Punkt Wydawania Paszportów Tymczasowych działający od 1 lipca 2024 r. w Porcie Lotniczym im. Jana Pawła II Kraków–Balice zakończył 24. miesiąc pracy. Placówka, druga tego typu w kraju, przez ten czas pomogła ocalić niemal 6 tys. wyjazdów turystycznych i służbowych.
O doświadczeniach z dwóch lat funkcjonowania punktu oraz o bezpieczeństwie podróży uczestnicy dzisiejszego briefingu na lotnisku mówili razem z przedstawicielami administracji i służb. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele wojewody małopolskiego oraz kierownictwo lotniska i służb odpowiedzialnych za granicę i kontrolę celną, w tym m.in. dyrektor Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, prezes Kraków Airport, komendant Karpackiego Oddziału Straży Granicznej oraz kierownik Oddziału Celnego portu lotniczego.
Wojewoda zwrócił uwagę, że administracja publiczna powinna być wsparciem w kryzysowych sytuacjach — takich jak utrata lub zniszczenie dokumentu przed zaplanowanym wyjazdem. Przez pierwsze pół roku działalności wydano ponad 1,5 tys. szybkich paszportów tymczasowych, w 2025 r. uratowano blisko 3 tys. podróży, a do 26 czerwca bieżącego roku wydano ponad 1,4 tys. takich dokumentów. Te liczby podkreślają znaczenie punktu dla osób planujących wyjazdy.
Najczęściej zadawane pytania
W punkcie na lotnisku pojawiają się najczęściej następujące pytania i wątpliwości:
- Czy dziecku bez wcześniejszego dokumentu można wystawić paszport tymczasowy na podstawie odpisu aktu urodzenia?
Nie — paszportu tymczasowego na lotnisku nie wystawia się osobom, które wcześniej nie miały polskiego dokumentu tożsamości z numerem PESEL (dowodu osobistego lub paszportu). Sam fakt złożenia wniosku o paszport biometryczny przed odbiorem dokumentu nie uprawnia do otrzymania szybkiego paszportu tymczasowego. - Czy można wyrobić paszport tymczasowy na lotnisku, jeśli wylot jest z innego portu?
Tak — punkt nie działa w rejonizacji, można otrzymać dokument niezależnie od miejsca planowanego odlotu. - Czy przed ubieganiem się o szybki paszport tymczasowy trzeba wcześniej złożyć wniosek o paszport biometryczny?
MSWiA zaleca wcześniejsze złożenie wniosku o paszport biometryczny, aby szybki paszport tymczasowy nie służył jako podstawowy dokument podróży. - Czy na lotnisku można złożyć wniosek o paszport biometryczny?
Nie — wniosek o paszport biometryczny nie jest przyjmowany w punkcie na lotnisku. - Jak długo trwa wydanie szybkiego paszportu tymczasowego?
Dokument jest wydawany „od ręki”. - Na ile wcześniej należy zgłosić się po szybki paszport tymczasowy?
Należy zgłosić się nie wcześniej niż na dwa dni robocze przed planowanym wylotem. - Ile kosztuje szybki paszport tymczasowy i czy można zrobić fotografię na miejscu?
Opłata wynosi 30 zł, w punkcie dostępna jest możliwość wykonania fotografii.
Prawo do otrzymania szybkiego paszportu tymczasowego przysługuje wyłącznie obywatelowi Polski, który wcześniej posiadał dokument tożsamości (dowód albo paszport), ma ważny bilet lotniczy na lot zagraniczny i przed podróżą stwierdził utratę dokumentu, jego zniszczenie, zapomnienie lub stwierdził, że dokument stracił ważność lub ma zbyt krótki okres ważności.
Punkt w Krakowie–Balicach funkcjonuje od poniedziałku do piątku w godzinach 7:30–15:30.
Rozkład letnich połączeń i modernizacje na lotnisku
Lotnisko w sezonie wakacyjnym oferuje rozbudowaną siatkę połączeń — setki lotów do kilkudziesięciu krajów i miast. W ofercie pojawiły się nowe trasy i przewoźnicy, co skłania zarząd portu do prognoz obsługi wielu milionów pasażerów w najgorętszych miesiącach roku.
W ostatnich miesiącach lotnisko wprowadziło rozwiązania poprawiające komfort i tempo odpraw, m.in. nowoczesne skanery CT, które eliminują konieczność wyjmowania elektroniki z bagażu podręcznego i ograniczeń dotyczących płynów — czas kontroli jednej osoby skrócił się do około 20 sekund. Dla pasażerów wylatujących poza strefę Schengen uruchomiono też nową przestrzeń terminalową z dodatkowymi bramkami (gate’ami), która od majówki obsłużyła już znaczną liczbę podróżnych.
Kontrola graniczna i nowe rozwiązania bezpieczeństwa
Straż Graniczna przy lotnisku przeprowadza rutynowe kontrole graniczne, zapewnia bezpieczeństwo w ruchu lotniczym i nadzoruje współpracę służb lotniskowych. Aby poprawić organizację odpraw i podnieść poziom bezpieczeństwa, przed sezonem wakacyjnym zainstalowano dodatkowe stanowiska odprawy granicznej dostosowane do systemu Entry/Exit (EES) oraz kamery do pobierania zdjęć „Live” w celu rejestracji danych biometrycznych podróżnych.
Co można, a czego nie wolno przywozić — przypomnienie celników
Służba Celno‑Skarbowa apeluje do turystów, by przed zakupami na targach i przywozem pamiątek pamiętać o przepisach ochrony przyrody. Konwencja CITES chroni wiele gatunków — zabronione jest przywożenie np. koralowców, niektórych muszli, wyrobów ze skór krokodyli czy węży oraz preparatów tradycyjnej medycyny zawierających chronione elementy. Towary objęte CITES bez odpowiednich dokumentów mogą zostać skonfiskowane, a sprawca podlegać karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
W tym roku funkcjonariusze zatrzymali przykładowo 86 okazów o łącznej wadze niemal 6,5 kg. Celnicy najczęściej wykrywają też nielegalne produkty spożywcze pochodzenia zwierzęcego i roślinnego — od początku roku zabezpieczono blisko 1,3 tys. kg takich towarów (w tym około 428 kg produktów pochodzenia zwierzęcego i 837 kg roślinnego).
Turyści powinni pamiętać, że z krajów spoza UE legalnie można przywieźć jedynie pięć gatunków owoców: banany, kokosy, duriany, ananasy i daktyle. Przywóz innych świeżych owoców lub zabronionych produktów wiąże się z możliwością nałożenia mandatu sięgającego od 480 zł do nawet 24 000 zł.
Kontrolowane są także wyroby akcyzowe — od początku roku udaremniono przywóz ponad 26 tys. papierosów oraz ponadnormatywne ilości alkoholu (ponad 70 litrów). Funkcjonariusze Oddziału Celnego Lotniska Kraków–Balice nałożyli do tej pory mandaty na 114 podróżnych na łączną kwotę 83 410 zł za przewóz zakazanych towarów lub przekroczenie dozwolonych limitów.