Od 1 stycznia 2026 roku w Krakowie zacznie obowiązywać Strefa Czystego Transportu (STC). Zmiany dotyczą zasad wjazdu do miasta i mogą wpłynąć na osoby mieszkające poza Krakowem, które regularnie tam dojeżdżają do pracy, na zakupy czy na wizyty lekarskie.
Najpierw sprawdź, czy Twój samochód spełnia wymagania emisji spalin — wiele aut już je spełnia, a jeśli są zarejestrowane w Polsce, właściciele nie będą musieli nic robić.
Samochody benzynowe (w tym z instalacją LPG) będą mogły wjeżdżać do strefy, jeśli spełniają normę Euro 4 lub zostały wyprodukowane w 2005 r. lub później — oznacza to, że w momencie uruchomienia STC akceptowane będą benzyniaki mające do 21 lat.
Kto i jakie pojazdy mogą wjeżdżać
Dla aut z silnikiem diesla wymagania są ostrzejsze: pojazdy osobowe do 3,5 tony muszą spełniać normę Euro 6 lub pochodzić z 2014 r. i nowsze (maksymalnie 12 lat). Większe pojazdy ciężarowe na diesla muszą spełniać Euro 6 lub być wyprodukowane w 2012 r. albo później.
Jeżeli Twój samochód spełnia wymogi emisji i jest zarejestrowany w Polsce — nie musisz podejmować żadnych działań. Pojazd zostanie automatycznie dodany do systemu STC i będzie mógł wjeżdżać bez ograniczeń.
Dla osób spoza Krakowa, których auta nie spełniają wymogów, przewidziano trzyletni okres przejściowy, w którym możliwe będzie wjazdanie po uiszczeniu odpowiedniej opłaty.
System opłat jest elastyczny: opłata godzinowa wynosi 2,50 zł za każdą rozpoczętą godzinę spędzoną w strefie (liczoną od wjazdu do wyjazdu lub zaparkowania); opłata dzienna w 2026 r. wyniesie 5 zł, a w 2027 r. wzrośnie do 15 zł.
Dla osób dojeżdżających regularnie przewidziano abonamenty miesięczne: 100 zł miesięcznie w 2026 r., 250 zł w 2027 r. i 500 zł w 2028 r. Po 31 grudnia 2028 r. możliwość wykupywania opłat za wjazd z zewnątrz przestanie istnieć — od tego momentu do strefy będą mogły wjeżdżać wyłącznie pojazdy spełniające normy emisji (wymóg ustawowy).
System informatyczny obsługujący Strefę Czystego Transportu zostanie uruchomiony na początku grudnia 2025 r. — za jego pośrednictwem będzie można sprawdzić dane pojazdu, zgłosić auto do systemu, rejestrować wizyty medyczne lub wykupić opłaty za wjazd. Do zgłoszenia będzie wymagany numer rejestracyjny, a system poprowadzi użytkownika krok po kroku przez wybrane procedury.
Osoby preferujące kontakt osobisty lub mające trudności z obsługą elektronicznych usług będą mogły załatwiać sprawy w punktach obsługi wskazanych przez władze miasta — informacje o lokalizacjach pojawią się na stronie strefy.
W określonych sytuacjach przewidziano zwolnienia z opłat i ograniczeń. Posiadacze kart parkingowych dla osób z niepełnosprawności mogą zgłosić jeden samochód zwolniony z opłat — wymagane będzie przedstawienie kopii ważnej karty z danymi uprawnionego. Osoby korzystające ze specjalistycznych, publicznie finansowanych świadczeń medycznych (np. dializy, chemioterapia, radioterapia, rehabilitacja) również mogą uzyskać zwolnienie po każdorazowym zgłoszeniu wizyty w systemie STC i potwierdzeniu jej w placówce (nie dotyczy dojazdów na SOR).
Pojazdy zabytkowe wpisane do rejestru konserwatorskiego oraz niektóre pojazdy specjalne (kampery, food trucki) mogą być zwolnione po uprzednim zgłoszeniu — dane będą weryfikowane m.in. w Centralnej Ewidencji Pojazdów. W większości przypadków uprawnienia do zwolnień trzeba będzie odnawiać co najmniej raz w roku, przedstawiając aktualne dokumenty.
Jeżeli Twój samochód jest zarejestrowany za granicą, nawet gdy spełnia normy, musisz samodzielnie zgłosić go do systemu STC. Przy zgłoszeniu wymagane będą kopia dowodu rejestracyjnego, marka, model, rok produkcji oraz informacja o normie emisji.
Kontrola wjazdów będzie odbywać się głównie automatycznie, za pomocą kamer odczytujących tablice rejestracyjne i porównujących je z bazą STC. Wjazd bez uprawnień może skutkować mandatem do 500 zł (na podstawie art. 96c Kodeksu wykroczeń), a kontrole będą prowadzone przez straż miejską i policję.
Główne informacje o Strefie Czystego Transportu będą dostępne na stronie systemu STC. W razie pytań można kontaktować się z Krakowskim Centrum Kontaktu — mailowo lub telefonicznie pod numerem 12 616 55 55. Warto sprawdzić, czy pojazd spełnia wymogi już teraz (informację o normie Euro znajdziesz w dowodzie rejestracyjnym) i zaplanować działania z wyprzedzeniem, aby uniknąć problemów po uruchomieniu strefy.