokumentu.
Kroki podjęte na miejscach ognisk
W gospodarstwach, w których potwierdzono zakażenie, pod nadzorem powiatowych lekarzy weterynarii wdrożono procedury zwalczania choroby: przeprowadzono uśpienie i utylizację chorych ptaków, a następnie wykonano czyszczenie i dezynfekcję miejsc ognisk. Całość działań nadzorują służby Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii oraz powiatowi lekarze weterynarii.
Zalecenia dla hodowców
Wszystkich hodowców drobiu prosi się o szczególną ostrożność i stosowanie podstawowych zasad bioasekuracji, w tym:
- zabezpieczenie paszy i wody przed dostępem dzikiego ptactwa i innych zwierząt,
- stosowanie odzieży i obuwia ochronnego używanego wyłącznie przy obsłudze drobiu,
- mycie rąk wodą z mydłem przed czynnościami związanymi z karmieniem i pojeniem,
- stosowanie mat dezynfekcyjnych przy wejściach do budynków i dbanie o skuteczność używanych środków dezynfekcyjnych.
<li;karmienie i pojenie drobiu wewnątrz budynków inwentarskich,
Jeśli hodowca zauważy objawy mogące wskazywać na zakażenie (m.in. wzrost śmiertelności, apatia, spadek pobierania paszy i wody, duszność, wypływy z nosa i oczu, obrzęk głowy, biegunka, nagły spadek nieśności, zmiany w skorupce jaj, objawy neurologiczne jak drżenia, skręt głowy czy paraliż kończyn), powinien natychmiast powiadomić lekarza weterynarii lub powiatowego lekarza weterynarii.
Przypomina się również o obowiązku szczepień przeciw rzekomemu pomorowi drobiu, wynikającym z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 25 kwietnia 2025 r.; szczepienia są obowiązkowe w stadach komercyjnych, a zalecane również dla drobiu przyzagrodowego.
O chorobie
Rzekomy pomór drobiu (Newcastle disease, ND) to zakaźna choroba ptaków, będąca poważnym problemem dla branży drobiarskiej i powodująca znaczące straty gospodarcze. Najbardziej podatny jest drób gospodarski, zwłaszcza kury domowe.
W Polsce w 2024 r. odnotowano 21 ognisk ND u drobiu oraz 8 ognisk u ptaków utrzymywanych w niewoli (w tym jedno w Małopolsce). W 2025 r. do tej pory zarejestrowano 68 ognisk u drobiu i 69 ognisk u ptaków utrzymywanych w niewoli; w Małopolsce w 2025 r. stwierdzono łącznie 1 ognisko w fermie oraz 15 ognisk w chowie przyzagrodowym.
Źródło: malopolska.uw.gov.pl