W 2026 roku budżet województwa małopolskiego ma osiągnąć poziom przekraczający 4 miliardy złotych. Władze regionu zaproponowały plan silnie nastawiony na inwestycje — na wydatki kapitałowe przewidziano około 1,8 miliarda złotych, czyli o niemal 30% więcej niż w bieżącym roku.

Priorytety budżetowe i cele dla mieszkańców

Władze regionu podkreślają, że celem jest podnoszenie jakości życia i tworzenie atrakcyjnych warunków do pracy. Środki mają być wykorzystywane na rozwój infrastruktury, służb publicznych oraz usług zdrowotnych i bezpieczeństwa, tak aby Małopolska stawała się coraz bardziej przyjaznym miejscem do życia.

Największy udział w budżecie ma transport i łączność — na ten obszar przewidziano ponad 1,9 miliarda złotych, co oznacza wzrost o ponad 20% w stosunku do roku bieżącego. W wydatkach inwestycyjnych transport stanowi ok. 65% wszystkich nakładów.

Rozwój kolei: nowe składy i zaplecze

Dynamiczny wzrost zapotrzebowania na kolej wymaga rozbudowy taboru — liczba pasażerów przewożonych regionalnie wzrosła z nieco ponad 7 milionów w 2014 r. do szacunkowych około 27 milionów w 2025 r. W związku z tym województwo planuje zakontraktować łącznie 25 nowych pociągów; dotychczas podpisano umowy na 12 pojazdów. Pierwsze nowe składy mają pojawić się na torach latem 2026 roku, kolejne w 2028, a cały zakup ma zostać zrealizowany do 2029 roku. Koszt jednego pięcioczłonowego składu szacowany jest na około 50 milionów złotych, a wartość całego zamówienia przekracza miliard złotych.

Do tego dochodzą inwestycje w zaplecze serwisowe oraz coroczne dopłaty do biletów kolejowych i autobusowych, które wynoszą blisko 400 milionów złotych. Zapewnienie mieszkańcom dostępu do nowoczesnego i komfortowego transportu zbiorowego to jedno z kluczowych wyzwań samorządu.

Dostępność komunikacji w terenie — autobusy i walka z „białymi plamami”

Gdy linia kolejowa nie dociera do danej miejscowości, samorząd rozwija połączenia autobusowe: dzięki Kolejom Małopolskim i Małopolskim Liniom Dowozowym autobusy skomunikowane z pociągami docierają obecnie do 111 z 183 gmin. W 2026 roku zasięg ma wzrosnąć do 117 gmin. Koszt funkcjonowania projektowanych 75 linii autobusowych oceniono na ponad 103 miliony złotych. Województwo zwraca uwagę na zmniejszenie dofinansowania rządowego — z wnioskowanych ponad 41 milionów złotych otrzymano około 6 milionów — i prosi o korektę algorytmów wsparcia.


Najważniejsze inwestycje drogowe planowane na 2026 rok

Wśród kluczowych zadań drogowych wymieniane są m.in. dalsze etapy budowy obwodnicy Proszowic, obwodnicy Olszyn i Jankowic (DW 781), łącza węzła A4 Bochnia z DK94 (etap III) oraz połączenia A4 Brzesko z DW 768 (etap II). Trwają postępowania na obwodnicę Lisiej Góry oraz na połączenie DK87 z DW969 wraz z budową mostu na Dunajcu w Nowym Sączu. W przygotowaniu są także ZRID-y na Zachodnią Obwodnicę Zielonek (etap III) oraz obwodnicę Brzeszcz, a projektowane są kolejne obwodnice m.in. Jabłonek, Dobczyc, Liszek, Dziekanowic, Zakopanego, Żabna, Wierzchosławic i Czarnego Dunajca.

Inne kluczowe obszary wydatkowania

Poza transportem, budżet przewiduje szerokie wsparcie dla kultury i ochrony dziedzictwa (ponad 413 milionów złotych), polityki społecznej i rodzinnej (około 296 milionów), ochrony zdrowia (prawie 250 milionów), oświaty (ponad 182 miliony) oraz turystyki i kultury fizycznej (ponad 112 milionów). Ważne pozycje to także informatyka, gospodarka komunalna i ochrona środowiska.

