Prawo do poboru wody a ograniczenia prawne
Korzystanie z wód w celach gospodarstwa domowego lub gospodarstwa rolnego przysługuje właścicielom nieruchomości. Jednak ustawa Prawo wodne określa, na jakich zasadach dozwolone jest tzw. zwykłe korzystanie z wód i kiedy wymagane są dodatkowe zgody wodnoprawne.
Kiedy można pobierać wodę bez pozwolenia?
Zgodnie z art. 33 ustawy Prawo wodne, uprawnienie do zwykłego korzystania z wód mają wyłącznie właściciele nieruchomości. Obejmuje ono korzystanie z wód będących własnością właściciela gruntu oraz wód podziemnych znajdujących się w tym gruncie na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego.
Warunkiem korzystania bez konieczności uzyskania pozwolenia jest to, aby pobór nie przekraczał średniorocznie 5 m³ na dobę. Przy zachowaniu tego limitu pobór wód z reguły nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego.
Pozwolenia wodnoprawne — kiedy są konieczne
Kiedy wymagana jest decyzja wodnoprawna?
Jeżeli pobór wody wykracza poza ramy zwykłego korzystania — np. przekracza 5 m³/dobę lub służy innym celom niż potrzeby własnego gospodarstwa domowego czy rolnego — staje się usługą wodną w rozumieniu art. 35 ustawy. W takim przypadku konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 389 pkt 1 ustawy. Pozwolenie uzyskuje się przez złożenie odpowiedniego wniosku wraz z wymaganymi załącznikami.
Studnie i obowiązki przy ich budowie
Prawo do zwykłego korzystania z wód nie zwalnia automatycznie z obowiązku uzyskania zgód na budowę urządzeń wodnych. Wyjątek stanowi wykonanie studni do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania, jeśli głębokość ujęcia nie przekracza 30 metrów — w takim przypadku wykonanie studni nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia.
Wykonanie studni głębszej niż 30 m już wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto, gdy pobór jest realizowany jako usługa wodna (czyli wykracza poza zwykłe korzystanie), pozwolenie jest konieczne bez względu na głębokość ujęcia.
Odpowiedzialne korzystanie z zasobów wodnych
Pobór wód przekraczający limity zwykłego korzystania może zwiększać presję na lokalne zasoby. W warunkach nasilającej się suszy prowadzi to do obniżenia poziomu wód gruntowych, co z kolei może powodować wysychanie studni, pogorszenie wilgotności gleby i zmniejszenie przepływów w ciekach.
Dlatego monitorowanie stanu zasobów wodnych i racjonalne gospodarowanie nimi są kluczowe dla ochrony środowiska i bezpieczeństwa wodnego mieszkańców. Zapewnienie dostępu do wody pitnej jest jednym z podstawowych zadań instytucji zajmujących się gospodarką wodną.
Wprowadzenie: Marcin Janowiec 28.07.2026 r.
Źródło: greboszow.pl