W projekcie budżetu województwa na 2026 rok zapisano rekordowe ponad 4 miliardy złotych. Samorząd podkreśla, że priorytetem jest inwestycyjny charakter budżetu — środki mają poprawić jakość życia i warunki pracy mieszkańców regionu.

Na realizację przedsięwzięć inwestycyjnych władze przeznaczyły około 1,8 miliarda złotych. Pieniądze trafią m.in. na rozwój sieci drogowej, budowę obiektów użyteczności publicznej oraz zakup sprzętu dla służb i placówek medycznych.

Transport i łączność to największa pozycja w przyszłorocznym planie wydatków — ponad 1,9 miliarda złotych, czyli więcej niż w bieżącym roku. Wśród inwestycji transportowych aż 65% środków z planu inwestycyjnego zostanie przeznaczone właśnie na ten obszar.

Rozbudowa kolejowej floty i poprawa dostępności

Jednym z czynników zwiększonego zapotrzebowania na inwestycje jest gwałtowny wzrost liczby pasażerów kolei regionalnej — z około 7 mln w 2014 r. do szacowanych 27 mln w 2025 r. W odpowiedzi województwo planuje zakup 25 nowych zespołów trakcyjnych; dotychczas zakontraktowano 12 pojazdów.

Pierwsze nowe pociągi mają wyjechać na tory latem 2026 roku, kolejne w 2028 r., a realizację całego zamówienia planuje się zakończyć do 2029 roku. Jeden pięcioczłonowy zespół trakcyjny kosztuje ok. 50 mln zł, a wartość umów przekracza miliard złotych. Do tego dochodzą inwestycje w zaplecza serwisowe oraz coroczne dopłaty do biletów na poziomie blisko 400 mln zł.

Gdy tory nie sięgają do wszystkich miejscowości, samorząd rozwija sieć autobusowych dowozów. Obecnie poprzez Koleje Małopolskie i Małopolskie Linie Dowozowe autobusy skomunikowane z pociągami docierają do 111 z 183 gmin; w 2026 r. planowane jest objęcie obsługą 117 gmin.

Realizacja zaplanowanych 75 nowych linii autobusowych w 2026 r. ma kosztować ponad 103 miliony złotych. Samorząd zwrócił się do rządu o ponowną weryfikację algorytmów podziału środków, po tym jak w budżecie region otrzymał mniej niż wnioskowano.

Wśród najważniejszych inwestycji transportowych na 2026 r. wymieniane są dostawy kolejnych pociągów (najpierw 6, a potem 7 kolejnych), a także kontynuacja szeregu robót drogowych: II etap obwodnicy Proszowic, obwodnice Olszyn i Jankowic (DW 781), połączenia węzłów A4 z DK 94 i DW 768 oraz prace przygotowawcze i przetargi na obwodnice i mosty, m.in. w Nowym Sączu.


Trwają też prace nad uzyskaniem decyzji ZRID dla kilku inwestycji, a w planach projektowych znajdują się kolejne obwodnice i modernizacje dróg lokalnych.

Kultura, zdrowie, edukacja i pomoc społeczna również otrzymają znaczące wsparcie w budżecie. Na kulturę i ochronę dziedzictwa zaplanowano ponad 413 mln zł, na politykę społeczną i pomoc rodzinną ponad 296 mln zł, a na ochronę zdrowia niemal 250 mln zł.

Wsparcie dla oświaty i wychowania wyniesie ponad 182 mln zł, a na rozwój turystyki i sportu przeznaczono ponad 112 mln zł. W budżecie uwzględniono także środki na informatykę, gospodarkę komunalną i ochronę środowiska.

W obszarze kultury największe nadzieje wiązane są z rozstrzygnięciem konkursu architektonicznego na nową siedzibę Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie; po wyborze projektu planowane jest podpisanie umowy z wykonawcą oraz uzyskanie pozwolenia na budowę w połowie przyszłego roku.

Kontynuowane będą modernizacje zabytków i instytucji kulturalnych, planowane są remonty Zamku Lipowiec, prace przy Teatrze Juliusza Słowackiego w Krakowie oraz powstanie Muzeum Taternictwa i Narciarstwa w Zakopanem.

W sferze społecznej i zdrowotnej zaplanowano rozwój sprawdzonych programów, np. Małopolski Tele-Anioł 2.0 z komponentem telemedycznym, oraz wzmocnienie oferty wsparcia rodzin (programy „Po pierwsze rodzina”, „Rodzina w Centrum”, „Małopolska Maluchom”). W wielu szpitalach będą kontynuowane wielomilionowe projekty modernizacyjne.

W edukacji regionalnej istotnym kierunkiem jest rozwój Branżowych Centrów Umiejętności — nowoczesnych placówek kształcenia zawodowego odpowiadających na potrzeby rynku pracy — oraz programy stypendialne dla młodych talentów.

Priorytety finansowe województwa nie zmieniają się zasadniczo: na pierwszym miejscu pozostają zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców, a decyzje inwestycyjne mają wzmacniać te obszary poprzez infrastrukturę, opiekę medyczną i rozwój gospodarczy.

W zakresie bezpieczeństwa województwo realizuje długofalowe działania i projekty z wykorzystaniem funduszy unijnych i krajowych. Inicjatywa „Bezpieczna Małopolska” doprowadziła do wyposażenia ponad 220 jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej w nowy sprzęt i pojazdy.

Jesienią przekazano 63 nowe samochody pożarnicze — akcja ta kosztowała około 65 mln zł. Dodatkowo przeznaczono środki na szkolenia z pierwszej pomocy dla trzech tysięcy strażaków-ochotników. Wcześniejsze zakupy, jak namioty polowe czy ambulanse, zwiększyły zdolność regionu do szybkiego reagowania w kryzysie.

Samorząd planuje zabezpieczyć około miliarda złotych na inwestycje związane z bezpieczeństwem i odpornością regionu — m.in. na miejsca tymczasowego schronienia, dostęp do wody w terenach najbardziej narażonych, wsparcie służb ratowniczych, uzupełnienie taboru kolejowego oraz przygotowanie infrastruktury drogowej o podwójnym zastosowaniu.

Negocjacje zmian w Programie Funduszy Europejskich dla Małopolski 2021–2027 mają pozwolić na realizację tych projektów już w pierwszej połowie 2026 roku.

Poziom kontraktacji funduszy unijnych w obecnej perspektywie oceniany jest pozytywnie — Małopolska zajmuje trzecie miejsce w kraju z kontraktacją blisko 60%. Do końca listopada podpisano 480 umów o łącznej wartości ponad 2,8 mld zł.

Rok 2025 przyniósł szereg zrealizowanych przedsięwzięć: zakup nowych pociągów, prace przy zapleczu kolejowym w Oświęcimiu, kontynuację i rozpoczęcie kilku obwodnic, inwestycje drogowe łączące węzły autostradowe z drogami krajowymi i wojewódzkimi, modernizacje szpitali oraz zakup ambulansów i sprzętu dla służb ratowniczych.

W minionym roku ruszyły też duże projekty kulturalne i naukowe — m.in. prace przy nowej siedzibie Filharmonii oraz remont Teatru Słowackiego, inwestycje w infrastrukturę badawczą uczelni i otwarcie pierwszych Branżowych Centrów Umiejętności.

Marszałek podkreśla, że najważniejsze są inwestycje realizowane ponad podziałami politycznymi, które w realny sposób podnoszą jakość życia i zwiększają bezpieczeństwo mieszkańców Małopolski.

Autor: Biuro Prasowe UMWM

Źródło: gminaboleslaw.pl