Podawanie się za bliską osobę to dziś jedna z najczęściej zgłaszanych form oszustw w sieci. Przestępcy przejmują słabo zabezpieczone konta w mediach społecznościowych — tam, gdzie brak silnych haseł i włączonego dwustopniowego uwierzytelniania — by dostać się do profilu ofiary.

Po zdobyciu dostępu oszust kontaktuje się ze znajomymi właściciela profilu i prosi o pilną pomoc finansową. Bardzo często chodzi o przesłanie kodu BLIK — po jego przekazaniu środki z konta trafiają do przestępców natychmiast. Mechanizm działania opiera się na zaufaniu, pośpiechu i emocjach, które osłabiają czujność odbiorcy.

W kampanii edukacyjnej stworzono postać „Kuby Podszywacza”, aby w przystępny sposób pokazać kolejne etapy oszustwa — od włamania na konto, przez manipulację w rozmowie, aż po moment, gdy użytkownik widzi w aplikacji bankowej żądaną kwotę i odbiorcę płatności oraz ma szansę zareagować.

Edukacja i profilaktyka

Organizatorzy kampanii podkreślają, że ryzyko pojawia się znacznie wcześniej niż przy samej płatności — zaczyna się na niezabezpieczonym profilu społecznościowym, który można chronić np. dodatkowymi metodami potwierdzania logowania. W materiałach demonstrują krok po kroku, jak wygląda proces przejęcia konta i manipulacji oraz jakie możliwości ma użytkownik, by powstrzymać transakcję przed wysłaniem środków.

Komenda Główna Policji wspiera akcję, udostępniając i promując w mediach społecznościowych materiały informacyjne i profilaktyczne. Celem działań jest zmniejszenie liczby przestępstw przeciwko mieniu popełnianych w internecie.


Przedstawiciele policji i sektora finansowego zwracają uwagę, że oszustwa polegające na podszywaniu się pod znajomych są powszechne i każdego dnia trafiają do nich zgłoszenia od osób, które straciły oszczędności wskutek manipulacji. Dlatego ważne są stałe działania edukacyjne i współpraca instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.

Badania przeprowadzone na zlecenie operatora systemu płatności pokazują, że chociaż większość osób słyszała o dwustopniowym logowaniu, znaczący odsetek respondentów nie wie dokładnie, na czym to polega. Część użytkowników korzysta z 2FA, ale wiele kont wciąż ma jedynie opcjonalne zabezpieczenia, co ułatwia działanie przestępcom.

Eksperci podkreślają, że bezpieczeństwo nie powinno zależeć tylko od świadomości użytkownika — dwuskładnikowe uwierzytelnianie powinno być standardem w usługach takich jak komunikatory, poczta elektroniczna czy serwisy społecznościowe. Połączenie solidnych zabezpieczeń po stronie platform i ostrożnych reakcji użytkowników znacząco ograniczyłoby skuteczność podszywaczy.

Kampania „Metoda na Podszywacza” ma charakter wieloetapowy. Udostępniane są materiały edukacyjne, filmy i praktyczne wskazówki dotyczące rozpoznawania prób wyłudzeń. Działania będą prowadzone w internecie, telewizji i kinach.

Jak się chronić:

  • Nigdy nie podawaj nikomu danych do logowania do bankowości internetowej ani kodów autoryzacyjnych — przekazane hasła lub kody umożliwiają przestępcom dostęp do konta i wysyłanie przelewów.
  • Zawsze weryfikuj prośby o przelew — zanim prześlesz pieniądze, zadzwoń do osoby, która rzekomo prosi o pomoc, i upewnij się, że wiadomość pochodzi od niej.
  • Zwracaj uwagę na nietypowy styl wiadomości, literówki i inne błędy — to częste sygnały ostrzegawcze.
  • Nie instaluj aplikacji ani nie klikaj linków otrzymanych w wiadomościach — aplikacje pobieraj wyłącznie z zaufanych źródeł (np. oficjalne sklepy aplikacji).
  • Dbaj o bezpieczeństwo telefonu: regularnie aktualizuj system i aplikacje oraz używaj legalnego oprogramowania antywirusowego.
  • Rozważ zablokowanie możliwości użycia PESEL w niektórych usługach, korzystając z dostępnych aplikacji i ustawień prywatności.

PAMIĘTAJ! Nigdy nie przekazuj pieniędzy obcym osobom.

Co robić, jeśli zostałeś oszukany:

Natychmiast skontaktuj się z bankiem, aby zablokować transakcję lub dostęp do konta. Zgłoś sprawę na Policję i zabezpiecz zrzuty ekranu oraz korespondencję, która może pomóc w ustaleniu sprawców.

Każdy może paść ofiarą cyberprzestępców. Zachowanie czujności, weryfikowanie wiadomości i ostrożne korzystanie z nowych technologii to najlepsze sposoby ochrony. Policja ani inne urzędy nigdy nie proszą o przekazanie kodów, danych logowania czy instalowanie dodatkowych aplikacji.

Zachowaj ostrożność — jedna chwila nieuwagi może kosztować utratę oszczędności.

Hasłem kampanii jest #StopPodszywaczom.

Źródło: zakopane.policja.gov.pl