Wadowice pozyskały ponad 10 milionów złotych dofinansowania na rewitalizację Rynku Jana Pawła II. Projekt został wybrany do realizacji w ramach programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027 i zakłada zmiany, które mają połączyć historyczny charakter centralnego placu miasta z oczekiwaniami mieszkańców oraz współczesnymi standardami funkcjonalności.

Jak poinformował burmistrz Wadowic Bartosz Kaliński, po latach sporów i rozmów dotyczących przyszłości rynku udało się wypracować kompromis z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Oznacza to odejście od całkowicie „zabetonowanej” przestrzeni na rzecz większej ilości zieleni, przy jednoczesnym zachowaniu reprezentacyjnego charakteru placu. Około 600 metrów kwadratowych obecnych nawierzchni kamiennych ma zostać zastąpionych trawnikami, krzewami i drzewami, przede wszystkim w rejonie za fontanną. Nowe nasadzenia będą wykonane na pełnowartościowym podłożu i wyposażone w system nawadniania.

Projekt rewitalizacji przewiduje wyraźny podział rynku na kilka stref funkcjonalnych. Powstanie strefa otwarta, przeznaczona na uroczystości i wydarzenia miejskie, strefa zielona, sprzyjająca odpoczynkowi i spotkaniom, strefa mieszana z fontanną i zielenią oraz strefa gastronomiczna, w której ogródki pozostaną w dotychczasowych lokalizacjach. Kamienne płyty pochodzące z demontażu nawierzchni mają zostać ponownie wykorzystane, a schody za bazyliką przejdą renowację.


Istotnym elementem projektu jest poprawa dostępności rynku. Plac ma być pozbawiony barier architektonicznych, wyposażony w wygodne ławki, czytelne ciągi piesze oraz tablice informacyjne dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Zaplanowano również nowe, dyskretne oświetlenie, monitoring, poidełka – także dla zwierząt – a także przestrzenie sprzyjające grom i spotkaniom mieszkańców.

Realizacja inwestycji planowana jest na lata 2026–2028. Celem rewitalizacji jest stworzenie przyjaznego, bardziej zielonego centrum Wadowic, które będzie pełnić nie tylko funkcję reprezentacyjną, ale także stanie się miejscem codziennego odpoczynku i integracji.

Warto przypomnieć, że zapowiedzi zmian na Rynku Jana Pawła II pojawiły się jeszcze przed ostatnimi wyborami samorządowymi. Po zakończeniu dziesięcioletniego okresu trwałości projektu poprzedniej przebudowy możliwe stało się ponowne sięgnięcie po fundusze i rozpoczęcie prac koncepcyjnych. Miasto przeprowadziło spotkania z członkami komitetu rewitalizacyjnego, przedstawicielami instytucji, architektami, planistami, przedsiębiorcami i organizacjami pozarządowymi, zbierając opinie na temat przyszłości placu.

Ambicje były duże. Zakładano m.in. znacznie większy udział zieleni, podział rynku na wyraźne strefy oraz zmiany w układzie komunikacyjnym i przy samej fontannie. Miasto zamówiło nawet za 50 tysięcy złotych plan funkcjonalno-użytkowy, jednak propozycje bardziej radykalnych zmian nie zyskały akceptacji Małopolskiego Konserwatora Zabytków. Podkreślano wówczas, że wadowicki rynek jest unikatowym przykładem współczesnej architektury urbanistycznej, wyjątkowo efektownym z lotu ptaka, a ingerencje mogą mieć jedynie charakter ograniczony.

Dla części mieszkańców kompromis może być rozczarowaniem, zwłaszcza dla tych, którzy liczyli na powrót parku w centrum miasta. Władze podkreślają jednak, że nowy projekt oznacza realne zwiększenie ilości zieleni, co ma poprawić komfort korzystania z placu, szczególnie w upalne dni.

Centralny plac Wadowic jeszcze kilkanaście lat temu rzeczywiście przypominał park, z alejkami, fontanną i dużą liczbą drzew. Po przebudowie rozpoczętej w 2010 roku stał się – podobnie jak wiele rynków w Polsce – rozległą, kamienną przestrzenią z ograniczoną zielenią. Taki trend „betonowania” dotknął także inne miasta, m.in. Kielce, Włocławek, Skierniewice, Lubaczów, Skawinę czy Łomżę. Co istotne, kilka lat temu Unia Europejska zapowiedziała odejście od finansowania projektów, które prowadzą do nadmiernego utwardzania przestrzeni publicznych.

Rewitalizacja wadowickiego rynku ma być odpowiedzią na te doświadczenia – próbą pogodzenia ochrony zabytkowego charakteru miejsca z potrzebą zieleni i funkcjonalności w samym sercu miasta.