W Jawiszowicach odbyły się gminne uroczystości upamiętniające 235. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Po mszy w kościele p.w. św. Marcina odsłonięto i poświęcono figurę św. Floriana, patrona strażaków. Rzeźba została ufundowana przez Sekcję Strażaków Seniorów Florian oraz druhów z OSP Jawiszowice z okazji 700-lecia istnienia miejscowej parafii.
Po nabożeństwie mieszkańcy przeszli w pochodzie, któremu towarzyszyła orkiestra Zakładu Górniczego Brzeszcze. Przy pomniku w Jawiszowicach‑Kółku wspólnie odśpiewano hymn państwowy, złożono wiązanki i zapalono znicze.
W obchodach, zaproszonych przez burmistrza, wzięły udział liczne poczty sztandarowe — m.in. strażackie, górnicze i pszczelarskie — oraz delegacje szkół, przedstawiciele Młodzieżowego Parlamentu Gminy Brzeszcze, harcerze, a także organizacje i związki działające na terenie gminy.
Przemówienia i listy okolicznościowe
Podczas uroczystości głos zabrał burmistrz Radosław Szot. Sekretarz gminy Magdalena Maj odczytała list Wojewody Małopolskiego Krzysztofa Jana Klęczara skierowany do mieszkańców z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji.
3 maja 1791 roku Sejm Czteroletni przyjął ustawę rządową, znaną jako Konstytucja 3 Maja. Była to druga na świecie i pierwsza w Europie nowoczesna regulacja organizacji władz państwowych oraz praw i obowiązków obywateli, wciąż podzielonych na stany.
Dokument przekształcał Rzeczpospolitą w monarchię konstytucyjną, wprowadzał trójpodział władzy i wskazywał Sejm jako wyraz suwerennej woli narodu.
Święto uchwalenia konstytucji zostało ustanowione w 1919 roku. W czasie II wojny światowej oficjalne obchody zniknęły, a po wojnie władze komunistyczne nie przywróciły ich na stałe, zastępując je świętem 1 maja. Dzień ten przywrócono do kalendarza państwowego w 1981 roku, a od 1990 roku znów zajmuje ważne miejsce wśród polskich świąt narodowych.
Konstytucja z 3 maja 1791 roku była próbą ratowania Rzeczypospolitej Obojga Narodów po I rozbiorze. Jej celem było ograniczenie zewnętrznej ingerencji, odrzucenie rosyjskiego protektoratu i wzmocnienie państwa poprzez nowoczesne rozwiązania ustrojowe.
Głównymi twórcami dokumentu byli król Stanisław August Poniatowski, Ignacy Potocki, ksiądz biskup Hugo Kołłątaj oraz marszałek Sejmu Stanisław Małachowski. Tekst składał się z uroczystej preambuły i jedenastu artykułów regulujących fundamenty ustrojowe, organizację rządu, zagadnienia gospodarcze i społeczne oraz miejsce Kościoła w państwie.
Konstytucja obowiązywała krótko — jej upadek nastąpił po przystąpieniu króla do konfederacji targowickiej i interwencji rosyjskiej. W rezultacie wojen i kolejnych rozbiorów dokument przestał obowiązywać, a wiele jego egzemplarzy zostało zniszczonych.
W Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie zachowały się trzy unikatowe egzemplarze Konstytucji 3 Maja, z których każdy ma swoją złożoną historię. Dokument ten został również uhonorowany Znakiem Dziedzictwa Europejskiego i wpisany na Polską Listę Krajową programu UNESCO Pamięć Świata.
Źródła: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego; brzeszcze.pl