Wojewódzki system monitoringu powietrza informuje o przekroczeniu dopuszczalnego poziomu alarmowego pyłu PM10 oraz o ryzyku dalszych przekroczeń. Dotyczy to sytuacji z 21 stycznia 2026 r. oraz prognozy na 22 stycznia 2026 r.
Stacje pomiarowe i odnotowane stężenia (21.01.2026)
W dniu 21 stycznia 2026 r. dobowe stężenia pyłu PM10 przekroczyły poziom alarmowy (150 µg/m³) na następujących stacjach:
- Kraków, Al. Krasińskiego – 159 µg/m³
- Kraków, ul. Bujaka – 152 µg/m³
- Kraków, ul. Bulwarowa – 154 µg/m³
- Kraków, ul. Kamieńskiego – 159 µg/m³
- Niepołomice, ul. 3 Maja – 195 µg/m³
- Nowy Targ, Al. Tysiąclecia – 179 µg/m³
Obszary, na których odnotowano przekroczenia poziomu alarmowego, obejmowały m.in. miasto Kraków (rejon al. Krasińskiego oraz wiele dzielnic), powiat wielicki oraz powiat nowotarski (z wyłączeniem gminy Rabka-Zdrój). Liczba mieszkańców narażonych w tych strefach wynosiła 635 389.
Przekroczenia poziomu informowania (21.01.2026)
W tym samym dniu stwierdzono także przekroczenia poziomu informowania (100 µg/m³) na kolejnych stacjach:
- Kraków, Os. Piastów – 146 µg/m³
- Kraków, Os. Swoszowice – 116 µg/m³
- Kraków, Os. Wadów – 119 µg/m³
- Kraków, ul. Złoty Róg – 115 µg/m³
- Oświęcim, ul. Bema – 143 µg/m³
- Skawina, Os. Ogrody – 136 µg/m³
- Sucha Beskidzka, ul. Nieszczyńskiej – 109 µg/m³
- Zabierzów, ul. Wapienna – 115 µg/m³
Obszar przekroczeń poziomu informowania obejmował m.in. części Krakowa oraz powiaty: oświęcimski, krakowski i suski. Liczba osób narażonych w strefie przekroczeń informowania wynosiła około 922 765.
Przyczyny zanieczyszczenia
Za pogorszenie jakości powietrza wskazywane są warunki meteorologiczne utrudniające rozprzestrzenianie zanieczyszczeń przy jednoczesnym wzroście emisji z sektora bytowo‑komunalnego. Dodatkowo obserwuje się wpływ ruchu drogowego w centralnych częściach miast oraz napływ zanieczyszczeń spoza granic analizowanego obszaru.
Ryzyko przekroczenia poziomu alarmowego (prognoza na 22.01.2026)
Wydano informację o ryzyku wystąpienia przekroczenia poziomu alarmowego PM10 w dniu 22 stycznia 2026 r. (od godz. 9:30 do godz. 24:00). Prognoza wskazuje, że ryzyko obejmuje powiat nowotarski (z wyłączeniem gminy Rabka‑Zdrój) oraz powiat wielicki. Liczba mieszkańców zamieszkujących obszar narażony na ryzyko przekroczenia alarmu: 318 808.
Dodatkowo prognozuje się ryzyko przekroczenia poziomu informowania dla pyłu PM10 na obszarach: miasto Kraków, miasto Nowy Sącz, miasto Tarnów oraz powiatach: oświęcimskim, krakowskim i suskim. Liczba osób narażonych na ryzyko przekroczenia poziomu informowania: 1 421 290.
Grupy szczególnie wrażliwe i możliwe skutki zdrowotne
Najbardziej narażone są osoby z przewlekłymi chorobami serca (np. niewydolność serca, choroba wieńcowa), przewlekłymi chorobami układu oddechowego (np. astma, POChP), osoby starsze, kobiety w ciąży, małe dzieci oraz osoby chore na nowotwory i ozdrowieńcy.
U osób wrażliwych zanieczyszczenie może powodować nasilenie objawów — ból w klatce piersiowej, duszność, zmęczenie, nasilony kaszel czy ataki astmy. Podobne, choć zwykle łagodniejsze dolegliwości, mogą pojawić się także u osób zdrowych. Wysokie stężenia pyłu sprzyjają również infekcjom dróg oddechowych.
Zalecenia dla mieszkańców
Ogólne wskazówki:
- ograniczaj intensywny wysiłek fizyczny na świeżym powietrzu,
- nie wietrz pomieszczeń w godzinach wysokiego stężenia zanieczyszczeń,
- nie zwiększaj emisji lokalnej — np. nie pal w kominku.
Dla grup wrażliwych:
- unikać wysiłku na zewnątrz i — jeśli to możliwe — pozostawać w domu,
- przyjmować regularnie przepisane leki; osoby z astmą mogą potrzebować leczenia częściej niż zwykle,
- w razie pogorszenia stanu zdrowia skonsultować się z lekarzem.
Dodatkowo zaleca się zwiększony nadzór nad osobami przewlekle chorymi i niepełnosprawnymi, prowadzenie edukacji dla uczniów i opiekunów na temat zagrożeń oraz śledzenie bieżących komunikatów o jakości powietrza.
Działania ograniczające emisje — zalecenia administracyjne
W związku z wystąpieniem zagrożeń obowiązują działania na dwóch poziomach:
Stopień 2 — działania krótkoterminowe
- samorządy prowadzą kontrole przestrzegania zakazu spalania odpadów i wymogów uchwały antysmogowej (nie dotyczy miasta Krakowa),
- placówki oświatowe i ochrony zdrowia powinny monitorować wskazania lokalnych czujników i ograniczać aktywność dzieci na zewnątrz do niezbędnego minimum,
- zakaz czyszczenia ulic na sucho (z wyjątkiem sytuacji deficytu wody przy ogłoszonej suszy),
- zakaz użytkowania miejscowych ogrzewaczy na paliwa stałe, jeżeli nie są jedynym źródłem ogrzewania (z wyłączeniem urządzeń zgodnych z ekoprojektem z zamkniętą komorą spalania),
- zakaz stosowania dmuchaw do liści.
Stopień 3 — zaostrzone ograniczenia
- kontrole i egzekwowanie zakazów spalania odpadów oraz wymogów uchwały antysmogowej (nie dotyczy miasta Krakowa),
- rekomendacja wprowadzenia bezpłatnej komunikacji publicznej,
- ograniczenie aktywności dzieci i młodzieży na zewnątrz do minimum,
- zakaz czyszczenia ulic na sucho (z wyjątkiem wyjątkowych warunków związanych z suszą),
- zakaz użytkowania urządzeń grzewczych na paliwa stałe tam, gdzie można zastosować alternatywne ogrzewanie,
- zakaz stosowania dmuchaw do liści oraz wstrzymanie prac budowlanych generujących pył w obszarach zabudowanych (z wyjątkiem prac awaryjnych),
- podmioty gospodarcze muszą wdrożyć ograniczenia emisji wynikające z decyzji środowiskowych i pozwoleń.
Informacje organizacyjne
Komunikat wydano 22 stycznia 2026 r. o godz. 9:30. Podstawą prawną są m.in. ustawa Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenie ministra dotyczące poziomów substancji w powietrzu. Dane pochodzą z Państwowego Monitoringu Środowiska oraz prognoz przygotowanych przez Instytut Ochrony Środowiska — Państwowy Instytut Badawczy.
Opracowanie: Departament Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska — Regionalny Wydział Monitoringu Środowiska w Krakowie.
Źródło: skala.pl