Od 1 stycznia 2026 r. w Krakowie zacznie obowiązywać Strefa Czystego Transportu (SCT), wprowadzająca nowe zasady wjazdu do miasta. Zmiany dotkną także osoby mieszkające poza Krakowem, które regularnie dojeżdżają tu do pracy, na zakupy czy do placówek medycznych.
Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy Twój samochód spełnia wymogi dotyczące dopuszczalnych norm emisji spalin. Wiele pojazdów już je spełnia — jeśli mają polskie tablice rejestracyjne i odpowiadają kryteriom norm lub rocznika, właściciele nie będą musieli podejmować żadnych dodatkowych działań.
Jak sprawdzić, czy Twój samochód będzie mógł wjechać?
Samochody benzynowe (w tym z instalacją LPG) będą mogły wjeżdżać bez ograniczeń, jeśli spełniają normę Euro 4 lub zostały wyprodukowane od 2005 r. wzwyż — oznacza to, że w 2026 r. akceptowane będą benzyniaki nawet 21-letnie.
W przypadku diesli wymagania są surowsze. Dla osobowych pojazdów do 3,5 tony konieczna jest norma Euro 6 lub rocznik 2014 i nowszy (czyli maksymalnie 12 lat w 2026 r.). Większe pojazdy ciężarowe prowadzone w ramach działalności gospodarczej muszą spełniać Euro 6 lub pochodzić z 2012 r. lub później.
Jeżeli samochód spełnia odpowiednie normy lub kryteria rocznikowe i jest zarejestrowany w Polsce, zostanie automatycznie włączony do systemu SCT i właściciel nie musi nic robić.
Wprowadzono trzyletni okres przejściowy dla kierowców spoza Krakowa posiadających auta niespełniające wymogów — będą mogli wjeżdżać do strefy po uiszczeniu opłaty.
Opłaty są elastyczne: opłata godzinowa wyniesie 2,50 zł za każdą godzinę pobytu w strefie (liczoną od wjazdu do momentu wyjazdu lub zaparkowania). Opłata dzienna w 2026 r. będzie kosztować 5 zł, a w 2027 r. wzrośnie do 15 zł.
Dla osób dojeżdżających codziennie przewidziano abonamenty miesięczne: 100 zł w 2026 r., 250 zł w 2027 r. i 500 zł w 2028 r. — czyli w ostatnim roku okresu przejściowego.
System informatyczny obsługujący strefę zostanie uruchomiony na początku grudnia 2025 r., wtedy będzie można sprawdzić status pojazdu, zgłosić auto do systemu, potwierdzać wizyty medyczne lub wykupić opłaty za wjazd. Dla osób preferujących kontakt tradycyjny będą wyznaczone punkty obsługi — ich lokalizacje zostaną podane przez miasto.
Po 31 grudnia 2028 r. możliwość wykupywania opłat za wjazd przestanie obowiązywać — od tego czasu do strefy z zewnątrz będą mogły wjeżdżać wyłącznie pojazdy spełniające wymagane normy emisji.
W określonych sytuacjach można otrzymać zwolnienie z opłat i ograniczeń. Posiadacze ważnej karty parkingowej dla osób niepełnosprawnych będą mogli zgłosić jeden pojazd zwolniony z opłat (konieczne będzie dołączenie kopii karty z widoczną datą ważności i danymi uprawnionej osoby).
Osoby regularnie korzystające ze specjalistycznych świadczeń medycznych finansowanych publicznie (np. rehabilitacja, dializy, chemioterapia, radioterapia) również mogą uzyskać zwolnienie — każdorazowo trzeba będzie jednak zgłosić wizytę w systemie SCT i potwierdzić ją w placówce. Zwolnienia nie dotyczą transportów ratunkowych na SOR.
Kolekcjonerzy posiadający pojazdy zabytkowe wpisane do rejestru zabytków oraz właściciele specjalnych pojazdów (kampery, food trucki itp.) mogą ubiegać się o zwolnienie na podstawie odpowiednich wpisów w rejestrach. W większości przypadków uprawnienia te trzeba odnawiać co najmniej raz w roku, przedstawiając aktualne dokumenty.
Jeżeli pojazd jest zarejestrowany za granicą, nawet gdy spełnia normy emisji, właściciel będzie musiał samodzielnie zgłosić go do systemu SCT i dołączyć kopię dowodu rejestracyjnego oraz dane pojazdu (marka, model, rok produkcji i norma emisji).
Kontrole będą realizowane głównie automatycznie przez kamery odczytujące numery rejestracyjne i porównujące je z bazą danych systemu. Wjazd bez uprawnień może zakończyć się mandatem do 500 zł, nakładanym zgodnie z art. 96c Kodeksu wykroczeń przez straż miejską lub policję.
Głównym źródłem informacji o Strefie Czystego Transportu będzie strona internetowa strefy, gdzie znajdą się aktualności, objaśnienia przepisów, instrukcje krok po kroku oraz najczęściej zadawane pytania. W razie wątpliwości można kontaktować się z Krakowskim Centrum Kontaktu telefonicznie pod numerem 12 616 55 55.
Informację o normie Euro znajdziesz w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Jeśli Twoje auto nie spełnia wymogów, masz czas do stycznia 2026 r., by rozważyć opcje: ubieganie się o zwolnienie, wymianę samochodu, korzystanie z komunikacji publicznej, parkingów przesiadkowych lub uwzględnienie opłat za wjazd w kosztach dojazdu.
Warto przygotować się wcześniej, aby uniknąć problemów w pierwszych dniach obowiązywania strefy.
Źródło: lapanow.pl