W tym roku przypada 235. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja. Przyjęta w 1791 roku była pierwszą konstytucją w Europie i drugą na świecie — po konstytucji Stanów Zjednoczonych — spisaną ustawą zasadniczą, która określała sposób funkcjonowania państwa oraz prawa i obowiązki obywateli.
Dokument został przyjęty 3 maja 1791 roku przez Sejm Czteroletni (1788–1792) jako próba ocalenia Rzeczypospolitej Obojga Narodów po I rozbiorze w 1772 roku. Celem było zmniejszenie wpływów obcych mocarstw, odrzucenie roli protektoratu rosyjskiego i wzmocnienie struktur państwowych. Wprowadzał nowoczesne rozwiązania ustrojowe, m.in. model monarchii konstytucyjnej, które w wielu krajach Europy pojawiły się dopiero w XIX wieku.
Do głównych autorów Konstytucji zalicza się króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, Ignacego Potockiego — lidera Stronnictwa Patriotycznego, biskupa Hugo Kołłątaja oraz marszałka Sejmu Czteroletniego Stanisława Małachowskiego.
Treść dokumentu
Tekst Konstytucji składał się z uroczystej preambuły oraz jedenastu artykułów. Regulowały one podstawowe zasady ustrojowe, kształt władz, zagadnienia gospodarcze i społeczne oraz miejsce Kościoła w państwie.
Konstytucja obowiązywała jednak krótko — zaledwie przez około rok. Upadek reform nastąpił po przystąpieniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej, będącej aktem sprzeciwu przygotowanym w Petersburgu i podpisanym w 1792 roku w Targowicy. W wyniku wojny z Rosją i kolejnego rozbioru Polski w 1793 roku dokument został formalnie unieważniony, a jego egzemplarze często niszczono.
Obchody Święta Konstytucji 3 Maja miały burzliwą historię. W okresie II wojny światowej święto zostało zakazane, a po wojnie władze komunistyczne nie przywróciły jego obchodów, zastępując je obchodami 1 maja. Oficjalne zniesienie nastąpiło w 1951 roku. Święto powróciło do oficjalnego kalendarza po wydarzeniach związanych z ruchem „Solidarność” — 3 maja 1981 roku — i od 1990 roku ponownie zajmuje jedno z najważniejszych miejsc wśród polskich świąt narodowych.
Źródło: dabrowatar.pl