W sferze kultury czekane są rozstrzygnięcia konkursów i rozpoczęcie kolejnych prac, m.in. wybór wykonawcy oraz uzyskanie pozwoleń dla nowej siedziby Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie, remont Zamku Lipowiec, powołanie Muzeum Taternictwa i Narciarstwa w Zakopanem czy kontynuacja remontu Teatru im. Juliusza Słowackiego.

Wsparcie społeczne, zdrowie i edukacja

W obszarze pomocy społecznej planowane jest kontynuowanie sprawdzonych projektów, takich jak Małopolski Tele-Anioł 2.0 z nowym komponentem telemedycznym. Wsparcie rodzin będzie realizowane przez programy „Po pierwsze rodzina”, „Rodzina w Centrum” czy „Małopolska Maluchom”. W wielu szpitalach regionu przewidziano prace modernizacyjne — przykładowo w placówkach Rydygiera, św. Łukasza w Tarnowie oraz Śniadeckiego w Nowym Sączu. W edukacji nadal rozwijane będą Branżowe Centra Umiejętności oraz programy stypendialne.

Bezpieczeństwo i odporność — inwestycje i szkolenia

Małopolska kontynuuje program „Bezpieczna Małopolska”: w trzech edycjach projektu ponad 220 jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej otrzymało nowy sprzęt i pojazdy. Jesienią przekazano 63 samochody dla OSP, co kosztowało około 65 milionów złotych. Dodatkowo przeznaczono 5 milionów złotych na szkolenia z pierwszej pomocy dla 3 tysięcy strażaków ochotników.

W przeszłości zakupiono też m.in. 50 namiotów polowych i 50 karetek, co zwiększyło gotowość na sytuacje kryzysowe. W 2026 roku województwo chce zabezpieczyć około miliarda złotych na projekty zwiększające odporność regionu — modernizację miejsc tymczasowego schronienia, poprawę dostępu do wody w newralgicznych rejonach, wzmocnienie współpracy służb ratowniczych, uzupełnienie taboru kolejowego oraz inwestycje drogowe o podwójnym zastosowaniu. Planowane są też liczne szkolenia dla mieszkańców w zakresie reagowania w sytuacjach zagrożenia.

Fundusze europejskie i wykonane projekty w 2025 roku

Wykonanie programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027 idzie dobrze — poziom kontraktacji wynosi blisko 60%, co daje Małopolsce trzecie miejsce w kraju. Do końca listopada podpisano 480 umów o wartości ponad 2,8 miliarda złotych.

Wśród zrealizowanych w 2025 roku przedsięwzięć wymienia się zakup nowych pociągów i rozpoczęcie budowy zaplecza kolejowego w Oświęcimiu, kontynuację i rozpoczęcie licznych inwestycji drogowych, modernizacje szpitali (m.in. rozwój onkologii i opieki psychiatrycznej), zakup ambulansów, przekazanie wozów dla OSP, uruchomienie Branżowych Centrów Umiejętności oraz wsparcie nauki i badań w małopolskich uczelniach. Realizowane były także przedsięwzięcia kulturalne i jubileuszowe związane z obchodami Tysiąclecia Królestwa Polskiego.

Władze regionu podkreślają, że priorytety pozostają stałe: zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców, rozwój infrastruktury oraz tworzenie warunków do stabilnego rozwoju społeczno-gospodarczego. W realizacji planów ważna jest współpraca samorządów, zarządu województwa i radnych.

Inwestycje zaplanowane w ramach rekordowego budżetu mają duże znaczenie także dla samorządów gminnych. Dzięki nim możliwa będzie realizacja kluczowych lokalnych projektów wpływających na poprawę infrastruktury, jakości życia mieszkańców i dalszy rozwój społeczno-gospodarczy.

Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego

Źródło: gminaskawina.pl