W przyszłym roku budżet województwa małopolskiego osiągnie rekordowy poziom ponad 4 miliardów złotych. Zarząd województwa zapowiada, że priorytetem będzie realizacja inwestycji mających podnieść jakość życia mieszkańców i wzmocnić rozwój regionu.

W planie wydatkowym aż 1,8 miliarda złotych trafi na inwestycje — to około 30 procent więcej niż w bieżącym roku. Środki mają być przeznaczone m.in. na modernizację dróg, budowę obiektów użyteczności publicznej oraz zakup sprzętu, co ma przełożyć się na lepsze warunki do pracy, nauki i codziennego funkcjonowania mieszkańców.

Samorząd wskazuje, że rozwój infrastruktury transportowej oraz dostęp do wysokiej jakości usług medycznych i bezpieczeństwa publicznego to kluczowe elementy poprawy komfortu życia. Lepsze połączenia drogowe i kolejowe mają skrócić czas dojazdów, a nowoczesne placówki ochrony zdrowia zapewnić szerszy dostęp do specjalistycznej opieki.

Transport i łączność — największe wydatki

Największą część przyszłorocznego budżetu przypisano działowi transportu i łączności — ponad 1,9 miliarda złotych, czyli o ponad 20 procent więcej niż obecnie. Wydatki inwestycyjne w tym obszarze stanowią ok. 65 procent wszystkich inwestycji.

W ciągu ostatnich lat znacząco wzrosło zapotrzebowanie na przewozy kolejowe. Liczba pasażerów Kolei Małopolskich wzrosła z nieco ponad 7 milionów w 2014 r. do szacowanych około 27 milionów w 2025 r. W związku z tym region planuje zakup 25 nowych składów, by sprostać rosnącemu popytowi.

Do tej pory zakontraktowano 12 pojazdów; pierwsze nowe składy pojawią się na torach latem 2026 r., kolejne w 2028 r., a całość ma być dostarczona do 2029 r. Koszt jednego pięcioczłonowego zespołu trakcyjnego to około 50 milionów złotych, a wartość całego zamówienia przekracza miliard złotych. Do tego dochodzą wydatki na zaplecze serwisowe i coroczne dopłaty do biletów na poziomie blisko 400 milionów złotych.


Walcząc z białymi plamami — autobusy jako uzupełnienie kolei

Gdzie nie sięgają tory, samorząd rozwija sieć autobusową. Dzięki Kolejom Małopolskim i Małopolskim Liniom Dowozowym autobusy skomunikowane z pociągami docierają do 111 z 183 gmin regionu; w 2026 r. ma to być już 117 gmin. Obsługa 75 planowanych linii autobusowych kosztować będzie ponad 103 miliony złotych.

Władze województwa wskazują jednak na problemy związane z mniejszym niż zakładano wsparciem rządowym. Wnioski o dofinansowanie w ramach programów centralnych nie w pełni zostały zaakceptowane – region apeluje o ponowną analizę algorytmów finansowania.

W zakresie dróg województwo będzie kontynuować prace przy licznych inwestycjach: m.in. drugi etap obwodnicy Proszowic, obwodnice Olszyn i Jankowic, kolejne etapy połączeń węzłów autostradowych A4 z drogami krajowymi oraz prace przygotowawcze i przetargi na nowe obwodnice i mosty, w tym m.in. budowę mostu na Dunajcu w Nowym Sączu.

Budżet poza transportem — kultura, zdrowie, pomoc społeczna

W budżecie na 2026 r. znaczące środki przewidziano także na inne obszary: ponad 413 milionów złotych na kulturę i ochronę dziedzictwa, ponad 296 milionów na politykę społeczną i rodzinną oraz blisko 250 milionów na ochronę zdrowia. Na oświatę i wychowanie zaplanowano ponad 182 miliony, a na turystykę i kulturę fizyczną ponad 112 milionów złotych.

Wśród planowanych działań kulturalnych jest m.in. dokończenie konkursu architektoniczno‑urbanistycznego na nową siedzibę Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie i podpisanie umowy z wykonawcą w połowie roku. Kontynuowane będą remonty oraz prace przy Zamku Lipowiec, tworzeniu Muzeum Taternictwa i Narciarstwa w Zakopanem oraz modernizacji Teatru im. Juliusza Słowackiego.

W obszarze opieki społecznej i medycyny planowane są programy sprawdzone w praktyce, jak Małopolski Tele‑Anioł 2.0 z komponentem telemedycznym, inwestycje w małopolskich szpitalach (m.in. Rydygiera, św. Łukasza w Tarnowie, Śniadeckiego w Nowym Sączu) oraz rozwój Branżowych Centrów Umiejętności, wspierających kształcenie zawodowe zgodne z potrzebami rynku pracy.

Bezpieczeństwo i odporność — priorytet z budżetem 1 mld zł

W zakresie bezpieczeństwa województwo planuje przeznaczyć około miliarda złotych na działania zwiększające odporność regionu i przygotowanie na sytuacje kryzysowe. Chodzi o rozbudowę miejsc tymczasowego schronienia, poprawę dostępu do wody w obszarach narażonych na niedobory, wzmocnienie współpracy i wyposażenia służb ratowniczych oraz szkolenia mieszkańców.

W ramach inicjatywy Bezpieczna Małopolska już wcześniej zakupiono i przekazano ponad 220 jednostkom Ochotniczych Straży Pożarnych nowoczesne pojazdy i sprzęt. Jesienią przekazano 63 samochody pożarnicze (koszt ok. 65 mln zł), a także sfinansowano kursy pierwszej pomocy dla 3 tys. strażaków‑ochotników (ok. 5 mln zł).

Region podkreśla także inwestycje przygotowane na wypadek pandemii i innych kryzysów: zakupiono m.in. 50 namiotów do tworzenia tymczasowych punktów medycznych oraz 50 karetek, co według samorządu poprawiło zdolność reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych.

Wykorzystanie funduszy unijnych i podsumowanie 2025 r.

Małopolska osiąga dobry poziom kontraktacji środków z programów europejskich na lata 2021–2027 — region zajmuje trzecie miejsce w kraju z wynikiem blisko 60 proc. dofinansowanych projektów. Do końca listopada podpisano 480 umów o łącznej wartości ponad 2,8 miliarda złotych.

Rok 2025 przyniósł liczne realizacje: zakupy nowych pociągów i prace przy zapleczu kolejowym w Oświęcimiu, kontynuację budowy obwodnic i łączników drogowych, wsparcie modernizacji szpitali, zakup karetek, dostawy sprzętu ratowniczego oraz programy edukacyjne i stypendialne. W regionie otwarto też pierwsze Branżowe Centra Umiejętności, a wiele inwestycji infrastrukturalnych jest w toku.

Władze województwa podkreślają, że priorytetem pozostaje zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców oraz konsekwentna realizacja wieloletnich planów rozwojowych. Zapowiedziane projekty i inwestycje mają wzmocnić potencjał Małopolski i poprawić warunki życia jej mieszkańców.