10 grudnia 2025 r.

5 grudnia w Miejskiej Bibliotece w Mszanie Dolnej odbyło się kolejne, przedostatnie w tym roku spotkanie w projekcie „Autostopem przez świat judaizmu”. Tym razem poświęcono je modlitwie żydowskiej oraz przedmiotom z nią związanym, zwłaszcza filakteriom (tefilin) i modlitewnikom.

Uczestnicy poznali znaczenie „kiwania się” podczas modlitwy (szuklingu) i noszenia tefilin. Wyjaśnienia odwoływały się do Biblii i mistyki żydowskiej: do nakazu z Tory, by przykazania mieć „przed oczami” i „na ramieniu”, psalmicznego wezwania do modlitwy całym ciałem oraz chasydzkiej symboliki płonącej świecy, bijącego serca i duszy zwróconej ku Bogu.

Program i kontekst spotkania

Goście zapoznali się z najważniejszymi modlitwami judaizmu: Szema Israel, Amidą (Osiemnaście Błogosławieństw), Kaddiszem i Avinu Malkenu, z odniesieniami do genezy chrześcijańskich modlitw, zwłaszcza „Ojcze nasz”. Prowadząca, teolożka Urszula Antosz‑Rekucka, omówiła także pory modlitw, ich nazewnictwo i powiązania z chrześcijańską Liturgią godzin.


Zaprezentowano żydowskie modlitewniki do użytku codziennego i świątecznego: Sidur oraz Machzor.

Uczestnicy obejrzeli fotorelację z ceremonii bar micwy przy Ścianie Zachodniej w Jerozolimie — to podczas tego obrzędu chłopiec otrzymuje swoje pierwsze tefilin.

Przedstawiono także cenną pamiątkę: tefilin, które na bar micwę otrzymał Saul Chapnick, potomek mszańskiej rodziny Gellerów. Jego filakterie oraz rodzinny modlitewnik mają stać się jednymi z kluczowych eksponatów w powstającej Izbie Pamięci mszańskich Żydów.

Warstwę muzyczną przygotował Jakub Antosz‑Rekucki, wykonując w autorskim tłumaczeniu modlitewną pieśń Leonarda Cohena, hymn szabatowy „Szalom alejchem” oraz, na prośbę publiczności, „Leman achaj wereaj”.

Cykl „Autostopem przez świat judaizmu” ma przybliżać świat tradycji, niegdyś obecny w codzienności mieszkańców regionu.

Na zakończenie przypomniano myśl Julesa Isaaca, współtwórcy przemian, które doprowadziły do soborowej deklaracji Nostra Aetate, świętującej niedawno 60‑lecie: choć judaizm i chrześcijaństwo łączy wiele, a różnice pozostają, należy je przekraczać szacunkiem, nie oskarżeniami.

Projekt dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Spotkanie i cały cykl objęte są Honorowym Patronatem Burmistrza Miasta.

Wydarzenie było transmitowane online; nagranie dostępne jest na profilu YouTube @sztetlmszanadolna.

Źródło/fot.: Sztetl Mszana Dolna, powiat.limanowski.pl