Galeria „Pod Aniołem” wypełniła się miłośnikami przyrody i podróży podczas kolejnego spotkania z cyklu „Wędrówki z pasją”, organizowanego przez Burmistrza Rabki-Zdroju i PTTK w Rabce-Zdroju.
Gościem wieczoru był Janusz Tomasiewicz, były dyrektor Gorczańskiego Parku Narodowego, który od wielu lat eksploruje Bałkany i dokumentuje ich przyrodnicze walory. Jego prezentacja objęła pięć parków narodowych Czarnogóry, które razem zajmują około 8% powierzchni kraju.
Ogólny kontekst
Tomasiewicz rozpoczął od przedstawienia podstawowych faktów o Czarnogórze: kraj jest mniejszy od województwa małopolskiego (ok. 13,1 tys. km²) i liczy nieco ponad 600 tys. mieszkańców. Mimo niewielkich rozmiarów wyróżnia się dużą różnorodnością krajobrazową — od wybrzeża Adriatyku po wysokie pasma górskie.
Park Narodowy Lovćen
Pierwszy opisany obszar to Lovćen, położony niedaleko historycznej stolicy Cetinje. Na Jezerskim Wierchu znajduje się mauzoleum Piotra II Petrowicia-Niegosza, a dojście na szczyt wymaga pokonania 461 schodów. Z wierzchołka rozciągają się szerokie panoramy kraju. Park charakteryzuje się krajobrazem krasowym, buczynami oraz roślinnością o śródziemnomorskim charakterze.
Park Narodowy Jezioro Szkoderskie
Drugim omawianym miejscem było Jezioro Szkoderskie — największe jezioro Bałkanów, dwie trzecie leży po stronie Czarnogóry, reszta w Albanii. Tomasiewicz nazwał ten obszar „rajem ptaków”: gniazduje tu około 280 gatunków, w tym pelikan kędzierzawy. Podkreślił też bogactwo ichtiofauny — 48 gatunków ryb — oraz rolę miejscowości turystycznych takich jak Virpazar i Rijeka Crnojevića.
Park Narodowy Biogradska Góra
Biogradska Góra to jeden z najstarszych chronionych obszarów w Europie, z ochroną sięgającą 1878 roku. Centrum parku stanowi Biogradzka Puszcza — jeden z nielicznych zachowanych dziewiczych lasów kontynentu. Występują tu potężne buki, jawory i jodły oraz bogactwo flory liczące około 2000 gatunków, w tym liczne endemity.
Park Narodowy Prokletije
Prokletije, zwane też Górami Przeklętymi, występują tu surowe, alpejskie krajobrazy z deniwelacjami sięgającymi 2000 m. Tomasiewicz zwrócił uwagę na zjawiska krasowe, w tym wywierzysko Oko Skakavice z wodą o stałej temperaturze około 8°C, oraz na obszar jeziora Hridskiego i występowanie borów sosny rumelijskiej.
Park Narodowy Durmitor
Durmitor to teren wysokogórski z najwyższym szczytem Bobotov Kuk (2523 m n.p.m.). W prezentacji szczególnie podkreślono Kanion rzeki Tary, uważany za najgłębszy w Europie — około 1300 m. Występują tu liczne formy polodowcowe, piargi i rozległe hale, które zanikającym pasterstwem stopniowo zarastają lasem.
Na zakończenie prelegent zauważył, że Czarnogóra dynamicznie się zmienia: obserwujemy zarówno naturalną sukcesję roślinności na dawnych terenach wypasowych, jak i szybki rozwój infrastruktury turystycznej. Przyszłość parków narodowych będzie zależała od wyważenia ochrony przyrody i interesów gospodarczych.
Spotkanie potwierdziło popularność cyklu „Wędrówki z pasją” wśród mieszkańców i gości Rabki-Zdroju. Opowieść Tomasiewicza łączyła barwne opisy bałkańskich krajobrazów z refleksją nad europejskim dziedzictwem przyrodniczym.
Partnerem wydarzenia była lokalna marka Zagórzańskie Dziedziny.
red. fot. Piotr Kuczaj
