W projekcie budżetu województwa na 2026 rok zaplanowano rekordowe wydatki — ponad 4 miliardy złotych. Najważniejszym jego elementem jest proinwestycyjny charakter: niemal 1,8 miliarda zł trafi na inwestycje mające poprawić jakość życia mieszkańców i rozwój regionu.

Celem władz jest, by Małopolska pozostała atrakcyjnym miejscem do życia i pracy, co wymaga wykorzystywania dostępnych środków oraz potencjału lokalnych społeczności. Inwestycje mają koncentrować się na obszarach strategicznych — od infrastruktury drogowej i kolejowej, przez służbę zdrowia, po bezpieczeństwo i wyposażenie publiczne.

Dominującą pozycję w budżecie zajmuje transport i łączność — na ten obszar zarezerwowano ponad 1,9 miliarda złotych, czyli ponad 20% więcej niż obecnie. W ujęciu wydatków inwestycyjnych transport ma stanowić około 65% wszystkich nakładów, a za ostatnie trzy lata środki na ten cel zostały niemal podwojone.

Nowe pociągi i rozbudowa taboru

W odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na transport szynowy (z ok. 7 mln pasażerów w 2014 r. do prognozowanych 27 mln w 2025 r.) samorząd planuje zakup łącznie 25 nowych pociągów. Do tej pory zakontraktowano 12 pojazdów; pierwsze mają pojawić się na torach latem 2026 roku, kolejne w 2028 r., a całe zamówienie ma zostać zrealizowane do 2029 r. Jeden pięcioczłonowy zespół trakcyjny kosztuje około 50 milionów złotych, stąd wartość kontraktów przekracza miliard złotych. Do tego dojdą inwestycje w zaplecze serwisowe oraz coroczne dopłaty do biletów kolejowych i autobusowych, sięgające blisko 400 milionów złotych.

Tam, gdzie nie sięgają tory, samorząd rozwija sieć autobusową. Obecnie połączenia skomunikowane z pociągami docierają do 111 z 183 gmin; w 2026 roku planowane jest rozszerzenie do 117 gmin. Funkcjonowanie 75 projektowanych linii autobusowych ma kosztować ponad 103 miliony złotych. Województwo wskazuje jednak na niedoszacowanie środków z budżetu centralnego — wnioskowano o ponad 41 milionów złotych, podczas gdy prognozowane wsparcie jest znacząco mniejsze — i apeluje o korektę algorytmów finansowania.


W zakresie dróg i obwodnic zaplanowano kontynuację i realizację wielu zadań. W 2026 roku będą prowadzone m.in. prace przy: budowie II etapu obwodnicy Proszowic, obwodnic Olszyn i Jankowic w ciągu DW 781, połączeniu węzła A4 Bochnia z DK94 (etap III) oraz węzła A4 Brzesko z DW 768 (etap II). Trwają też przetargi i przygotowania dokumentacji m.in. na obwodnicę Lisiej Góry, połączenie DK87 z DW969 wraz z nowym mostem na Dunajcu w Nowym Sączu, a także prace nad ZRID dla Zachodniej Obwodnicy Zielonek i obwodnicy Brzeszcz. Projektowane są kolejne obwodnice w różnych częściach regionu.

Oprócz transportu, w budżecie wyodrębniono istotne środki na kulturę i ochronę dziedzictwa (ponad 413 mln zł), politykę społeczną i pomoc (ok. 296 mln zł), ochronę zdrowia (blisko 250 mln zł), oświatę i wychowanie (ponad 182 mln zł) oraz turystykę i kulturę fizyczną (ponad 112 mln zł). Ważne pozycje to także informatyka, gospodarka komunalna i ochrona środowiska.

W obszarze kultury kluczowe będą dalsze prace nad nową siedzibą Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie (rozstrzygnięcie konkursu architektonicznego, potem podpisanie umowy z wykonawcą i pozwolenie na budowę), remont Zamku Lipowiec, utworzenie Muzeum Taternictwa i Narciarstwa w Zakopanem oraz kontynuacja prac w Teatrze im. Juliusza Słowackiego. Programy społeczne przewidują m.in. rozwój projektów telemedycznych w ramach Małopolskiego Tele-Anioła 2.0 oraz wsparcie rodzin poprzez programy „Po pierwsze rodzina”, „Rodzina w Centrum” i „Małopolska Maluchom”.

W służbie zdrowia zaplanowano kontynuację modernizacji szpitali (m.in. Rydygiera, św. Łukasza w Tarnowie, Śniadeckiego w Nowym Sączu) oraz dalsze inwestycje w onkologię i opiekę psychiatryczną. W edukacji priorytetem jest rozwój Branżowych Centrów Umiejętności i programów stypendialnych.

Bezpieczeństwo mieszkańców pozostaje priorytetem. Program „Bezpieczna Małopolska” zaowocował już zakupem i przekazaniem 63 nowoczesnych samochodów dla Ochotniczych Straży Pożarnych (koszt około 65 mln zł) oraz sfinansowaniem kursów pierwszej pomocy dla 3 tys. strażaków-ochotników (ok. 5 mln zł). Wnioskowane i wcześniej realizowane zakupy (m.in. namioty polowe, karetki) mają zwiększyć zdolność regionu do reagowania w sytuacjach kryzysowych.

Na działania związane z bezpieczeństwem i odpornością regionu Małopolska chce zabezpieczyć aż 1 miliard złotych. Negocjowane są zmiany w programie Funduszy Europejskich dla Małopolski 2021–2027, aby przeznaczyć środki m.in. na rozbudowę miejsc tymczasowego schronienia, zwiększenie dostępu do wody w rejonach zagrożonych niedoborami, wzmocnienie sprawności służb ratowniczych, uzupełnienie taboru kolejowego oraz inwestycje drogowe o podwójnym zastosowaniu, a także na szkolenia dla mieszkańców w zakresie reagowania w kryzysie. Celem jest sfinalizowanie uzgodnień jeszcze przed końcem roku, by rozpocząć realizację projektów w pierwszej połowie 2026 r.

Jeśli chodzi o wykorzystanie funduszy unijnych, Małopolska osiąga wysoki poziom kontraktacji — region zajmuje trzecie miejsce w kraju z wynikiem blisko 60%. Do końca listopada podpisano 480 umów o łącznej wartości ponad 2,8 mld zł.

Podsumowując 2025 rok, województwo zrealizowało wiele inwestycji: zakup nowych pociągów, rozpoczęcie budowy zaplecza kolejowego w Oświęcimiu, liczne projekty drogowe i obwodnice, modernizacje szpitali, doposażenie służb ratunkowych, uruchomienie pierwszych Branżowych Centrów Umiejętności, wsparcie nauki i badań oraz programy stypendialne i społeczne. Wiele z tych działań jest realizowanych we współpracy samorządów, zarządu województwa i radnych Sejmiku.

Jak deklaruje marszałek Łukasz Smółka, priorytety pozostają niezmienne: bezpieczeństwo i zdrowie mieszkańców oraz inwestycje podnoszące jakość życia. Kluczowe ma być zarówno wyposażanie regionu w infrastrukturę i sprzęt, jak i edukacja społeczeństwa w zakresie reagowania na zagrożenia — bo to człowiek jest najważniejszym elementem systemu bezpieczeństwa.

Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego