27 kwietnia w Gorlickim Centrum Kultury odbyła się konferencja zatytułowana „Od pola bitwy do muzeum. Gorlice na mapie europejskiego dziedzictwa Wielkiej Wojny”. Spotkanie miało na celu przedstawienie koncepcji utworzenia Muzeum Frontu Wschodniego I wojny światowej w Gorlicach oraz zbieranie wsparcia dla tej inicjatywy w ramach projektu GOV4PeaCE.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, m.in. Ambasador Republiki Chorwacji w Warszawie Tomislav Vidošević, Zastępca Ambasadora Republiki Słowackiej Martin Cimerman, Pierwszy Sekretarz Ambasady Chorwacji w Polsce Ana Kodric Gagro oraz były Konsul Honorowy Austrii Andrzej Tombiński. Obecni byli także samorządowcy ze Słowacji oraz z regionu Małopolski i Podkarpacia, w tym Marcin Krzemiński — Wicestarosta Powiatu Gorlickiego, Andrzej Guzik — Radny Powiatu Krośnieńskiego, Jan Przybylski — Wójt Gminy Gorlice, Mariusz Tarsa — Wójt Gminy Łużna i Michał Diduch — Zastępca Wójta Gminy Sękowa. Wśród gości znaleźli się także reprezentanci instytucji kultury, środowiska akademickiego i edukacji, w tym dr Marcin Czarnowicz z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Prezentacje i główne założenia muzeum
W imieniu Burmistrza Miasta Gorlice gości powitał Zastępca Burmistrza Sebastian Puchajda. Natalia Pacana-Roman z zespołu projektu GOV4peaCE przybliżyła założenia programu „Gorlice w sieci współpracy międzynarodowej w zakresie dziedzictwa I wojny światowej”. Inauguracyjny wykład „Gorlice 1915 w historii Europy: znaczenie przełomu i jego dziedzictwo” wygłosił prof. dr hab. Piotr Szlanta.
Członkowie Społecznej Rady Muzeum — Sebastian Puchajda, Katarzyna Liana, dr Wacław Szczepanik oraz prof. Piotr Szlanta — zaprezentowali koncepcję przyszłej placówki. Omówiono misję i wizję muzeum, planowane obszary funkcjonalne oraz propozycje tematów wystawy stałej. Dyskutowano także o zasadach pozyskiwania i udostępniania zbiorów oraz możliwościach organizacji konferencji, wydarzeń i spotkań, tak by muzeum pełniło wielofunkcyjną rolę dla turystów, mieszkańców i środowiska naukowego.
Architekt Marcin Janusz przedstawił koncepcję lokalizacji budynku na wschodnich zboczach tzw. Góry Cmentarnej oraz propozycje infrastruktury towarzyszącej, zaprojektowanej tak, by harmonijnie wpisać nową inwestycję w istniejący krajobraz kulturowy i przyrodniczy. Miasto Gorlice deklaruje ambicję, aby muzeum stało się znaczącym punktem na mapie turystycznej kraju, generującym efekt porównywalny do tzw. „efektu Bilbao”.
Jednym z istotnych momentów konferencji było uroczyste podpisanie listu poparcia dla inicjatywy. Dokument wyraził szerokie poparcie dla projektu oraz wolę dalszego budowania partnerstw; podpisały go osoby reprezentujące korpus dyplomatyczny, samorządy, instytucje i organizacje obecne na wydarzeniu.
Konferencję zamknięto wystąpieniami gości i podsumowaniem, po czym uczestnicy wzięli udział w wizycie terenowej na cmentarzu wojennym nr 91 w Gorlicach. Katarzyna Liana i Marcin Janusz przybliżyli historyczne znaczenie tego miejsca oraz jego rolę w tworzeniu narracji przyszłego muzeum.
Spotkanie potwierdziło rosnącą pozycję Gorlic jako ośrodka pamięci o wydarzeniach z 1915 roku oraz zaangażowanie partnerów krajowych i zagranicznych w realizację koncepcji Muzeum Frontu Wschodniego I wojny światowej.
Projekt GOV4PeaCE jest dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg Europa Środkowa 2021–2027. Całkowita wartość projektu wynosi 1 699 120,24 euro. Okres realizacji: 01.05.2024–31.10.2026. Dofinansowanie dla Miasta Gorlice: 156,8 tys. euro.
Źródło: gorlice.pl