Powstanie Styczniowe, które wybuchło 22 stycznia 1863 roku, jest jednym z kluczowych i najboleśniejszych epizodów w historii polskiej walki o niepodległość. W zrywie tym uczestniczyli także mieszkańcy Wiśnicza, którzy pomimo grożącego niebezpieczeństwa zdecydowali się stanąć do walki przeciw Imperium Rosyjskiemu.
Powstańcy z Wiśnicza wyruszali często po nabożeństwie, pożegnani przez rodzinę i nierzadko z medalikiem na szyi. Poruszali się małymi grupami — m.in. przez puszczę Niepołomicką i nad Wisłę — korzystając z pomocy okolicznych chłopów, znających ukryte trasy omijające patrole. Wśród uczestników byli m.in. Stefan Giebułtowski i Stanisław Serafiński. Do walki zamierzał dołączyć także Jan Matejko, lecz uniemożliwiły mu to problemy zdrowotne.
Rocznicowe upamiętnienie
Z okazji 163. rocznicy wybuchu powstania burmistrz Nowego Wiśnicza Małgorzata Więckowska wraz z proboszczem ks. Krzysztofem Wąchałą, ks. Robertem Dudą oraz przedstawicielami Towarzystwa Miłośników Wiśnicza, Muzeum Pamiątek po Janie Matejce Koryznówka i Miejskiego Ośrodka Kultury w Nowym Wiśniczu złożyli kwiaty pod Krzyżem Powstańczym przy cmentarzu komunalnym, oddając hołd uczestnikom narodowego zrywu.
Pamięć o Powstaniu Styczniowym i o udziale mieszkańców Wiśnicza w walce o wolność pozostaje istotnym elementem lokalnej tożsamości oraz świadectwem odwagi i patriotyzmu dawnych pokoleń.
