W projekcie budżetu województwa na 2026 rok zapisano rekordowe środki — ponad 4 miliardy złotych. Władze regionu zapowiadają mocny akcent inwestycyjny: niemal 1,8 miliarda złotych ma trafić na zadania rozwojowe.

Cel jest jasny — uczynić Małopolskę lepszym miejscem do życia i pracy. Realizacja tego wymaga wykorzystania dostępnych środków oraz potencjału lokalnych społeczności poprzez inwestycje w strategiczne obszary, co znajduje odzwierciedlenie w charakterze przyszłorocznego budżetu.

Priorytety budżetowe i główne kierunki wydatków

Największą część środków przeznaczono na inwestycje w infrastrukturę: drogi, obiekty użyteczności publicznej oraz wyposażenie służb. Lepsze połączenia drogowe i kolejowe mają ułatwić codzienne funkcjonowanie mieszkańców, nowoczesne szpitale podnieść poziom opieki, a sprawniejsze służby — poprawić bezpieczeństwo.

Wiodącym obszarem pozostaje transport i łączność — na ten cel zarezerwowano ponad 1,9 miliarda złotych, czyli ponad 20% więcej niż w bieżącym roku. W wydatkach inwestycyjnych transport stanowi około 65% ogółu. Kwota przeznaczona na ten sektor jest niemal dwukrotnie większa niż trzy lata temu.

Skokowych zmian wymaga rozwój kolei regionalnej. Od 2014 roku liczba pasażerów poszła w górę z ok. 7 mln do przewidywanych około 27 mln w 2025 roku. Aby odpowiedzieć na rosnące zapotrzebowanie, województwo planuje zakup 25 nowych pociągów.

Na razie zakontraktowano 12 pojazdów — pierwsze mają pojawić się na torach latem 2026 roku, kolejne w 2028, a realizację całego zamówienia planuje się na 2029 rok. Jeden pięcioczłonowy zespół trakcyjny kosztuje około 50 milionów złotych, a łączna wartość kontraktów przekracza miliard złotych. Do tego dochodzą inwestycje w zaplecze serwisowe oraz coroczne dopłaty do biletów na poziomie blisko 400 milionów złotych.

Dla miejsc, do których nie dociera kolej, samorząd rozwija sieć połączeń autobusowych skomunikowanych z pociągami. Obecnie projekty autobusowe docierają do 111 z 183 gmin; w 2026 roku planowane jest rozszerzenie do 117 gmin. Realizacja dodatkowych 75 linii oznacza koszty przewyższające 103 miliony złotych. Województwo zgłaszało do rządu wyższe zapotrzebowanie finansowe niż otrzymało i oczekuje wyjaśnień oraz korekt algorytmów przyznawania środków.


Wśród konkretnych inwestycji transportowych na 2026 rok znajdują się m.in. dostawy kolejnych pociągów, prace przy obwodnicach (m.in. Proszowic — etap II, Olszyn i Jankowic na DW 781) oraz łącznikach autostradowych i drogowych (połączenia węzłów A4 Bochnia, Brzesko z drogami krajowymi i wojewódzkimi). Trwają postępowania na kolejne obwodnice i inwestycje mostowe, a wiele projektów jest na etapie pozyskiwania decyzji ZRID.

Poza transportem w budżecie wyszczególniono środki na kulturę i ochronę dziedzictwa (ponad 413 mln zł), pomoc społeczną (ponad 296 mln zł), ochronę zdrowia (blisko 250 mln zł), oświatę i wychowanie (ponad 182 mln zł) oraz turystykę i kulturę fizyczną (ponad 112 mln zł). Istotne pozycje stanowią także informatyka, gospodarka komunalna i ochrona środowiska.

W kulturze kluczowe będą prace przy nowej siedzibie Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie — po rozstrzygnięciu konkursu planowane jest podpisanie umowy z wykonawcą i uzyskanie pozwolenia na budowę. Dalsze zadania to m.in. remont Zamku Lipowiec, utworzenie Muzeum Taternictwa i Narciarstwa w Zakopanem oraz kontynuacja remontu Teatru Słowackiego w Krakowie.

