Od początku prac nad Strefą Czystego Transportu (SCT) Gmina Zielonki aktywnie uczestniczy w rozmowach z władzami Krakowa w ramach Stowarzyszenia Metropolia Krakowska. Reprezentuje w nich interesy mieszkańców gmin sąsiadujących, którzy codziennie dojeżdżają do Krakowa do pracy, szkół, lekarzy i urzędów.

Gmina podkreśla, że nie sprzeciwia się działaniom na rzecz poprawy jakości powietrza, jednak od dwóch lat apeluje, by rozwiązania były sprawiedliwe i realnie wykonalne dla mieszkańców, a nie wdrażane gwałtownie i bez alternatyw.

Wraz z innymi gminami Metropolii Krakowskiej wielokrotnie występowała z żądaniem, aby wprowadzenie SCT było:

  • racjonalne i sprawiedliwe,
  • oparte na jednakowych zasadach dla mieszkańców Krakowa i gmin ościennych,
  • prowadzone z okresem przejściowym dającym czas na dostosowanie się,
  • z granicami strefy dopasowanymi do realnych potrzeb.

Apel, konsultacje i stanowiska

Gmina zgłaszała uwagi w trakcie konsultacji społecznych, wskazując potencjalne problemy wynikające z nowych przepisów dla mieszkańców gmin ościennych. Oficjalne stanowiska publikowano na stronie urzędu, w tym materiały dokumentujące głos gmin Metropolii Krakowskiej w konsultacjach z 11 lutego 2025 r.


9 czerwca 2025 r. wójtowie i burmistrzowie wystosowali kolejny wspólny apel o sprawiedliwe rozwiązania podczas konsultacji projektu uchwały dotyczącej SCT. Wójt Gminy Zielonki, Mirosław Golanko, aktywnie reprezentował tę opinię, zaznaczając, że gminy popierają cele środowiskowe, ale oczekują uwzględnienia interesów mieszkańców spoza Krakowa i czasu na przystosowanie się do zmian.

26 czerwca 2025 r. Rada Gminy Zielonki przyjęła rezolucję wzywającą Wojewodę Małopolskiego do stwierdzenia nieważności lub do zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uchwały Rady Miasta Krakowa Nr XXXII/619/25 z 12 czerwca 2025 r., dotyczącej ustanowienia SCT.

Uchwała krakowska została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. 14 stycznia 2026 r. sąd częściowo uwzględnił jedną skargę, jednak w praktyce funkcjonowanie SCT nie uległo zmianie. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny.

W komunikacie opublikowanym 11 grudnia 2025 r. gmina przypomniała zasady funkcjonowania SCT w Krakowie obowiązujące od 1 stycznia 2026 r.

Co budzi największe obawy władz gminy?

  • Obecna strefa obejmuje niemal całe terytorium Krakowa i wprowadza rygorystyczne ograniczenia, co utrudnia lub uniemożliwia dojazd wielu mieszkańcom, nawet w celu przesiadki na komunikację publiczną.
  • Władze Zielonek wskazują, że zaproponowane normy emisyjne są nadmiernie zaostrzone i mogą nie być proporcjonalne do oczekiwanych efektów ekologicznych.
  • Rozwiązania te odbiegają od praktyk większości europejskich miast, gdzie strefy ograniczeń dotyczą głównie wybranych obszarów centrum, a wymagania są łagodniejsze niż te w Krakowie.
  • Istnieje ryzyko przerzucenia problemów finansowych na samorządy ościenne — zapisy dotyczące mieszkańców Krakowa w praktyce mogą wymuszać na osobach spoza miasta meldunek lub wskazanie Krakowa jako miejsca opodatkowania, co może uszczuplić budżety gmin sąsiednich.

Gmina Zielonki nie ma kompetencji do decydowania o kształcie czy ustanowieniu SCT w Krakowie, ale deklaruje dalszy udział w dialogu z Miastem, współpracę z gminami Metropolii Krakowskiej oraz działania na rzecz złagodzenia skutków przyjętych regulacji — z poszanowaniem celów środowiskowych i codziennych potrzeb mieszkańców, bez nagłych zakazów i przerzucania kosztów na osoby pozbawione alternatywy.

Gmina zamierza wspierać takie rozwiązania, które realnie ograniczą liczbę samochodów w centrum Krakowa, będą chronić środowisko, a jednocześnie nie uderzą bezpośrednio w mieszkańców gmin ościennych — rozwiązania sprawiedliwe, społecznie akceptowalne i funkcjonalne dla całego regionu.

E.M.

Źródło: zielonki.pl