Umowę na dofinansowanie prac przy Zamku Lipowiec podpisali Iwona Gibas z Zarządu Województwa Małopolskiego oraz Marek Bębenek, dyrektor Muzeum Małopolski Zachodniej. Wartość inwestycji to blisko 35 mln zł, z czego ponad 25,5 mln zł pochodzi z Funduszy Europejskich. Zakończenie przedsięwzięcia planowane jest na koniec września 2028 roku.

Samorząd województwa podkreśla, że Lipowiec to jeden z najcenniejszych obiektów w zasobach Muzeum Małopolski Zachodniej. Dzięki projektowi warownia ma stać się nowoczesną i bezpieczną przestrzenią dla zwiedzających, zachowując przy tym historyczny charakter.

Zakres prac konserwatorskich i budowlanych

Projekt przewiduje kompleksową konserwację i staranne prace budowlane z poszanowaniem substancji zabytkowej. Obejmą one zarówno remont, jak i niewielkie przebudowy oraz zagospodarowanie otoczenia zamku.

  • Konserwacja i zabezpieczenie murów obronnych oraz zamku górnego, naprawy ścian i posadzek.
  • Wymiana warstw tarasowych oraz drewnianego pokrycia dachu.
  • Rozbudowa instalacji wewnętrznych: elektrycznej, sanitarnej i grzewczej.
  • Zadaszenie jednej z najcenniejszych przestrzeni – kaplicy zamkowej – wraz z główną klatką schodową.
  • Skuteczne odprowadzenie wód opadowych poza obręb murów poprzez naprawę i wydłużenie rzygaczy, co pozwoli pozostawić drugie piętro jako trwałą ruinę.
  • Montaż okien i nowych posadzek w wybranych pomieszczeniach przeznaczonych na ekspozycje.
  • W części ekspozycyjnej I piętra – system wentylacji z podgrzewaniem powietrza oraz zastosowanie osuszaczy i nawilżaczy dla stabilnego mikroklimatu, a także oświetlenie i systemy alarmowe dla sal i magazynów.
  • Maksymalne ponowne wykorzystanie oryginalnych elementów: demontaż, czyszczenie i reużycie zgodnie z dokumentacją konserwatorską.

Rekonstrukcja mostu i komunikacja w obrębie warowni

Przebudowany zostanie pomost łączący podzamcze z bramą główną. Obecna drewniana konstrukcja ustąpi miejsca stalowej, która będzie obudowana drewnem, aby zachować dotychczasowy wygląd i kolorystykę. Betonowe podpory zostaną wykończone kamieniem wapiennym, a na słupkach północnej balustrady pojawi się dyskretne oświetlenie przypodłogowe.


Udogodnienia dla zwiedzających i bezpieczeństwo

  • Stojaki na rowery oraz makieta zamku z odlewu z brązu dla osób niedowidzących, z opisem w alfabecie Braille’a.
  • Ścieżka edukacyjna w międzymurzu ze stanowiskami roślinności ekspozycyjnej.
  • Nowe elementy małej architektury i zewnętrzne stalowe schody.
  • Modernizacja nawierzchni dziedzińca.
  • Obniżenie terenu podzamcza od strony południowo-zachodniej o ok. 1 m, by wyeksponować historyczny mur obronny.
  • Urządzenia przeciwpożarowe i instalacje zwiększające bezpieczeństwo pożarowe obiektu.

Harmonogram i źródła finansowania

Całkowity koszt inwestycji to blisko 35 mln zł, z czego dofinansowanie z Funduszy Europejskich przekracza 25,5 mln zł. Finał prac przewidziano na koniec września 2028 roku.

Projekt „Zamek Lipowiec – klucz do wielkich historii” został wybrany do wsparcia w ramach Priorytetu 5 „Fundusze europejskie wspierające infrastrukturę społeczną”, Działanie 5.17 (typ A: infrastruktura regionalnych instytucji kultury) programu FEM 2021–2027, nr FEMP.05.17-IZ.00-0085/25.