Według danych Światowej Organizacji Zdrowia na świecie w ubiegłym roku żyło około 40,8 mln osób zakażonych wirusem HIV, z czego około 630 tys. zmarło z przyczyn związanych z HIV. Rozpoznano też 1,3 mln nowych zakażeń. W Polsce każdego dnia średnio ponad pięć osób dowiaduje się o pozytywnym wyniku testu na HIV, a wielu nadal nie zna swojego statusu, co zwiększa ryzyko dalszego przekazywania wirusa.

W Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie odbyło się szkolenie dla przedstawicieli służb mundurowych poświęcone poszerzeniu wiedzy na temat HIV i AIDS. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Wojewódzki Zespół do spraw realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS na lata 2022–2026 działający przy wojewodzie małopolskim.

Spotkanie i główne przesłania

Briefing prasowy poprzedzający szkolenie zgromadził m.in. I wicewojewodę Małopolski Elżbietę Achinger, konsultantkę wojewódzką ds. chorób zakaźnych i prezes Polskiego Towarzystwa Naukowego AIDS prof. Monikę Bociąga-Jasik, przedstawicielkę Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie, przewodniczącą zespołu Dominikę Łatak-Glonek, Katarzynę Kosik-Gajewską z Urzędu Marszałkowskiego oraz pielęgniarza-doradcę okołotestowego Łukasza Tylka ze Stowarzyszenia „Jeden Świat”.

I wicewojewoda Elżbieta Achinger podkreśliła, że mimo postępu w medycynie i profilaktyce HIV problem pozostaje globalną epidemią. Tylko w tym roku w Małopolsce potwierdzono 226 nowych zakażeń HIV. Achinger zwróciła uwagę na konieczność ciągłej edukacji i zachęcała do regularnego testowania, zaznaczając, że badanie w kierunku HIV to przejaw odpowiedzialności, a nie powód do wstydu.


Prof. Monika Bociąga-Jasik poinformowała, że od 2022 roku obserwuje się wzrost liczby zakażeń i późnych rozpoznań. Zauważyła też, że zakażenia dotyczą różnych grup populacji — nie tylko mężczyzn mających seks z mężczyznami (MSM), ale także osób heteroseksualnych i osób w różnym wieku. Ekspertka apelowała o traktowanie testów na HIV jako rutynowego badania, dostępnego szerzej, także w podstawowej opiece zdrowotnej.

Dominika Łatak-Glonek z Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej wskazała na szeroką gamę działań edukacyjnych realizowanych w regionie — konferencje, szkolenia dla nauczycieli i pielęgniarek, zajęcia w szkołach oraz kampanie skierowane do lokalnych społeczności, które mają zwiększać świadomość i promować odpowiedzialne zachowania zdrowotne.

Katarzyna Kosik-Gajewska mówiła o priorytetach województwa: edukacji, współpracy międzysektorowej oraz praktycznych działaniach profilaktycznych, od testowania po działania redukujące szkody. Wspomniała też o szkoleniach organizowanych z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa dla lekarzy i stomatologów, które mają podnieść standard postępowania w miejscu pracy.

Łukasz Tylek z Stowarzyszenia „Jeden Świat” przypomniał o działalności Punktów Konsultacyjno-Diagnostycznych w Krakowie, Nowym Sączu i Rzeszowie, gdzie można wykonać anonimowe, bezpłatne testy na HIV, kiłę i HCV oraz uzyskać poradnictwo okołotestowe. Organizacja prowadzi też mobilne akcje testowania i działania edukacyjne skierowane do różnych grup społecznych i zawodowych.

Wicewojewoda Achinger podsumowała, że nieleczone zakażenie HIV może prowadzić do rozwoju AIDS po wielu latach, dlatego regularne testowanie i dostęp do nowoczesnej terapii antyretrowirusowej są kluczowe — terapia zapobiega wystąpieniu AIDS u osób, które uzyskały wynik pozytywny.

W szkoleniu dla służb mundurowych uczestniczyło blisko 130 osób z różnych formacji działających w Małopolsce, w tym Straż Miejska, Szkoła Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie oraz Komenda Miejska Policji w Krakowie. Część uczestników brała udział stacjonarnie, część zdalnie. Poruszano tematy związane z przebiegiem i leczeniem zakażeń, profilaktyką przed- i poekspozycyjną, prawem oraz organizacją systemu testowania w Polsce. Wykłady prowadzili psycholodzy, psychoterapeuci, doradcy i pedagodzy pracujący w diagnostyce i poradnictwie okołotestowym.

Światowy Dzień AIDS i czerwona kokardka

1 grudnia obchodzony jest Światowy Dzień AIDS — inicjatywa WHO z 1988 roku. Tegoroczne hasło programu UNAIDS brzmi: „Pokonywanie barier i zmiana podejścia w odpowiedzi na HIV i AIDS” i skupia się m.in. na potrzebie międzynarodowej współpracy w zakresie profilaktyki i leczenia. W geście solidarności z osobami żyjącymi z HIV i chorymi na AIDS zachęca się do przypinania czerwonej kokardki lub udostępniania jej w mediach społecznościowych — symbolu pamięci i wsparcia dla osób dotkniętych epidemią.

Źródło danych: gov.pl oraz malopolska.uw.gov.pl