27 maja obchodzimy Dzień Samorządu Terytorialnego, ustanowiony dla upamiętnienia pierwszych demokratycznych wyborów samorządowych z 1990 roku. Święto to zostało formalnie ustanowione przez Sejm 29 czerwca 2000 roku w uchwale z okazji 10-lecia odrodzenia samorządu.
Z tej okazji składamy serdeczne życzenia i podziękowania wszystkim pracownikom samorządowym, radnym, sołtysom i radom sołeckim oraz członkom i przewodniczącym zarządów osiedli. Doceniamy Państwa zaangażowanie, kreatywność i codzienny trud na rzecz lokalnych społeczności. Życzymy wytrwałości, satysfakcji i powodzenia w realizacji powierzonych zadań.
Podstawy prawne i zasady funkcjonowania
Samorząd terytorialny jest jedną z fundamentalnych zasad ustrojowych państwa — jego zakres i funkcjonowanie reguluje przede wszystkim rozdział VII Konstytucji RP. Zgodnie z Konstytucją, samorządy wykonują zadania publiczne, które nie zostały zastrzeżone dla innych organów państwa.
Trójstopniowy podział administracyjny w obecnym kształcie wprowadzono 1 stycznia 1999 roku. W jego ramach terytorium Polski podzielono na województwa, powiaty (w tym miasta na prawach powiatu) oraz gminy. System ten zastąpił obowiązujący wcześniej dwustopniowy podział z 1975 roku.
Początkowy podział z 1999 roku obejmował:
- 16 województw,
- 308 powiatów i 65 miast na prawach powiatu,
- 2489 gmin (w tym 11 gmin m.st. Warszawy).
Od momentu wprowadzenia podziału administracyjnego dokonywano drobnych zmian: w 2002 roku utworzono kilka nowych jednostek i przekształceń, w kolejnych latach następowały likwidacje i tworzenie pojedynczych gmin oraz korekty dotyczące miast na prawach powiatu. Ponadto corocznie wprowadzane są niewielkie korekty granic jednostek administracyjnych.
Na dzień 1 stycznia 2026 roku struktura administracyjna Polski przedstawiała się następująco:
- 16 województw,
- 314 powiatów i 66 miast na prawach powiatu,
- 2479 gmin — w tym 302 gminy miejskie, 724 gminy miejsko-wiejskie oraz 1453 gminy wiejskie.
Na podstawie obowiązującego podziału administracyjnego określane są także rodzaje gmin oraz wyznaczane są obszary miejskie i wiejskie.
Źródło: brzeszcze.pl