Numer alarmowy 112, utworzony uchwałą Rady Europy w 1991 roku jako jednolity i bezpłatny numer dla państw członkowskich, od blisko 35 lat służy do wzywania pomocy w nagłych przypadkach. Jego „urodziny” przypadają 11 lutego.

Główne obchody Europejskiego Dnia Numeru Alarmowego 112 w tym roku odbyły się w Krakowie. To tutaj, w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim, powstało pierwsze w Polsce Centrum Powiadamiania Ratunkowego — uruchomione 17 kwietnia 2009 r. przez ówczesnego wojewodę Jerzego Millera. Wczoraj w urzędzie gościli przedstawiciele wszystkich działających w kraju CPR-ów, którzy spotkali się z wojewodą małopolskim dr. inż. Krzysztofem Janem Klęczarem oraz z zastępcą dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego w MSWiA, Markiem Marzecem.

Spotkania, wyróżnienia i podziękowania

Wojewoda Krzysztof Jan Klęczar przypomniał, że gdy krakowskie CPR powstawało, zakładano, iż jego rozwiązania mogą stać się wzorem dla całego kraju. System ten miał integrować służby ratunkowe i przyspieszyć dotarcie pomocy — tak się stało. Jak podkreślił, przedstawiciele 17 funkcjonujących obecnie w Polsce centrów tworzą bardzo ważną strukturę, która w ubiegłym roku obsłużyła blisko 18 mln połączeń.

Z ramienia ministerstwa Marek Marzec wyraził wdzięczność za zaangażowanie pracowników CPR-ów i zapewnił, że resort dąży do dalszego rozwoju oraz stabilnego funkcjonowania systemu powiadamiania ratunkowego. Podczas uroczystości wyróżniający się pracownicy otrzymali pamiątkowe tablice przekazane przez przedstawicieli ministerstwa i wojewodę.


Nowoczesne technologie w akcjach ratunkowych

W czasie obchodów pokazano film o krakowskim Centrum Powiadamiania Ratunkowego oraz omówiono materiał z rzeczywistej interwencji — prezentację przeprowadziły dyrektor Wydziału Powiadamiania Ratunkowego MUW w Krakowie Edyta Klimowska-Bobula i koordynatorka‑trenerka z CPR Kamila Jastrząb. Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej zaprosiła uczestników na wirtualny spacer po Krakowie transmitowany z drona — sprzęt wykorzystywany jest także podczas akcji ratowniczych.

Na wystawie zaprezentowano też czworonożnego robota Spot oraz inne rozwiązania mobilne, które mogą dotrzeć do trudno dostępnych miejsc, wykonywać rozpoznanie w strefach skażonych czy dostarczać sprzęt i zaopatrzenie. O możliwościach zastosowania technologii w ratownictwie opowiadał Damian Gumiela z Centrum Doskonałości Sztucznej Inteligencji AGH.

Dane i organizacja krakowskiego CPR

Centrum Powiadamiania Ratunkowego w Krakowie rozpoczęło działalność w 2009 r. z 12 stanowiskami w budynku Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego przy ul. Basztowej 22. Od września 2022 r. działa w nowej siedzibie przy ul. Szlak 73A. Obecnie zatrudnia około 90 osób — operatorów numeru alarmowego, starszych operatorów, koordynatorów i trenerów — pracujących całodobowo. Średnio na jednej dobowe pełni dyżur 28 operatorów.

Tylko w 2025 r. do krakowskiego CPR wpłynęło prawie 1,3 mln zgłoszeń. Najwięcej interwencji odnotowano w czerwcu (ponad 122 tys.), lipcu (ponad 121 tys.) i sierpniu (ponad 120 tys.), natomiast najmniej w lutym (ponad 93 tys.) i listopadzie (ponad 99 tys.).

Nadal dużą część stanowią zgłoszenia niezasadne — w 2025 r. było ich blisko 730 tys., co przekłada się na ponad 56% wszystkich połączeń. W tej liczbie mieszczą się także połączenia anulowane przez zgłaszających przed rozmową z operatorem — w 2025 r. było ich ok. 270 tys. (około 20%). Średni czas oczekiwania na połączenie wynosił 9,65 sekundy.

Edukacja i działania prewencyjne

Krakowscy operatorzy od lat prowadzą zajęcia dla dzieci i młodzieży, tłumacząc kiedy korzystać z numeru 112, jak prawidłowo wezwać pomoc oraz ucząc podstaw pierwszej pomocy. W 2025 r. w lekcjach wzięło udział około 550 młodych osób; edukacja prowadzona była także podczas pikników i imprez plenerowych w regionie.

Wojewoda przypomniał, że wiedza o pierwszej pomocy i umiejętność właściwego reagowania są istotne, bo każdy może znaleźć się w sytuacji, gdy pomoc będzie potrzebna bliskiej osobie. Na początku 2026 r. w ramach kampanii edukacyjnej przygotowano także materiał telewizyjny poświęcony numerom alarmowym i pierwszej pomocy z udziałem pracowników Wydziału Powiadamiania Ratunkowego.