W Izbach, w gminie Uście Gorlickie, uroczyście zaprezentowano monument upamiętniający Konfederatów Barskich – uczestników XVIII-wiecznego zrywu przeciwko Rosji i Austrii. To w tym rejonie, korzystając z naturalnych umocnień i szańców, gen. Kazimierz Pułaski prowadził działania podjazdowe wobec przeważających sił przeciwnika.

Uroczystość odsłonięcia odbyła się w sobotę, 27 września, a dokonał jej wicemarszałek województwa małopolskiego Ryszard Pagacz. Wydarzenie poprzedziła Msza Święta w kościele św. Łukasza w Izbach. Wystąpił zespół wokalny ze Szkoły Muzycznej I stopnia w Bobowej z repertuarem pieśni konfederackich, przygotowano też okolicznościowy śpiewnik patriotyczny. Pomnik poświęcił bp Leszek Leszkiewicz, biskup pomocniczy diecezji tarnowskiej.

Przesłania i goście wydarzenia

W obchodach uczestniczyli m.in. doradca Prezydenta RP Jan Józef Kasprzyk, przedstawiciel armii Stanów Zjednoczonych kpt. David Harkleroad, parlamentarzyści, samorządowcy, wojskowi, grupy rekonstrukcyjne, harcerze, badacze dziejów Konfederacji Barskiej oraz duchowieństwo. Sejmik Województwa Małopolskiego reprezentowali wiceprzewodniczący Jadwiga Wójtowicz i Stanisław Pasoń oraz radni Barbara Nowak i Tomasz Płatek.


Jak przypomniał wicemarszałek Ryszard Pagacz, realizacja inicjatywy zgłaszanej przed laty przez lokalnych społeczników ma utrwalać pamięć o jednym z kluczowych epizodów zrywu i stanowić ważny punkt odniesienia dla młodych. Podkreślił także aktualność lekcji płynących z historii oraz znaczenie szacunku dla tradycji.

Jan Józef Kasprzyk odczytał list Prezydenta Karola Nawrockiego, w którym wyrażono wdzięczność inicjatorom upamiętnienia oraz wskazano na szczególną wymowę tego gestu w czasie odradzającego się imperializmu Kremla i kolejnych prowokacji wobec państw Europy. Zaznaczono, że wybór miejsca, gdzie spoczywają obrońcy I Rzeczypospolitej, nadaje pomnikowi wyjątkową symbolikę.

Kpt. David Harkleroad zwrócił uwagę na postać gen. Kazimierza Pułaskiego, który walczył z zaborcami na ziemiach polskich, a następnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych, dzięki czemu jest uznawany za bohatera obu narodów.

Monument zlokalizowano przy szlaku na Lackową. Ma formę ściętego ostrosłupa z czterema tablicami: z modlitwą konfederatów, biogramem Pułaskiego, opisem walk w okolicach Wysowej-Zdroju oraz informacją o działalności generała w Ameryce. Całość wieńczy krzyż Konfederatów – wierna kopia jedynego zachowanego egzemplarza z Jasnej Góry, podkreślająca religijny charakter zrywu. Autorem wykonania jest dr Jan Mikuła.

W latach 1768–1772 Beskid Niski pełnił rolę zaplecza dla walk z wojskami rosyjskimi i austriackimi. Trudny, górzysty teren sprzyjał tworzeniu warownych obozów i prowadzeniu akcji partyzanckich, zwłaszcza w rejonie Izb i Wysowej-Zdroju. W sierpniu 1770 roku pod Górą Jawor około 400 konfederatów starło się z ponad 3 tys. żołnierzy dowodzonych przez gen. Drewicza; po bitwie wycofujących się Polaków zaatakowali także uzbrojeni miejscowi, co doprowadziło do masakry, w której mogło zginąć nawet 180 osób.

Dziś te miejsca przypominają o pierwszym w dziejach Polski zrywie niepodległościowym, a lokalne środowiska konsekwentnie zabiegają o ich godne upamiętnienie.

Organizatorami wydarzenia byli wicemarszałek Ryszard Pagacz, Stowarzyszenie na rzecz rozwoju Wysowej-Zdroju „Przekrocz granice” z ks. Rafałem Igielskim oraz Gmina Uście Gorlickie z wójt Ewą Garbowską-Górą. Oprawę muzyczną zapewniły: orkiestra OSP we Florynce oraz zespół wokalny ze Szkoły Muzycznej I stopnia w Bobowej.

Źródło: malopolska.pl