W zaproponowanym projekcie budżetu województwa małopolskiego na nadchodzący rok zapisano ponad 4 miliardy złotych. Władze regionu podkreślają, że priorytetem jest tworzenie warunków do dobrego życia i pracy, dlatego budżet ma silny charakter proinwestycyjny.

Na inwestycje zaplanowano około 1,8 miliarda złotych. Środki te mają trafić m.in. na rozbudowę infrastruktury drogowej, budowę obiektów użyteczności publicznej oraz zakup sprzętu, co ma poprawić komfort życia mieszkańców, dostęp do opieki zdrowotnej i bezpieczeństwo publiczne.

Transport i łączność — największy beneficjent

Największą pozycją wydatkową w projekcie jest obszar transportu i łączności — ponad 1,9 miliarda złotych, czyli o ponad 20% więcej niż w bieżącym roku. Wśród wydatków inwestycyjnych transport stanowi około 65% wszystkich inwestycji. Nakłady na ten cel są dwukrotnie wyższe niż trzy lata temu.

Wzrost wydatków wynika m.in. ze znacznego wzrostu liczby pasażerów kolei regionalnej — z nieco ponad 7 mln w 2014 roku do prognozowanych około 27 mln w 2025 roku. Aby sprostać popytowi, region planuje zakontraktować łącznie 25 nowych pociągów.

Rozbudowa floty kolejowej i harmonogram zakupów

Do tej pory podpisano umowy na 12 pojazdów; pierwsze nowe składy mają pojawić się na torach latem 2026 roku, kolejne w 2028 roku, a całość zamówienia planuje się sfinalizować do 2029 roku. Jeden pięcioczłonowy zespół trakcyjny kosztuje około 50 milionów złotych, a wartość całego kontraktu przekracza miliard złotych. Do tego dochodzą inwestycje w zaplecza serwisowe oraz coroczne dopłaty do biletów (ok. 400 mln zł).

Rozwijanie nowoczesnego transportu zbiorowego jest jednym z najważniejszych wyzwań dla samorządu województwa.

Dostępność komunikacyjna i „białe plamy”

Regionalny plan transportowy przewiduje dojazdy autobusowe tam, gdzie nie sięgają tory. Dzięki Kolejom Małopolskim i Małopolskim Liniom Dowozowym autobusy skomunikowane z pociągami docierają obecnie do 111 z 183 gmin; w 2026 roku ma to być 117 gmin. Koszt funkcjonowania 75 planowanych linii autobusowych w przyszłym roku to ponad 103 miliony złotych.


Samorząd sygnalizuje jednak problemy wynikające z cięć rządowych — region otrzymał znacznie mniej środków niż wnioskowano (ok. 6 mln zł przy wniosku przekraczającym 41 mln zł). W związku z tym wystąpiono do premiera o ponowną analizę algorytmów podziału środków.

Najważniejsze inwestycje drogowe

W 2026 r. będą kontynuowane prace przy wielu kluczowych inwestycjach drogowych, m.in. przy budowie obwodnicy Proszowic (etap II), obwodnicy Olszyn i Jankowic (DW 781), połączeń węzłów autostradowych A4 w Bochni i Brzesku z drogami krajowymi i wojewódzkimi, a także przygotowania do budowy nowego mostu na Dunajcu w Nowym Sączu. Trwają przetargi oraz działania zmierzające do uzyskania zezwoleń na realizację kolejnych obwodnic i łączników.

Wydatki na kulturę, zdrowie i politykę społeczną

W projekcie budżetu na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego przewidziano ponad 413 milionów złotych. Na pomoc społeczną oraz zadania z zakresu polityki społecznej i rodziny zaplanowano ponad 296 milionów, a na ochronę zdrowia – blisko 250 milionów. Na oświatę i wychowanie zarezerwowano ponad 182 miliony, a na turystykę i kulturę fizyczną ponad 112 milionów. W budżecie uwzględniono też środki na informatykę, gospodarkę komunalną i ochronę środowiska.

Nowe projekty kulturalne i społeczne

W obszarze kultury oczekiwane jest rozstrzygnięcie konkursu na projekt nowej siedziby Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie i podpisanie umowy z wykonawcą w połowie przyszłego roku. W planach są także remont Zamku Lipowiec, utworzenie Muzeum Taternictwa i Narciarstwa w Zakopanem oraz kontynuacja modernizacji Teatru im. Juliusza Słowackiego.

W polityce społecznej priorytetem pozostają sprawdzone programy wsparcia rodzin, teleopieka (Małopolski Tele-Anioł 2.0 z komponentem telemedycznym) oraz projekty wspierające rozwój dzieci i opiekę nad najmłodszymi.

Inwestycje w służbę zdrowia i edukację zawodową

W wielu małopolskich szpitalach będą kontynuowane duże projekty modernizacyjne, m.in. w szpitalach Rydygiera, św. Łukasza w Tarnowie czy Śniadeckiego w Nowym Sączu. W obszarze edukacji priorytetem jest rozwój Branżowych Centrów Umiejętności, programy stypendialne i kształcenie dostosowane do potrzeb rynku pracy.

Bezpieczeństwo i odporność – ponad miliard na działania kryzysowe

W budżecie przewidziano około 1 miliarda złotych na inwestycje związane z bezpieczeństwem i odpornością regionu. Planuje się zwiększenie liczby miejsc tymczasowego schronienia, poprawę dostępu do wody w obszarach zagrożonych, wzmocnienie współpracy służb ratowniczych, uzupełnienie taboru kolejowego oraz dostosowanie infrastruktury drogowej do podwójnego zastosowania. Zakładane są także szkolenia dla mieszkańców, aby zwiększyć ich gotowość i umiejętności reagowania w sytuacjach kryzysowych.

Dotychczasowe działania na rzecz bezpieczeństwa

W ramach inicjatywy „Bezpieczna Małopolska” przekazano ponad 220 jednostkom Ochotniczej Straży Pożarnej nowoczesne pojazdy i sprzęt, a jesienią rozdysponowano 63 wozy strażackie o wartości około 65 milionów złotych. Zrealizowano też szkolenia z zakresu pierwszej pomocy dla kilku tysięcy strażaków-ochotników oraz zakupiono namioty polowe i karetki, co zwiększa gotowość regionu do reagowania w kryzysach.

Samorząd podkreśla, że obok wyposażenia kluczowe jest szkolenie społeczności — znajomość zasad pierwszej pomocy czy rozumienie sygnałów alarmowych.

Fundusze unijne i realizacja programów

Poziom kontraktacji środków w programie Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027 jest wysoki — region zajmuje obecnie trzecie miejsce w kraju z blisko 60% stopą kontraktacji. Do końca listopada podpisano 480 umów o łącznej wartości ponad 2,8 miliarda złotych.

Podsumowanie 2025 roku — najważniejsze osiągnięcia

W mijającym roku Małopolska zrealizowała liczne inwestycje: zakup nowych pociągów, rozpoczęcie budowy zaplecza kolejowego w Oświęcimiu, budowy dróg i obwodnic, modernizację szpitali, zakup sprzętu ratunkowego oraz przekazanie sprzętu dla OSP. Ruszyły też projekty kulturalne i naukowe, wsparcie dla uczelni i inwestycje wspierające rozwój zawodowy młodzieży.

Wiele z tych przedsięwzięć jest realizowanych wspólnie przez zarząd województwa, radnych i samorządy lokalne.

Źródło: samorzad.gov.pl