Wydano powiadomienie o możliwości przekroczenia średniodobowego poziomu alarmowego dla pyłu zawieszonego PM10 z powodu zwiększonej emisji i niekorzystnych warunków meteorologicznych. Ostrzeżenie obowiązuje w dniu 21 stycznia 2026 r.
Poziom zagrożenia: 3
Ryzyko: Możliwe przekroczenie średniodobowego poziomu alarmowego 150 µg/m³ dla PM10.
Przewidywany czas trwania: od godz. 08:00 do godz. 24:00 dnia 21.01.2026.
Szczegóły i przyczyny
Do wzrostu stężenia pyłu PM10 może przyczynić się kumulacja zanieczyszczeń spowodowana słabą rozpuszczalnością zanieczyszczeń w atmosferze, natężeniem ruchu w centrum miasta oraz emisjami pochodzącymi z ogrzewania budynków w sezonie grzewczym.
Grupy szczególnie narażone:
- osoby z przewlekłymi chorobami serca (np. niewydolność serca, choroba wieńcowa),
- osoby z przewlekłymi schorzeniami układu oddechowego (np. astma, POChP),
- seniorzy, kobiety w ciąży oraz małe dzieci,
- osoby leczone z powodu choroby nowotworowej.
Możliwe skutki zdrowotne:
- podobne dolegliwości mogą wystąpić również u osób zdrowych,
- nasilenie objawów u osób z chorobami układu oddechowego (kaszel, duszność, zaostrzenie astmy),
- pogorszenie samopoczucia u osób z chorobami serca (bóle w klatce piersiowej, duszność, osłabienie),
- zwiększone ryzyko infekcji dróg oddechowych.
Zalecenia i środki ostrożności
Dla ogółu ludności:
- ograniczaj intensywny wysiłek fizyczny na zewnątrz,
- nie wprowadzaj dodatkowych źródeł spalania paliw stałych (np. jako tymczasowe ogrzewanie),
- unikaj wietrzenia pomieszczeń podczas występowania wysokich stężeń zanieczyszczeń.
Dla grup wrażliwych:
- ogranicz aktywność na zewnątrz i intensywny wysiłek fizyczny,
- stosuj regularnie przepisane leki; osoby z astmą mogą potrzebować częstszego stosowania leków ratunkowych,
- ogranicz wietrzenie mieszkań,
- unikaj dodatkowych źródeł dymu i spalania w pomieszczeniach (np. palenia w kominku).
W razie nasilenia dolegliwości skonsultuj się z lekarzem. Stosowanie masek antysmogowych rozważaj po konsultacji medycznej. Zaleca się też śledzenie prognoz jakości powietrza oraz wzmożony nadzór nad osobami przewlekle chorymi i niepełnosprawnymi. Prowadź edukację wśród uczniów i ich opiekunów na temat postępowania przy wysokim zanieczyszczeniu powietrza.
Działania ograniczające emisję
Wprowadza się następujące ograniczenia i rekomendacje dla zmniejszenia przekroczeń:
- zakaz eksploatacji urządzeń grzewczych na paliwa stałe (węgiel, biomasa) tam, gdzie dostępne są alternatywne źródła ogrzewania,
- zakaz prowadzenia prac budowlanych powodujących emisję pyłu na obszarach zabudowanych, z wyłączeniem niezbędnych prac awaryjnych i interwencyjnych,
- zakaz używania dmuchaw do liści oraz zakaz suchego zamiatania ulic przy realizacji zadań publicznych (wyjątek w przypadku ogłoszonego deficytu wody przez IMGW),
- zakaz eksploatacji lokalnych ogrzewaczy na paliwa stałe, jeśli nie są jedynym źródłem ogrzewania budynku (wyjątek dla urządzeń z zamkniętą komorą spalania zgodnych z ekoprojektem),
- rekomendacja wprowadzenia bezpłatnej komunikacji publicznej przez wójta/burmistrza/prezydenta miasta,
- kontrole mieszkańców pod kątem spalania odpadów i przestrzegania przepisów antysmogowych (z określoną liczbą kontroli dziennie zależną od liczby mieszkańców gminy),
- podmioty gospodarcze zobowiązane są wdrożyć działania ograniczające emisję zgodnie z warunkami pozwoleń na emisję,
- placówki oświatowe i ochrony zdrowia powinny obserwować lokalne pomiary i ograniczyć aktywność dzieci i młodzieży na zewnątrz do niezbędnego minimum,
- zarządzający drogami powinni powstrzymać się od suchego czyszczenia ulic, z wyłączeniem sytuacji deficytu wody.
Wszystkie opisane ograniczenia mają na celu ograniczenie narażenia mieszkańców i zmniejszenie emisji w czasie obowiązywania trzeciego stopnia ryzyka.
Źródło: K-EE/ekoMałopolska
Źródło: gminaskawina.pl