„Numer 432” — głos Mariana Kołodzieja, więźnia Auschwitz — zwraca się do odwiedzających, dziękując im za wspólne przeżycie pamięci. Artysta opisuje swoje prace jako odciśnięte rany: rysunki i obozowy numer wyryte na skórze, symboliczny ciężar betonowych krzyży oraz bolesne świadectwo utraty godności, ale też prób zachowania człowieczeństwa w najtrudniejszych warunkach. Jego „Klisze pamięci” są zarówno krzykiem sprzeciwu wobec okrucieństwa, jak i zapisem tego, co przetrwało w ludzkiej pamięci.
Cytat pochodzi z książki Haliny Słojewskiej‑Kołodziej Twoja droga przez Labirynty Mariana Kołodzieja (Wrocław 2023, wyd. ZET) i reprezentuje relację Mariana Kołodzieja (nr obozowy 432). Fragment ten zaprezentowano w ramach projektu edukacyjnego Obóz jest we mnie, realizowanego przez Samorządowy Zespół Szkolno‑Przedszkolny nr 2 w Chełmku we współpracy z Villa Lampe gGmbH z Heilbad Heiligenstadt.
Program i odwiedzane miejsca
W dniach 7–12 kwietnia 2026 roku młodzi uczestnicy z Polski i Niemiec zajmowali się tematyką II wojny światowej. W centrum uwagi znalazła się ekspozycja w Harmężach zatytułowana Klisze pamięci. Labirynty, gdzie zaprezentowano prace Kołodzieja, powracające do artysty po niemal pięćdziesięciu latach — wywołane m.in. chorobą i związanym z nią paraliżem. W swoich rysunkach autor ukazuje skutki odrzucenia Dekalogu oraz na przykładzie św. Maksymiliana Kolbego wskazuje, że w obozowych warunkach możliwe były akty godności i moralnego zwycięstwa.
Uczestnicy odwiedzili także Teatr Wybrzeże w Gdańsku, gdzie Kołodziej był aktywny zawodowo. Artysta odpowiadał m.in. za przygotowanie ołtarzy podczas papieskich pielgrzymek w 1987 i 1999 roku, a w 1997 roku otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Gdańska.
Program obejmował również wizyty w Państwowym Muzeum Auschwitz‑Birkenau, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku oraz na Westerplatte. Grupa spotkała się z burmistrzem Chełmka, Andrzejem Saternusem, na Wzgórzu Skała przy nowo otwartej wieży widokowej im. rotmistrza Witolda Pileckiego.
W projekcie wzięło udział 41 osób — 35 uczniów i 6 opiekunów. Ze strony polskiej nad merytoryczną stroną czuwały Ewa Pilch, Renata Księżarczyk oraz Marek Idzik. Projekt został dofinansowany przez Polsko‑Niemiecką Współpracę Młodzieży oraz Gminę Chełmek. Organizatorzy dziękują wszystkim za wsparcie i udział.
Dyrektor Samorządowego Zespołu Szkolno‑Przedszkolnego nr 2 w Chełmku
Marek Idzik