W 2026 roku budżet województwa małopolskiego osiągnie historyczny poziom — ponad 4 miliardy złotych. Zarząd regionu planuje przeznaczyć na inwestycje niemal 1,8 miliarda złotych, czyli około 30% więcej niż w bieżącym roku. Marszałek Łukasz Smółka tłumaczy, jakie priorytety i korzyści dla mieszkańców wynikają z takiego skierowania środków oraz podsumowuje najważniejsze przedsięwzięcia zrealizowane w 2025 roku.

Głównym celem samorządu jest uczynienie Małopolski atrakcyjnym miejscem do życia i pracy. Osiągnięcie tego wymaga wykorzystywania dostępnych funduszy i potencjału lokalnych społeczności oraz konsekwentnych inwestycji w istotne dla regionu obszary. Projekt budżetu ma wyraźnie proinwestycyjny charakter.

Z budżetu 1,8 miliarda złotych trafi na wydatki inwestycyjne. Pieniądze zostaną przeznaczone m.in. na rozwój sieci drogowej, budowę obiektów użyteczności publicznej oraz zakup sprzętu dla służb i placówek medycznych. Lepsza infrastruktura ma poprawić komfort życia, dostęp do opieki zdrowotnej i poziom bezpieczeństwa mieszkańców.

Największy udział w wydatkach ma transport i łączność — na ten cel zarezerwowano ponad 1,9 miliarda złotych, czyli ponad 20% więcej niż w roku poprzednim. Wśród wydatków inwestycyjnych transport stanowi aż około 65%.

Rozwój kolei i zasięg transportu publicznego

Wzrost nakładów na transport wynika ze zwiększonego zapotrzebowania na przewozy. Przykładem jest dynamiczny rozwój kolei regionalnej — z nieco ponad 7 milionów pasażerów w 2014 roku do prognozowanych około 27 milionów w 2025 roku. W związku z tym województwo planuje zakontraktować łącznie 25 nowych pociągów.

Do tej pory podpisano umowy na 12 pojazdów; pierwsze składy mają wejść do ruchu w wakacje 2026 roku, kolejne w 2028, a cały plan dostaw zamknięty ma być w 2029 roku. Jeden pięcioczłonowy zespół trakcyjny kosztuje około 50 milionów złotych, stąd łączna wartość zamówienia przekracza miliard złotych. Do tego dochodzą inwestycje w zaplecze serwisowe oraz roczne dopłaty do biletów kolejowych i autobusowych na poziomie blisko 400 milionów złotych.


Tam, gdzie nie ma torów, samorząd rozwija ofertę autobusową. Dzięki Kolejom Małopolskim i Małopolskim Liniom Dowozowym autobusy skomunikowane z pociągami docierają obecnie do 111 z 183 gmin; w 2026 r. ma to być już 117 gmin. Obsługa 75 projektowanych linii będzie kosztować ponad 103 miliony złotych. Województwo wskazuje jednak na problemy z mniejszymi niż oczekiwano środkami centralnymi — wystąpiło rozbieżne finansowanie względem wniosków, stąd prośba o ponowną weryfikację algorytmów przydziału funduszy.

W 2026 roku kontynuowane będą dostawy i zakup kolejnych pojazdów: planowane jest sfinalizowanie zamówień pozwalających na zwiększenie floty Kolei Małopolskich o kolejne jednostki. W zakresie dróg prowadzone będą prace nad obwodnicami i łącznikami (m.in. Proszowice II etap, Olszyny i Jankowice na DW 781, węzeł A4 Bochnia z DK94 etap III, A4 Brzesko z DW768 etap II) oraz przygotowania do budowy mostu na Dunajcu w Nowym Sączu.

W planach są też liczne kolejne odcinki dróg i obwodnice — wiele projektów jest na etapie przetargów lub pozyskiwania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Poza transportem budżet przewiduje istotne środki na inne obszary: ponad 413 milionów złotych na kulturę i ochronę dziedzictwa, ponad 296 milionów na pomoc społeczną, około 250 milionów na ochronę zdrowia, ponad 182 miliony na oświatę i wychowanie oraz ponad 112 milionów na turystykę i kulturę fizyczną. Wydatki obejmują też informatyzację, gospodarkę komunalną i ochronę środowiska.

W obszarze kultury planowane są m.in. rozstrzygnięcie konkursu architektonicznego na nową siedzibę Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie, remont Zamku Lipowiec, utworzenie Muzeum Taternictwa i Narciarstwa w Zakopanem oraz kontynuacja prac w Teatrze im. Juliusza Słowackiego. W ochronie zdrowia przewidziano dalsze modernizacje szpitali, a w edukacji rozwój Branżowych Centrów Umiejętności i programów stypendialnych.

Marszałek podkreśla, że priorytety pozostają spójne z poprzednimi latami — zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców są na pierwszym miejscu, a inwestycje mają budować długotrwałą stabilność regionu.

W kwestii bezpieczeństwa region zamierza zabezpieczyć aż 1 miliard złotych na działania związane z odpornością na kryzysy: zwiększenie miejsc tymczasowego schronienia, poprawę dostępu do wody w newralgicznych rejonach, wzmocnienie współpracy i wyposażenia służb ratowniczych, uzupełnienie taboru kolejowego oraz rozwój infrastruktury drogowej o zastosowania podwójne. Planowane są też szkolenia podnoszące umiejętności mieszkańców w sytuacjach kryzysowych.

Małopolska realizuje programy wzmacniające gotowość, jak inicjatywa Bezpieczna Małopolska — w jej ramach przekazano m.in. 63 nowe samochody gaśnicze dla Ochotniczych Straży Pożarnych oraz dofinansowano szkolenia pierwszej pomocy dla kilku tysięcy druhów. Wcześniejsze zakupy namiotów polowych i ambulansów miały zwiększyć zdolność reagowania w nagłych wypadkach.

Władze regionu zwracają uwagę, że sprzęt to nie wszystko — kluczowe są też działania edukacyjne, budowanie odpowiedzialności społecznej i umiejętności podstawowej pomocy wśród mieszkańców.

Jeśli chodzi o fundusze europejskie, Małopolska osiąga wysoki poziom kontraktacji w programie Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027 — województwo jest na trzecim miejscu w kraju z wynikiem blisko 60% zaangażowania środków. Do końca listopada 2025 roku podpisano 480 umów o łącznej wartości ponad 2,8 miliarda złotych.

Podsumowując 2025 rok, samorząd wskazuje na liczne zrealizowane inwestycje: zakup pociągów, rozpoczęcie budowy zaplecza kolejowego w Oświęcimiu, kontynuację i rozpoczęcie budów obwodnic oraz łączników drogowych, modernizacje szpitali oraz doposażenie służb ratunkowych. Realizowano także projekty edukacyjne, badawcze i kulturalne, a także wsparcie dla rodzin i programy stypendialne.

Marszałek zaznacza, że najważniejsze są te inwestycje, które trwale podnoszą jakość życia i bezpieczeństwo mieszkańców oraz wpisują się w strategię rozwoju regionu. Zaznacza też, że współpraca i realizacja obietnic są dla zarządu województwa priorytetem.

Źródło: golcza.pl