W obszarze polityki społecznej województwo chce kontynuować sprawdzone programy, takie jak Małopolski Tele-Anioł 2.0 z komponentem telemedycznym, oraz rozszerzać projekty wspierające rodziny: „Po pierwsze rodzina”, „Rodzina w Centrum” czy „Małopolska Maluchom”. W służbie zdrowia zaplanowano kolejne modernizacje szpitali, m.in. inwestycje w placówkach w Krakowie, Tarnowie i Nowym Sączu.

W zakresie edukacji kontynuowane będą działania na rzecz Branżowych Centrów Umiejętności oraz programy stypendialne wspierające talenty. W turystyce samorząd zamierza rozwijać ofertę zimową i umacniać pozycję regionu jako atrakcyjnego miejsca dla turystyki rowerowej.

Priorytety województwa pozostają zbliżone do ubiegłych lat: zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców. Dlatego inwestycje obejmują zarówno służbę zdrowia, jak i infrastrukturę oraz działania podnoszące odporność regionu.

W ramach programu „Bezpieczna Małopolska” województwo doprowadziło do zakupu nowego sprzętu dla Ochotniczych Straży Pożarnych — w trzech edycjach projektu ponad 220 jednostek otrzymało pojazdy i wyposażenie. Jesienią przekazano 63 samochody gaśnicze o łącznym koszcie około 65 milionów złotych, a także przeprowadzono szkolenia z udzielania pierwszej pomocy dofinansowane kwotą około 5 milionów złotych.

W regionie gromadzono też wyposażenie kryzysowe — namioty polowe, karetki i inne środki, co umożliwia szybkie uruchomienie punktów pomocowych w razie potrzeby. Jednak władze podkreślają, że sprzęt to nie wszystko — równie ważna jest edukacja mieszkańców, popularyzacja wiedzy o zachowaniu w sytuacjach kryzysowych i rozwijanie lokalnej solidarności.

Przy projektowaniu nowych inwestycji uwzględniany jest ich potencjał do pełnienia funkcji pomocowych w nagłych wypadkach — przykładem jest planowana siedziba Filharmonii w Krakowie, zaprojektowana z myślą o wielofunkcyjności.

Na działania związane z bezpieczeństwem i odpornością regionu planuje się zabezpieczyć łącznie około miliarda złotych. Trwają negocjacje zmian w regionalnym programie Funduszy Europejskich 2021–2027, które mają umożliwić m.in. zwiększenie liczby miejsc tymczasowego schronienia, poprawę zaopatrzenia w wodę w obszarach zagrożonych, wzmocnienie współpracy i wyposażenia służb ratowniczych oraz dofinansowanie infrastruktury i taboru kolejowego. Województwo chce zakończyć uzgodnienia do końca roku, aby uruchomić projekty już w pierwszej połowie 2026 roku.

W realizacji programów unijnych Małopolska radzi sobie dobrze — poziom kontraktacji w programie Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027 jest wysoki i sięga blisko 60 procent, co plasuje region w czołówce krajowej. Do końca listopada podpisano 480 umów o wartości ponad 2,8 miliarda złotych.

Rok 2025 przyniósł wiele zrealizowanych inwestycji: zakup nowych pociągów, budowa zaplecza taborowego w Oświęcimiu, kontynuacja budowy obwodnic i łączników drogowych, modernizacje szpitali z naciskiem na onkologię i psychiatrię, zakup ambulansów, przekazanie setek pojazdów i wyposażenia dla straży ochotniczych, a także uruchomienie projektów naukowych i edukacyjnych oraz wsparcie talentów poprzez stypendia.

Samorząd podkreśla, że szczególną satysfakcję przynoszą inwestycje realizowane ponad podziałami politycznymi — te, które realnie podnoszą komfort życia mieszkańców i wzmacniają rozwój regionu.

Źródło: zegocina.pl