W przyszłym roku budżet województwa małopolskiego osiągnie rekordową wartość przekraczającą 4 miliardy złotych. Władze regionu zamierzają przeznaczyć na inwestycje blisko 1,8 miliarda złotych, czyli około 30 procent więcej niż obecnie — priorytetem jest podniesienie jakości życia mieszkańców poprzez rozwój kluczowej infrastruktury i usług.

Celem zarządu jest, aby Małopolska była atrakcyjnym miejscem do życia i pracy. Realizacja tej wizji ma się opierać zarówno na wykorzystaniu dostępnych środków finansowych, jak i na aktywizacji lokalnych społeczności oraz inwestowaniu w strategiczne obszary rozwoju.

Aż 1,8 miliarda złotych zaplanowano na wydatki inwestycyjne — w tym na modernizację dróg, budowę obiektów użyteczności publicznej oraz zakup sprzętu niezbędnego do działania służb i instytucji. Inwestycje mają poprawić komunikację, dostęp do opieki zdrowotnej oraz bezpieczeństwo mieszkańców.

Główne kierunki wydatków

Największą pozycję w budżecie zajmuje transport i łączność — na ten cel zarezerwowano ponad 1,9 miliarda złotych, o ponad 20 procent więcej niż w roku bieżącym. Inwestycje w transport stanowią około 65 procent wszystkich wydatków inwestycyjnych. Kwota przeznaczona na ten obszar jest dwukrotnie wyższa niż wydatki sprzed trzech lat.

Wzrost wydatków w transporcie wynika z rosnącego zapotrzebowania na nowoczesne połączenia i tabor. Koleje regionalne odnotowały duży wzrost liczby pasażerów — z nieco ponad 7 milionów w 2014 roku do prognozowanych około 27 milionów w 2025 roku. W związku z tym samorząd planuje zakup łącznie 25 nowych pociągów.

Do tej pory zakontraktowano 12 pojazdów; pierwsze mają pojawić się w ruchu w połowie 2026 roku, kolejne dostawy planowane są w 2028, a cały zakup ma być zrealizowany do 2029 roku. Jeden pięcioczłonowy zespół trakcyjny kosztuje około 50 milionów złotych, a wartość całego zamówienia przekracza miliard. Poza zakupem taboru konieczne są też inwestycje w zaplecze serwisowe oraz coroczne dopłaty do biletów kolejowych i autobusowych na poziomie blisko 400 milionów złotych.

Gdzie tory nie sięgają, samorząd rozwija ofertę autobusową — dzięki Kolejom Małopolskim i Małopolskim Liniom Dowozowym komunikacja autobusowa skomunikowana z pociągami dociera obecnie do 111 z 183 gmin regionu, a w 2026 roku planowane jest rozszerzenie zasięgu do 117 gmin. Koszt funkcjonowania 75 projektowanych linii autobusowych w przyszłym roku to ponad 103 miliony złotych. Zarząd województwa wystąpił do premiera o ponowną weryfikację algorytmów finansowania regionu z uwagi na niższe niż oczekiwane środki centralne.


Najważniejsze zadania drogowe i kolejowe

Wśród zaplanowanych inwestycji transportowych na 2026 rok znajdują się m.in. dostawy kolejnych sześciu nowych pociągów oraz podpisanie umowy wykonawczej na zakup kolejnych siedmiu. W zakresie sieci drogowej będą kontynuowane prace przy obwodnicach i łącznikach: etap II obwodnicy Proszowic, obwodnice Olszyn i Jankowic (DW 781), połączenia węzła A4 Bochnia z DK 94 (etap III) oraz połączenia węzła A4 Brzesko z DW 768 (etap II). Trwają postępowania przetargowe m.in. na obwodnicę Lisiej Góry i połączenie DK 87 z DW 969 wraz z budową mostu na Dunajcu w Nowym Sączu. Przygotowywane są również decyzje ZRID dla Zachodniej Obwodnicy Zielonek – etap III i obwodnicy Brzeszcz. Równolegle projektowane są kolejne obwodnice i przedsięwzięcia lokalne.

