Wzrost temperatur zwiększa ryzyko odwodnienia i przegrzania organizmu. Upały mogą prowadzić do udaru słonecznego lub cieplnego — stanów zagrażających zdrowiu i życiu.
Objawy przegrzania to m.in.: nadmierne zmęczenie, silne bóle i zawroty głowy, nudności, gorączka, szumy uszne, drgawki, groźny wzrost temperatury ciała oraz przyspieszone tętno i oddech.
Wysokie temperatury wpływają także na układ nerwowy — mogą wywoływać ospałość, nerwowość oraz pogorszenie koncentracji i wydajności. Ma to szczególne znaczenie podczas prowadzenia pojazdów.
Co robić w nagłych przypadkach
Jeśli odczuwasz silne zawroty głowy, osłabienie, niepokój, bardzo silne pragnienie lub ból głowy, natychmiast zadzwoń na numer alarmowy 112 i, jeśli to możliwe, przenieś się w chłodne miejsce.
Osoby przyjmujące leki powinny pozostać w stałym kontakcie z lekarzem, by sprawdzić, jak leki wpływają na termoregulację i równowagę wodno-elektrolitową.
Najbardziej narażone grupy
Upały są szczególnie niebezpieczne dla osób starszych i małych dzieci. Również zwierzęta domowe wymagają opieki — nie potrafią one regulować temperatury ciała potowo tak jak człowiek, dlatego np. psy schładzają się przez dyszenie. Pozostawienie zwierzęcia w nagrzanym samochodzie może doprowadzić do śmierci.
Jak chronić się przed upałem
W ciągu dnia zamykaj okna i zasłoń żaluzje po stronie nasłonecznionej, aby ograniczyć napływ gorącego powietrza. Okna otwieraj rano i nocą, gdy jest chłodniej, o ile jest to bezpieczne.
Noś lekkie, przewiewne ubrania z naturalnych tkanin w jasnych kolorach — ułatwia to odprowadzanie ciepła i termoregulację.
Unikaj nagłych zmian temperatur: wychodząc z klimatyzowanego pomieszczenia na bardzo gorące powietrze możesz wywołać szok termiczny, zwłaszcza jeśli jesteś osobą starszą lub bardzo młodą.
Ogranicz przebywanie na słońcu
Skróć czas opalania — długie przebywanie na słońcu zwiększa ryzyko przegrzania i poparzeń. Staraj się nie spędzać na słońcu więcej niż około 2 godzin dziennie, stosując kremy z filtrem ochronnym.
Unikaj intensywnego wysiłku fizycznego w najgorętszych godzinach. Ekstremalny wysiłek, np. bieganie w upale, zwiększa ryzyko odwodnienia, skurczów mięśni, przegrzania i udaru cieplnego.
Będąc nad wodą, nie skacz gwałtownie do chłodnej wody bez wcześniejszego polewania twarzy i klatki piersiowej — pozwól organizmowi przyzwyczaić się do temperatury, a następnie powoli się zanurzaj.
Podczas podróży samochodem rób przerwy i odpoczywaj w cieniu, aby poprawić koncentrację i złagodzić negatywny wpływ upału.
Nawadnianie i dieta
Pij dużo wody, najlepiej niegazowanej. W upalne dni wybieraj lekkie posiłki oparte na owocach i warzywach, które dostarczają niezbędnych witamin i minerałów. Unikaj tłustych, smażonych i ciężkostrawnych potraw.
Wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi bakterii, dlatego unikaj potraw z surowych jaj i dokładnie myj ręce przed jedzeniem. Nie spożywaj alkoholu — sprzyja on odwodnieniu organizmu.
Dzieci i zwierzęta — szczególne zasady
Nigdy nie zostawiaj dzieci ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie — temperatura we wnętrzu może szybko osiągnąć 50–60°C.
Podczas upałów najlepiej ograniczyć wychodzenie z dziećmi. Jeśli musisz wyjść, ubierz je w lekkie, jasne ubranie i pamiętaj o nakryciu głowy. Zabezpiecz wózek parasolką nawet wtedy, gdy stoi w cieniu.
Podawaj dzieciom letnie (nie bardzo zimne) napoje — ziołowe lub owocowe herbatki, wodę mineralną czy rozcieńczony sok. Kąp dziecko w letniej, nie zimnej wodzie.
Seniorzy — dodatkowe środki ostrożności
Osoby starsze powinny unikać wychodzenia z domu w najgorętsze dni. Jeśli wyjście jest konieczne, konieczne jest noszenie nakrycia głowy. Starsi ludzie często przyjmują wiele leków — odwodnienie może zwiększyć ich stężenie we krwi do niebezpiecznego poziomu, dlatego ważne jest ścisłe monitorowanie samopoczucia i przestrzeganie zaleceń lekarskich.
Ochrona przeciwsłoneczna
Stosuj kremy z filtrem SPF, pamiętając, że nie dają one pełnej ochrony — zmniejszają ryzyko poparzeń. Nakładaj kosmetyk przed wyjściem na słońce i ponawiaj aplikację po pływaniu, spoceniu się lub wycieraniu ręcznikiem. Dla przeciętnego dorosłego ilość kremu na całe ciało to w przybliżeniu sześć łyżeczek.
Poziomy ochrony filtrów SPF (orientacyjne):
- SPF 2–6 – słaby
- SPF 9–12 – średni
- SPF 15–25 – wysoki
- SPF 30–50 – bardzo wysoki
- SPF >50 – ultra wysoki
Definicja upału: panuje upał, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30°C. Najwyższe wartości występują zwykle między godziną 15:00 a 18:00, natomiast najsilniejsze promieniowanie UV notuje się około 12:00–13:00.
Źródło: zegocina.pl