Zakres materiału wymagany przez CKE przy maturze z chemii
Podstawową kwestią, z jaką powinny zapoznać się osoby przystępujące do matury z chemii, są wymagania ogólne i szczegółowe określone w podstawie programowej. W tym artykule podpowiadamy, gdzie je znaleźć i jaki zakres materiału trzeba opanować, aby uzyskać wysoki wynik matury z chemii.
Gdzie znaleźć podstawę programową z chemii?
Zarówno tegoroczni abiturienci, jak i absolwenci szkół średnich z poprzednich lat przystępują do tzw. nowej matury. W zależności od toku nauki (gimnazjum lub 8-letnia szkoła podstawowa) i roku ukończenia szkoły egzamin realizowany jest według Formuły 2023 lub Formuły 2015. W obu wariantach chemię można zdawać wyłącznie na poziomie rozszerzonym. Podstawę programową można znaleźć w następujących aktach prawnych:
- Formuła 2015: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. 2012 poz. 977)
- Formuła 2023: Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Jakie zagadnienia są wymagane na maturze z chemii?
Wymagania egzaminacyjne z chemii obejmują treści nauczania z poziomu podstawowego i rozszerzonego. Z uwagi na obszerny zakres materiału wielu uczniów decyduje się na kompleksowy kurs maturalny z chemii, który zawiera zagadnienia z całej podstawy programowej. Zgodnie z rozporządzeniem wymagane jest opanowanie następujących tematów:
- Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna.
- Budowa atomu, układ okresowy pierwiastków.
- Wiązania chemiczne i oddziaływania międzycząsteczkowe.
- Kinetyka i statyka chemiczna, energetyka reakcji chemicznych.
- Roztwory i reakcje w roztworach wodnych.
- Systematyka związków nieorganicznych.
- Zastosowanie związków nieorganicznych.
- Reakcje utleniania i redukcji.
- Elektrochemia, ogniwa.
- Metale, niemetale i ich związki.
- Wstęp do chemii organicznej.
- Węglowodory.
- Alkohole i fenole.
- Aldehydy i ketony.
- Kwasy karboksylowe, estry i tłuszcze.
- Związki organiczne zawierające azot.
- Białka.
- Cukry.
- Chemia wokół nas.
- Elementy ochrony środowiska.
Jakie umiejętności trzeba opanować do matury z chemii?
Arkusz maturalny sprawdza, w jakim stopniu maturzysta opanował materiał podany w podstawie programowej. W chemii weryfikowane są przede wszystkim umiejętności praktyczne i to jest to, co trzeba wiedzieć, przygotowując się do matury. Egzamin z chemii ocenia umiejętność logicznego i naukowego myślenia, wyciągania wniosków na podstawie obserwacji i doświadczeń, a także wykorzystywania informacji podanych w poleceniach i materiałach źródłowych. Na maturze z chemii sprawdzane są również takie umiejętności jak:
- wykonywanie obliczeń chemicznych,
- interpretacja i analiza danych lub wyników,
- formułowanie wypowiedzi argumentacyjnej,
- znajomość optymalizacji procesów chemicznych,
- dostrzeganie aspektów ekologicznych.
Jakie zadania są na maturze z chemii?
Arkusz maturalny z chemii zawiera różnorodne zadania sprawdzające wiedzę i umiejętności z podstawy programowej. Zadania różnią się poziomem trudności oraz sposobem udzielania odpowiedzi (polecenia otwarte i zamknięte). Niektóre zadania zawierają pojedyncze polecenie, inne składają się z wiązki zadań. Na egzaminie z chemii pracuje się również na materiałach, które mogą mieć formę wykresu, tabeli, ilustracji itp. Arkusz zawiera również przynajmniej jedno bardziej skomplikowane zadanie wymagające samodzielnego rozwiązania problemu oraz umiejętności praktycznych (np. zaprojektowania doświadczenia).
Jak przygotować się do matury z chemii?
Osoby przygotowujące się do matury z chemii powinny poświęcić szczególną uwagę rozwiązywaniu zadań i przerabianiu arkuszy maturalnych. Bez teorii ani rusz, jednak w chemii liczy się nie tylko to, co umiesz, ale przede wszystkim czy potrafisz wykorzystać zdobytą wiedzę do rozwiązywania problemów. Warto również sprawdzić,ile kosztują kursy maturalne i w miarę możliwości skorzystać z tej formy nauki. Zwykle kursy online są tańsze niż stacjonarne, przy czym można wykupić kompletny kurs lub pojedyncze moduły tematyczne.
Bądź na bieżąco
