Z żalem informujemy o śmierci prof. dr. hab. n. med. Jana Franciszka Skołyszewskiego — wybitnego klinicysty i jednego z pionierów nowoczesnej radioterapii w Polsce, długoletniego dyrektora krakowskiego oddziału Centrum Onkologii oraz autorytetu w swojej dziedzinie.

Poniżej przedstawiamy skrót życia i dorobku Profesora.

Młodość i początki działalności lekarskiej

Jan Skołyszewski urodził się 27 stycznia 1935 roku w Krakowie. Studia medyczne ukończył w 1958 roku na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Krakowie. W 1959 roku rozpoczął pracę w szpitalu powiatowym w Myślenicach, równolegle uczestnicząc w Studium Doskonalenia Lekarzy w Instytucie Onkologii.

Rozwój naukowy i specjalizacja

Od 1 czerwca 1962 roku był związany na stałe z krakowskim Instytutem Onkologii, początkowo jako asystent, a następnie jako starszy asystent naukowo‑badawczy pod opieką prof. W. Jasińskiego. W 1964 roku uzyskał stopień doktora nauk medycznych na podstawie pracy dotyczącej pomiaru rozkładu dawki promieniowania rentgenowskiego przy leczeniu raka krtani (promotor: prof. Stanisław Januszkiewicz).

  • W 1965 roku odbył prestiżowy staż w Fondation Curie w Paryżu.
  • Uzyskał specjalizację II stopnia z onkologii.
  • W 1969 roku odbył praktykę w Christie Hospital and Holt Radium Institute w Manchesterze.

Lider krakowskiej radioterapii

W 1967 roku objął stanowisko Kierownika Pracowni Telegammaterapii, a 1 października tego samego roku został kierownikiem Kliniki Radioterapii, którym pozostał przez 31 lat — do 2005 roku. W czasie tej kadencji konsekwentnie rozwijał nowoczesne zaplecze terapeutyczne Instytutu.


W 1975 roku otrzymał stopień doktora habilitowanego na podstawie rozprawy poświęconej skuteczności teleradioterapii w rakach krtani, a w 1977 roku został docentem. W tym samym roku poszerzał swoje doświadczenia zawodowe w wiodących ośrodkach w USA — w MD Anderson Hospital w Houston i na Stanford University.

Dyrektor i organizator nauki

W październiku 1980 roku objął funkcję dyrektora krakowskiego oddziału Centrum Onkologii, którą pełnił przez ponad dwie dekady, do 18 czerwca 2001 roku. Pod jego kierownictwem placówka zyskała pozycję jednego z czołowych ośrodków onkologicznych w regionie. W 1984 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1986 roku został profesorem Centrum Onkologii.

Nawet po rezygnacji z funkcji dyrektora w latach 2001–2005 pełnił rolę Pełnomocnika ds. Działalności Naukowej i Współpracy z Zagranicą. Po przejściu na emeryturę w 2010 roku kontynuował pracę jako główny specjalista i konsultant do lipca 2017 roku, dzieląc się doświadczeniem i wspierając rozwój oddziału.

Osiągnięcia naukowe i kliniczne

Profesor wprowadził do polskiej praktyki medycznej radioterapię elektronową i neutronową; w drugiej połowie lat 70. krakowski oddział Instytutu był jednym z nielicznych ośrodków na świecie stosujących radioterapię neutronową.

Do najważniejszych wkładów Profesora należą:

  • opracowanie nowych metod leczenia nowotworów głowy i szyi oraz ośrodkowego układu nerwowego,
  • wdrożenie specjalistycznych technik paliatywnej radioterapii z wysokimi dawkami frakcyjnymi,
  • ustalenie zasad powtórnego napromieniania przy nawrotach miejscowych.

Był autorem ponad 220 prac naukowych oraz kilku podręczników akademickich z zakresu radioterapii urologicznej oraz nowotworów głowy i szyi. Jako dydaktyk promował osiem rozpraw doktorskich, recenzował 29 prac doktorskich, uczestniczył jako recenzent w 14 postępowaniach habilitacyjnych oraz przygotował sześć opinii w procedurach nadania tytułu profesora.

Aktywność w organizacjach naukowych

Profesor był długoletnim członkiem rad naukowych Centrum/Instytutu Onkologii oraz Instytutu Fizyki Jądrowej, pełnił funkcję kuratora współpracy krajów RWPG i był aktywny w międzynarodowych gremiach, m.in. w European Society for Therapeutic Radiology and Oncology (ESTRO) oraz International Union Against Cancer. Był współzałożycielem i pierwszym przewodniczącym Polskiego Towarzystwa Radioterapii Onkologicznej (1997–2002).

Odznaczenia i wyróżnienia

Za zasługi został odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2001) oraz Krzyżem Kawalerskim (1988). Otrzymał Medal im. Marii Skłodowskiej‑Curie (1995) i został członkiem honorowym kilku towarzystw naukowych, w tym Polskiego Towarzystwa Onkologicznego (2002), Austriackiego Towarzystwa Radioonkologii, Radiobiologii i Fizyki Medycznej (2003), Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych (2007) oraz Polskiego Towarzystwa Radioterapii Onkologicznej (2015). W 2011 roku został także wyróżniony Srebrnym Łukiem Amazonki przez organizację pacjencką.

W osobie prof. Jana Skołyszewskiego żegnamy lekarza, który poświęcił życie pacjentom i rozwojowi radioterapii. Jego dorobek i nauczyciele pozostaną w pamięci kolejnych pokoleń specjalistów i pacjentów.

Źródło: krakow.nio.gov.pl