Poza transportem w przyszłorocznym budżecie istotne miejsce zajmują kultura i ochrona dziedzictwa (ponad 413 mln zł), polityka społeczna i pomoc społeczna (ponad 296 mln zł), ochrona zdrowia (blisko 250 mln zł), oświata i wychowanie (ponad 182 mln zł) oraz turystyka i kultura fizyczna (ponad 112 mln zł). Ważne są też inwestycje w informatykę, gospodarkę komunalną i ochronę środowiska.

W sferze kulturalnej jednym z oczekiwanych projektów jest wybór wykonawcy nowej siedziby Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie, z planowanym podpisaniem umowy i pozwoleniem na budowę na przełomie wiosny i lata. Przewidziano również prace przy remoncie Zamku Lipowiec, utworzeniu Muzeum Taternictwa i Narciarstwa w Zakopanem oraz kontynuacji remontu Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

W obszarze polityki społecznej kontynuowane będą sprawdzone programy — w tym Małopolski Tele-Anioł 2.0 z komponentem telemedycznym w przygotowaniu. Planowane jest też dalsze wsparcie rodzin przez projekty takie jak „Po pierwsze rodzina”, „Rodzina w Centrum” oraz „Małopolska Maluchom”. Wiele małopolskich szpitali będzie realizowało modernizacje rozpoczęte w 2025 roku (m.in. inwestycje w onkologię i psychiatrię w szpitalach Rydygiera, św. Łukasza w Tarnowie oraz Śniadeckiego w Nowym Sączu).

Bezpieczeństwo i przygotowanie na kryzysy

Bezpieczeństwo mieszkańców jest jednym z kluczowych priorytetów — region od lat konsekwentnie wzmacnia służby ratownicze i infrastrukturę kryzysową. W ramach inicjatywy „Bezpieczna Małopolska” ponad 220 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych otrzymało nowoczesny sprzęt oraz samochody ratownicze; jesienią przekazano 63 wozy strażackie (koszt około 65 mln zł). Projekt objął także finansowanie kursów pierwszej pomocy dla trzech tysięcy ochotników za kwotę 5 mln zł.

Region zadbał wcześniej o zasoby na wypadek pandemii i innych kryzysów — zakupiono m.in. namioty do tworzenia szpitali polowych oraz karetki. W budżecie na działania związane z bezpieczeństwem i odpornością planowane jest zabezpieczenie aż 1 miliarda złotych. Negocjowane są zmiany w Programie Funduszy Europejskich dla Małopolski 2021–2027, aby m.in. zwiększyć liczbę miejsc tymczasowego schronienia, poprawić dostęp do wody w zagrożonych rejonach, wzmocnić współpracę służb ratowniczych, uzupełnić tabor kolejowy oraz adaptować infrastrukturę drogową do zastosowań kryzysowych.

Władze regionu podkreślają, że oprócz inwestycji sprzętowych kluczowa jest edukacja mieszkańców i budowanie świadomości postępowania w sytuacjach kryzysowych — umiejętność udzielania pierwszej pomocy czy rozpoznawania sygnałów alarmowych są niezbędne dla podniesienia odporności całej społeczności.

Małopolska dobrze radzi sobie też z realizacją funduszy unijnych w obecnej perspektywie — poziom kontraktacji w programie „Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027” sięga blisko 60 procent, co daje regionowi trzecie miejsce w kraju. Do końca listopada podpisano 480 umów o łącznej wartości ponad 2,8 miliarda złotych.

Podsumowanie 2025 roku — najważniejsze dokonania

W 2025 roku samorząd zrealizował szereg inwestycji o charakterze wielomilionowym: zakup nowych pociągów, budowę zaplecza taborowego w Oświęcimiu, prace drogowe przy obwodnicach i łącznikach, modernizacje szpitali, zakup karetek i sprzętu dla służb ratunkowych oraz wsparcie rozwoju nauki i edukacji zawodowej. Rozpoczęto także duże projekty kulturalne, jak budowa nowej filharmonii i remonty teatrów, a także wdrożono programy wspierające talenty i młode pokolenia zawodowe.

Zarząd województwa podkreśla, że priorytety nie ulegają zasadniczej zmianie — najważniejsi są ludzie: ich zdrowie, bezpieczeństwo i możliwości rozwoju. Zaplanowane inwestycje mają stać się konkretną odpowiedzią na te potrzeby i przyczynić się do dalszego rozwoju Małopolski.

Autor: Biuro Prasowe UMWM

Źródło: czernichow.pl