18 kwietnia. W 1025 roku Bolesław Chrobry został koronowany na pierwszego króla Polski, co podniosło pozycję kraju do rangi królestwa. Uroczystość ta była jednym z ważniejszych wydarzeń w ówczesnej Europie — Polska znalazła się wśród europejskich monarchii, a królewska władza zyskała sacrum, traktowane jako dar Boży. Koronowany władca stawał się suwerenem, a Bolesław konsekwentnie dążył do utrzymania niezależności państwa i umocnienia jego pozycji politycznej.
W oczach współczesnych kronikarzy Bolesław budził skrajne opinie: jedni krytykowali go ostrymi epitetami, inni — jak Brunon z Kwerfurtu — chwalili za sprawiedliwość i troskę o Kościół i poddanych. Przez 34 lata panowania utrzymał jedność państwa i zyskał przydomek „Chrobry” — czyli dzielny.
Podczas jego rządów Polska odnosiła sukcesy militarne. Po zakończeniu konfliktów z Niemcami zawarto pokój z cesarzem Henrykiem II w Budziszynie w 1018 roku, a cesarstwo uznało suwerenność Polski, akceptując przyłączenie Łużyc i ziemi Milceni. W działaniach przeciwko książęciu rusińskiemu Jarosławowi Mądremu Bolesław zdobył Kijów i przyłączył Grody Czerwińskie — odcinek ważnego traktu handlowego — co częściowo odbudowało utracone za panowania Mieszka I wpływy.
Znaczenie jedności i dziedzictwo
Wojny prowadzone przez Bolesława, często z udziałem wszystkich plemion, umocniły poczucie wspólnoty i gotowość do obrony państwa. Jego władza stała się symbolem jedności, która później służyła jako wzorzec dążeń do ponownego zjednoczenia w epoce rozbicia dzielnicowego. Monarchia za jego panowania objęła obszar sięgający wedle niektórych szacunków pół miliona kilometrów kwadratowych. Król zmarł 17 czerwca 1025 roku; kronikarz Gall Anonim zanotował, że wraz z jego śmiercią odeszły spokój i dostatek kraju.
O korzeniach państwa polskiego najstarsze kroniki mówią bogato: Gall Anonim opisywał kraj jako obfitujący w zasoby naturalne i ludzi pracowitych. Najważniejszą rolę w formowaniu organizacji państwowej odegrali Polanie, których siedziba znajdowała się w Wielkopolsce. Na niewielkim terytorium między Wartą a Notecią w latach 920–940 powstała sieć silnie ufortyfikowanych grodów — m.in. Poznań, Gniezno i Ostrów Lednicki — zbudowanych szybko i przy dużym udziale miejscowej ludności. Badania archeologiczne potwierdzają szybki rozwój tych ośrodków.
W kronikach Piastów przedstawiono również mityczne początki rodu: za protoplastę dynastii uznano Piasta, syna Chościska, o którym istnieje opowieść łącząca przekaz historyczny z legendą o Popielu i „mysiej wieży” w Kruszwicy. Dalej wymieniani są kolejni przodkowie sięgający do Siemowita, Leszka i Siemomysła, który przygotował grunt pod rządy Mieszka I.
Mieszko I, pierwszy historycznie potwierdzony władca Polski, miał według kronikarzy przejść w dzieciństwie krótki okres ślepoty, który symbolicznie porównywano do „ciemności” pogańskiej Polski; jego odzyskanie wzroku traktowano jako zwiastun przyszłego oświecenia kraju przez chrzest i chrześcijaństwo.
Przyjęcie chrztu przez Mieszka w 966 roku miało doniosłe znaczenie: wprowadziło państwo Polan do kręgu kultur łacińskich i wspólnoty chrześcijańskiej, nadając rządzeniu wymiar sakralny i otwierając drogę do integracji z chrześcijańską Europą. Według źródeł, zdecydowaną rolę w tym procesie odegrała żona Mieszka, Dobrawa z Czech, która przybyła do Polski z duchownymi i naciskała na porzucenie pogańskich zwyczajów.
Tradycja podaje, że chrzest miał miejsce 14 kwietnia 966 roku — w Wielką Sobotę — a narodowe pamiątki tego wydarzenia, jak relikwia przekazana biskupowi Jordanowi, są do dziś przechowywane jako świadectwo tej zmiany. Przyjęcie chrztu przez Mieszka bywa opisywane jako moment, w którym Polska weszła na nową drogę kulturalną i religijną.
Historia Polski, jej trudne początki, mity założycielskie i ważne wydarzenia, takie jak chrzest i koronacja Bolesława Chrobrego, pozostają źródłem refleksji i dumy. Zaproszenie do poznawania tych dziejów i wyciągania wniosków przekazuje także autorka oryginalnego tekstu.
Wasza felietonistka
Janina Firlej