Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ogłosił drugi stopień zagrożenia związany z nadchodzącą falą upałów. W naszym mieście również spodziewane są wysokie temperatury, co zwiększa ryzyko odwodnienia i przegrzania organizmu. Skrajne upały mogą prowadzić do udaru słonecznego lub cieplnego, stanowiących poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia.
Do najczęstszych objawów przegrzania należą:
- uczucie osłabienia i zmęczenia,
- silne bóle i zawroty głowy,
- nudności i gorączka,
- szumy w uszach, drgawki,
- znaczny wzrost temperatury ciała zagrażający życiu,
- przyspieszone tętno i oddech.
Wpływ upału na funkcje organizmu
Wysokie temperatury oddziałują także na układ nerwowy — mogą powodować ospałość, rozdrażnienie oraz obniżenie koncentracji i wydajności. Ma to szczególne znaczenie podczas prowadzenia pojazdów lub wykonywania obowiązków wymagających uwagi.
Gdy pojawią się zawroty głowy, znaczne osłabienie, niepokój, bardzo silne pragnienie lub silny ból głowy, należy niezwłocznie zadzwonić pod numer alarmowy 112 i — jeśli to możliwe — przenieść się do chłodnego miejsca.
Osoby przyjmujące leki powinny skonsultować się z lekarzem, ponieważ niektóre preparaty mogą zaburzać termoregulację lub równowagę wodno-elektrolitową.
Uwaga: upał jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci i seniorów. Pamiętaj także o zwierzętach — wiele gatunków nie poci się efektywnie i reguluje temperaturę inaczej (np. psy dyszą). Pozostawienie zwierzęcia w nagrzanym samochodzie może prowadzić do śmierci.
Jak chronić się przed upałem?
- Zamykaj okna i żaluzje w ciągu dnia, aby ograniczyć nagrzewanie pomieszczeń; wietrz rano i nocą, gdy na zewnątrz jest chłodniej (jeśli warunki na to pozwalają).
- Noś przewiewne ubrania z naturalnych tkanin w jasnych kolorach.
- Unikaj gwałtownych zmian temperatury — nie wychodź od razu z klimatyzowanego pomieszczenia na palące słońce.
- Ogranicz długie opalanie; przebywanie na słońcu nie powinno przekraczać około 2 godzin dziennie, stosuj kremy z filtrem.
- Ogranicz intensywny wysiłek fizyczny w najgorętszych godzinach — bieganie lub ciężka praca mogą prowadzić do odwodnienia i udaru cieplnego.
- Nad wodą nie wchodź gwałtownie do wody po długim opalaniu — najpierw oblej twarz i klatkę piersiową wodą, a potem stopniowo zanurzaj się.
- Podczas podróży samochodem rób częstsze przerwy i odpoczywaj w cieniu, by utrzymać koncentrację.
Nawadnianie i żywienie
Pij dużo wody, najlepiej niegazowanej. W upały sięgaj po lekkie posiłki oparte na owocach i warzywach, które dostarczają witamin i minerałów. Unikaj ciężkostrawnych, tłustych i smażonych dań.
Pamiętaj o higienie i bezpieczeństwie żywności — wysoka temperatura sprzyja namnażaniu bakterii, np. salmonelli, więc unikaj potraw z surowymi jajami i często myj ręce. Unikaj alkoholu, który przyspiesza odwodnienie.
Dzieci i zwierzęta
Nie zostawiaj dzieci ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie — w nagrzanym pojeździe temperatura może sięgać 50–60°C. Dzieci w czasie upałów powinny pozostawać w domu; jeśli wychodzisz, ubierz je w lekkie, przewiewne i jasne ubrania oraz osłoń głowę (czapka z daszkiem).
Stosuj dodatkowe zabezpieczenia, np. parasolkę nad wózkiem, nawet gdy stoi w cieniu. Podawaj dzieciom letnie (nie bardzo zimne) napoje — np. herbatki ziołowe lub owocowe, wodę lub rozcieńczony sok. Kąp dziecko w wodzie letniej, nie lodowatej.
Seniorzy
Osoby starsze w miarę możliwości powinny pozostać w domu w najgorętsze dni; jeśli muszą wyjść, powinny mieć nakrycie głowy. Seniorzy często przyjmują wiele leków — odwodnienie może zwiększyć ich stężenie we krwi do niebezpiecznego poziomu, dlatego należy uważnie obserwować samopoczucie i stosować się do zaleceń lekarza.
Pracodawcy i pracownicy znajdą dodatkowe wskazówki w poradniku „Dobry klimat w pracy”.
Ochrona przeciwsłoneczna
Stosuj kremy z filtrem SPF przed wyjściem na słońce — kosmetyki te zmniejszają ryzyko poparzeń, ale nie dają całkowitej ochrony. Pamiętaj, że działanie filtra słabnie z czasem i po kontakcie z wodą czy poceniem.
Orientacyjne stopnie ochrony SPF:
- SPF 2–6 — słaby,
- SPF 9–12 — średni,
- SPF 15–25 — wysoki,
- SPF 30–50 — bardzo wysoki,
- SPF >50 — ultra wysoki.
Nakładaj krem przed wyjściem, odświeżaj po pływaniu, intensywnym poceniu i wycieraniu ręcznikiem. Dla dorosłego ciała rekomendowana ilość to około 6 łyżeczek kremu.
Upałem nazywamy sytuację, gdy temperatura przy powierzchni ziemi przekracza 30°C. Najwyższe dobowe temperatury występują zwykle między 15:00 a 18:00, natomiast najsilniejsze promieniowanie UV notowane jest około 12:00–13:00.
Źródło: gorlice.pl