W piśmie podkreślono, że szpitale powiatowe są najbliższym mieszkańcom elementem publicznego systemu ochrony zdrowia. To właśnie one każdego dnia udzielają pomocy w stanach nagłych, prowadzą diagnostykę, leczenie szpitalne i ambulatoryjne, zabezpieczają ratownictwo medyczne, opiekę nad dziećmi, osobami starszymi oraz pacjentami wymagającymi długotrwałego leczenia. Zdaniem Rady Powiatu problem nie dotyczy pojedynczych placówek, ale całego systemu finansowania ochrony zdrowia.
Samorządowcy zwracają uwagę, że szczególnie trudna jest sytuacja szpitali o niższym stopniu referencyjności, które realizują podstawowe świadczenia zdrowotne dla mieszkańców powiatów. Obowiązujące wyceny świadczeń i mechanizmy finansowania powodują, że wzrost kosztów działalności znacząco przewyższa wzrost przychodów. W efekcie wiele placówek, mimo realizowania ustawowych obowiązków, jest zmuszonych do dalszego zadłużania się.
W apelu przywołano dane Związku Powiatów Polskich, według których w 2025 roku łączna strata netto 207 analizowanych szpitali przekroczyła 1,8 mld zł i była o około 30 procent wyższa niż rok wcześniej. Rada Powiatu w Wadowicach wskazuje, że samorządy od wielu lat ponoszą znaczną część odpowiedzialności finansowej za funkcjonowanie publicznej ochrony zdrowia. Powiat Wadowicki w ciągu 27 lat istnienia przekazał na rozwój i funkcjonowanie Szpitala Powiatowego w Wadowicach około 120 mln zł. Tylko w 2025 roku było to ponad 27 mln zł środków własnych.
Radni zwracają także uwagę na wadliwą, ich zdaniem, konstrukcję systemu ryczałtowego. W przypadku szpitali funkcjonujących w sieci każde świadczenie wykonane ponad przyznany ryczałt staje się kosztem placówki. Oznacza to, że zwiększanie dostępności leczenia, skracanie kolejek i przyjmowanie większej liczby pacjentów prowadzi do pogarszania wyniku finansowego szpitala.
Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w Wadowicach w 2025 roku wykonał świadczenia na poziomie 106 procent przyznanego ryczałtu. Według samorządu oznacza to, że około 6 procent świadczeń zostało wykonanych bez zapewnienia odpowiedniego finansowania, co przełożyło się na wielomilionowe obciążenie budżetu placówki. Jak podkreślono, w praktyce szpital został obciążony kosztami leczenia pacjentów, których nie mógł pozostawić bez pomocy.
Rada Powiatu apeluje o pilne dostosowanie wycen świadczeń medycznych do rzeczywistych kosztów ich realizacji. W piśmie wskazano między innymi na wzrost kosztów energii, materiałów medycznych, leków, usług zewnętrznych oraz skutki corocznych ustawowych podwyżek wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia. Zdaniem autorów apelu te wydatki nie znajdują pełnego odzwierciedlenia w finansowaniu przekazywanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Samorządowcy z niepokojem odnoszą się również do działań prowadzących do ograniczenia finansowania diagnostyki obrazowej. W piśmie zaznaczono, że Polska już obecnie pozostaje poniżej średniej europejskiej pod względem liczby wykonywanych badań tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego. Tymczasem szybka diagnostyka jest podstawą nowoczesnego leczenia i wczesnego wykrywania chorób nowotworowych, neurologicznych oraz kardiologicznych. Ograniczanie finansowania badań diagnostycznych, jak wskazuje Rada, może nie przynieść realnych oszczędności, a w przyszłości skutkować wyższymi kosztami leczenia i pogorszeniem rokowań pacjentów.
W apelu pojawia się również postulat uruchomienia skutecznych mechanizmów oddłużeniowych dla szpitali. Rada wskazuje na potrzebę rozwiązań umożliwiających restrukturyzację zobowiązań przy udziale Banku Gospodarstwa Krajowego. Miałoby to ograniczyć koszty obsługi zadłużenia i pozwolić na przeznaczenie większych środków bezpośrednio na leczenie pacjentów oraz rozwój placówek medycznych.
Jednocześnie Rada Powiatu podkreśla, że ZZOZ w Wadowicach aktywnie realizuje działania rozwojowe i inwestycyjne. W piśmie wymieniono między innymi budowę Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Radoczy, rozwój nowoczesnych usług cyfrowych, modernizację infrastruktury ambulatoryjnej, termomodernizację budynków szpitalnych oraz modernizację lądowiska dla śmigłowców ratunkowych. Samorząd zaznacza jednak, że nawet najlepiej prowadzone inwestycje nie są w stanie zrekompensować niedoborów środków przeznaczonych na bieżące finansowanie leczenia pacjentów.
Szczególne miejsce w apelu zajmuje również rola wadowickiego szpitala w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej. ZZOZ w Wadowicach zabezpiecza potrzeby zdrowotne około 160 tysięcy mieszkańców powiatu wadowickiego. Szpital prowadzi Szpitalny Oddział Ratunkowy, oddział anestezjologii i intensywnej terapii, oddziały zabiegowe, położniczo-ginekologiczne, pediatryczne oraz współtworzy system Państwowego Ratownictwa Medycznego.
Rada wskazuje, że w przypadku katastrof naturalnych, zagrożeń epidemicznych, zdarzeń masowych, awarii infrastruktury krytycznej czy innych sytuacji kryzysowych szpital w Wadowicach stanowi podstawowy ośrodek medyczny dla znacznej części zachodniej Małopolski. Ograniczenie jego potencjału oznaczałoby więc nie tylko lokalny problem pacjentów, ale również osłabienie zdolności państwa do reagowania na zagrożenia zdrowotne i kryzysowe.
W dokumencie znalazły się także słowa uznania dla pracowników Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Wadowicach: lekarzy, pielęgniarek, położnych, ratowników medycznych, diagnostów laboratoryjnych, rehabilitantów oraz personelu administracyjnego i technicznego. Rada Powiatu podkreśliła, że ich codzienna praca, profesjonalizm i zaangażowanie stanowią gwarancję bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców powiatu.
Zdaniem Rady Powiatu w Wadowicach stabilne funkcjonowanie szpitali powiatowych jest warunkiem realizacji konstytucyjnego prawa obywateli do ochrony zdrowia oraz jednym z fundamentów bezpieczeństwa państwa. Samorząd apeluje więc o pilne działania legislacyjne, organizacyjne i finansowe, które zapewnią stabilne funkcjonowanie szpitali powiatowych, poprawią dostępność świadczeń zdrowotnych oraz bezpieczeństwo mieszkańców.