W siedzibie Departamentu Energii Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie podpisano umowę dotyczącą realizacji projektu technicznego małego reaktora modułowego BWRX-300 z myślą o wdrożeniu tej technologii w Polsce. Dokument zawarły spółka OSGE oraz GE Vernova Hitachi Nuclear Energy. To kolejny etap jednego z najbardziej zaawansowanych projektów SMR na świecie.

W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele administracji USA i Polski, w tym zastępca sekretarza ds. energii USA James Danly, minister energii Miłosz Motyka oraz wiceminister energii i pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Wojciech Wrochna. Obecni byli również reprezentanci GVH, OSGE i SGE.

Podpisana umowa – określana jako Poland Generic Design Agreement – zakłada opracowanie szczegółowego projektu referencyjnego reaktora BWRX-300 dla Polski. Dokumentacja ma uwzględniać krajowe przepisy i wymagania regulacyjne, a także elementy, które nie mają bezpośredniego odpowiednika w prawie europejskim. Projekt ma stać się podstawą do budowy floty reaktorów SMR w modelu powtarzalnym, co w założeniu ma skrócić proces inwestycyjny i ograniczyć koszty.

Strona amerykańska podkreśliła znaczenie porozumienia dla bezpieczeństwa energetycznego Polski oraz dalszego zacieśniania współpracy w obszarze cywilnej energetyki jądrowej. Z kolei przedstawiciele polskiego rządu wskazują, że rozwój technologii SMR ma stanowić uzupełnienie programu budowy wielkoskalowych elektrowni jądrowych.


Według ministra energii Miłosza Motyki małe reaktory modułowe mogą zapewnić stabilne, zeroemisyjne źródło energii oraz przewidywalne warunki dla przemysłu energochłonnego. Wiceminister Wojciech Wrochna zwrócił uwagę, że standaryzacja projektu ma przełożyć się na niższe koszty jednostkowe i większą konkurencyjność, a także umożliwić udział polskich firm w łańcuchu dostaw.

Prezes OSGE Rafał Kasprów zaznaczył, że projekt generyczny to fundament budowy floty reaktorów w różnych lokalizacjach kraju. W jego ocenie takie podejście może w dłuższej perspektywie wpłynąć na stabilizację cen energii elektrycznej.

Równolegle do prac projektowych potwierdzono pierwszą lokalizację w Polsce. Orlen oficjalnie wskazał, że pierwsza w Polsce i w Europie mała elektrownia jądrowa w technologii BWRX-300 powstanie we Włocławku, w bezpośrednim sąsiedztwie zakładów Anwil. Inwestycja została ujęta w strategii koncernu do 2035 roku. Docelowo planowana jest budowa dwóch bloków o łącznej mocy około 0,6 GW.

Wśród wstępnie analizowanych lokalizacji dla kolejnych jednostek wskazano m.in. Ostrołękę, Stawy Monowskie w okolicach Oświęcimia, Kraków – w rejonie Nowej Huty, Dąbrowę Górniczą, Stalową Wolę na terenie Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej oraz Warszawę. Lokalizacje te powiązane są głównie z dużymi ośrodkami przemysłowymi i zapotrzebowaniem na stabilne dostawy energii.

Technologia BWRX-300 wzbudza rosnące zainteresowanie także poza Polską. Pierwszy reaktor w tej technologii powstaje w kanadyjskim Darlington i ma zostać oddany do użytku pod koniec dekady. Amerykańska Komisja Regulacji Jądrowej analizuje wniosek o budowę takiego obiektu w lokalizacji Clinch River w stanie Tennessee. W Rosji funkcjonują już pływające jednostki jądrowe, a w Chinach działa wysokotemperaturowy reaktor HTR-PM.

Podpisanie umowy w Waszyngtonie nie oznacza jeszcze rozpoczęcia budowy w Polsce. Wyznacza jednak formalny kierunek dalszych prac projektowych, środowiskowych i regulacyjnych. Dla rządu oraz inwestorów to element szerszej strategii transformacji energetycznej i dywersyfikacji źródeł wytwarzania energii, w której SMR-y mają pełnić rolę stabilnego zaplecza dla systemu opartego coraz szerzej na odnawialnych źródłach.