Od 1 stycznia 2026 roku w Krakowie zacznie działać Strefa Czystego Transportu (SCT), która wprowadza nowe reguły dotyczące wjazdu na obszar miasta.
Pierwszym krokiem dla kierowców jest sprawdzenie, czy pojazd spełnia wymogi dotyczące emisji spalin. Wiele aut już teraz odpowiada kryteriom strefy — jeśli samochód ma polskie tablice i spełnia normy, nie trzeba podejmować dodatkowych działań.
Autami benzynowymi, także z instalacją LPG, będzie można poruszać się po SCT bez ograniczeń, gdy spełniają normę Euro 4 lub zostały wyprodukowane w 2005 roku lub później — oznacza to, że po uruchomieniu strefy dopuszczone będą nawet 21-letnie benzyniaki.
Kto i jakie pojazdy mogą wjeżdżać?
Dla pojazdów z silnikiem Diesla wymagania są surowsze: samochody osobowe do 3,5 t muszą odpowiadać normie Euro 6 lub pochodzić z 2014 roku bądź późniejszego, czyli mieć maksymalnie 12 lat. Większe pojazdy użytkowe wykorzystywane w działalności gospodarczej muszą spełniać normę Euro 6 lub być z co najmniej 2012 roku.
Jeżeli auto spełnia wymagane normy lub kryteria rocznikowe i jest zarejestrowane w Polsce, zostanie automatycznie uwzględnione w systemie SCT i będzie mogło swobodnie wjeżdżać do strefy.
Dla kierowców spoza Krakowa, których pojazdy nie mieszczą się w wymogach, przewidziano trzyletni okres przejściowy. W tym czasie wjazd będzie możliwy po opłaceniu stosownej opłaty.
Opłaty są elastyczne: przy okazjonalnych wizytach można zapłacić 2,50 zł za każdą rozpoczętą godzinę pobytu w strefie (liczoną od momentu wjazdu do opuszczenia SCT lub zaparkowania). Każdy kolejny wjazd lub ponowne ruszenie drogi wymaga nowej opłaty. Dla całodniowych wizyt przewidziano opłatę dzienną — 5 zł w 2026 roku i 15 zł w 2027 roku.
Dla osób dojeżdżających regularnie dostępny będzie abonament miesięczny: 100 zł w 2026 roku, 250 zł w 2027 roku i 500 zł miesięcznie w 2028 roku (ostatni rok okresu przejściowego).
System informatyczny obsługujący SCT pozwoli sprawdzić dane pojazdu, zgłosić auto, wykupić opłaty oraz zgłosić wizyty związane z leczeniem. System uruchomi się na początku grudnia 2025 roku; aby z niego skorzystać, wystarczy podać numer rejestracyjny pojazdu, a oprogramowanie przeprowadzi użytkownika przez kolejne kroki.
Dla osób preferujących obsługę osobistą lub mających problemy z narzędziami elektronicznymi przewidziano punkty obsługi klienta — ich lokalizacje zostaną określone w zarządzeniu Prezydenta Miasta Krakowa i opublikowane na stronie informacyjnej SCT.
Po 31 grudnia 2028 roku możliwość wjazdu do strefy na podstawie opłat zostanie zakończona — od tego momentu do SCT będą mogły wjeżdżać wyłącznie pojazdy spełniające wymagane normy emisji spalin.
W wybranych przypadkach możliwe są zwolnienia z opłat i ograniczeń. Przykładowo posiadacze ważnej karty parkingowej dla osób z niepełnosprawnościami mogą zgłosić jeden pojazd uprawniony do wjazdu — przy zgłoszeniu będą musieli dołączyć kopię karty i dane osoby uprawnionej.
Zwolnienia przysługują też osobom regularnie korzystającym z publicznie finansowanych świadczeń medycznych w Krakowie (np. rehabilitacja, dializy, chemioterapia, radioterapia). Każdą wizytę trzeba wcześniej zadeklarować w systemie i potwierdzić ją w placówce; nagłe dojazdy na SOR są wyłączone z tej procedury.
Ulgami mogą być objęte także pojazdy zabytkowe wpisane do rejestru wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz specjalne pojazdy, jak kampery czy food trucki — po wcześniejszym zgłoszeniu na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów. Uprawnienia do zwolnień będą w większości przypadków odnawiane co najmniej raz w roku z przedstawieniem aktualnych dokumentów.
Samochody z zagranicznymi tablicami, nawet jeśli spełniają normy, muszą zostać zgłoszone do systemu przez właściciela. Rejestracja wymaga dostarczenia kopii dowodu rejestracyjnego oraz podania marki, modelu, roku produkcji i normy emisji spalin.
Wjazdy do SCT będą monitorowane głównie automatycznie przy użyciu kamer odczytujących numery rejestracyjne i porównujących je z bazą danych. Dlatego istotne jest wcześniejsze sprawdzenie poprawności rejestracji pojazdu w systemie.
Nieuprawniony wjazd do strefy może skończyć się mandatem do 500 zł; kary będą nakładane przez straż miejską lub policję na podstawie obowiązujących przepisów o wykroczeniach.
Najważniejsze informacje, wyjaśnienia przepisów, instrukcje i odpowiedzi na często zadawane pytania będą dostępne na stronie informacyjnej SCT. Dodatkowo wsparcie oferuje Krakowskie Centrum Kontaktu pod numerem telefonu 12 616 55 55 oraz drogą mailową.
Warto już teraz sprawdzić w dowodzie rejestracyjnym normę Euro swojego pojazdu i zaplanować dalsze kroki — do stycznia 2026 roku jest czas na uzyskanie ewentualnego zwolnienia, zmianę auta, przejście na transport publiczny, skorzystanie z parkingów „Parkuj i Jedź” lub uwzględnienie opłat w codziennych wydatkach na dojazdy.
Źródło: igwa.pl
