Osoba żyjąca samotnie, która z powodu wieku, choroby lub innych przeszkód wymaga pomocy, a nie otrzymuje jej od bliskich, może otrzymać wsparcie w postaci usług opiekuńczych albo specjalistycznych usług opiekuńczych.

Pomoc ta może być też przyznana, gdy potrzebująca wsparcia osoba nie może liczyć na rodzinę ani na małżonka niezamieszkującego wspólnie, wstępnych czy zstępnych, którzy byliby w stanie jej pomóc.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze to działania dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z konkretnej choroby lub niepełnosprawności, wykonywane przez osoby z odpowiednim przygotowaniem zawodowym — np. pielęgniarki, psychologów, pedagogów, logopedów, pracowników socjalnych, terapeutów zajęciowych, asystentów osób niepełnosprawnych czy rehabilitantów.

Zakres wsparcia w ramach specjalistycznych usług

Wsparcie w ramach specjalistycznych usług opiekuńczych obejmuje kilka głównych obszarów:

  • Uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia — m.in. trening samoobsługi i kompetencji społecznych, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji oraz asystowanie przy codziennych czynnościach, takich jak prowadzenie gospodarstwa domowego, dbanie o higienę i wygląd, utrzymywanie kontaktów rodzinnych i towarzyskich, wspólne organizowanie czasu wolnego czy korzystanie z usług instytucji.
  • Interwencje i wsparcie w życiu rodzinnym — pomoc w sytuacjach kryzysowych (poradnictwo, interwencje kryzysowe, wsparcie psychologiczne), ułatwianie dostępu do edukacji i kultury, koordynacja działań innych służb dla rodziny osoby korzystającej z usług, wzmacnianie pozytywnych relacji z bliskimi oraz współpraca z rodziną w kształtowaniu właściwych postaw wobec osoby chorej lub niepełnosprawnej.
  • Pomoc w sprawach urzędowych — wsparcie w uzyskiwaniu świadczeń socjalnych i emerytalno-rentowych oraz pomoc przy wypełnianiu niezbędnych dokumentów.
  • Wsparcie w zdobyciu i utrzymaniu pracy — pomoc w poszukiwaniu informacji o ofertach pracy, w przygotowaniu dokumentów, w przygotowaniu do rozmowy z pracodawcą, asystowanie w kontaktach z pracodawcą, a także udział w formach aktywizacji zawodowej (warsztaty terapii zajęciowej, zakłady aktywności zawodowej, środowiskowe domy samopomocy, centra integracji społecznej itp.) oraz pomoc w radzeniu sobie z problemami psychicznymi związanymi z pracą lub bezrobociem.
  • Pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi — nauka planowania budżetu, asystowanie przy wydatkach, pomoc w uzyskaniu ulg i zwiększaniu samodzielności finansowej.
  • Pielęgnacja i wsparcie lecznicze — ułatwianie dostępu do świadczeń zdrowotnych, umawianie i pilnowanie wizyt oraz badań, pomoc w zaopatrzeniu w leki, nadzorowanie przyjmowania leków i obserwacja skutków ubocznych, a w uzasadnionych przypadkach zmiana opatrunków czy pomoc w użyciu materiałów medycznych i przy utrzymaniu higieny; obejmuje także pomoc w dotarciu do placówek medycznych i rehabilitacyjnych.
  • Rehabilitacja i usprawnianie funkcji — działania prowadzone zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalistów rehabilitacji oraz współpraca ze specjalistami w obszarze wsparcia psychologiczno‑pedagogicznego i terapeutycznego mająca na celu aktywizację osoby korzystającej z usług.
  • Pomoc mieszkaniowa — wsparcie w uzyskaniu mieszkania i rozliczaniu opłat, organizacji drobnych napraw, adaptacji i likwidacji barier architektonicznych oraz w kształtowaniu dobrych relacji z sąsiadami i właścicielem nieruchomości.

Osoby potrzebujące specjalistycznych usług opiekuńczych mogą zgłosić chęć skorzystania z pomocy na kilka sposobów:


  • osobiście w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej i Wsparcia Rodziny w Dąbrowie Tarnowskiej, ul. Kościuszki 15A, 33-200 Dąbrowa Tarnowska;
  • telefonicznie pod numerami 14 657 83 83 lub 571 336 500;
  • pismem na adres ośrodka: ul. Kościuszki 15A, 33-200 Dąbrowa Tarnowska;
  • przez osobę bliską lub zaufaną, która w imieniu potrzebującego zgłosi podstawowe dane kontaktowe w ośrodku.

Każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie. Przy zgłoszeniu warto przedstawić pracownikowi socjalnemu swoją trudną sytuację i przygotować następujące dokumenty:

  1. dowód tożsamości (np. dowód osobisty, paszport lub inny dokument);
  2. dokumenty potwierdzające dochody (np. decyzje lub ostatnie odcinki świadczeń: emerytura, renta, zasiłki itp.);
  3. zaświadczenie lub oświadczenie o wysokości wynagrodzenia, jeśli osoba jest zatrudniona lub pracuje na umowę zlecenie, o dzieło lub agencyjną;
  4. dokumenty dotyczące stanu zdrowia, uzasadniające potrzebę przyznania specjalistycznych usług;
  5. inne dokumenty zależnie od sytuacji własnej i rodzinnej, które mogą mieć wpływ na prawo do świadczeń.

Decyzja o przyznaniu specjalistycznych usług opiekuńczych poprzedzona jest przeprowadzeniem rodzinnego wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego. Wywiad powinien zostać przeprowadzony w ciągu 14 dni roboczych od złożenia wniosku w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się. Wywiad obejmuje informacje dotyczące nie tylko osoby wnioskującej, lecz także osób wspólnie zamieszkujących i gospodarujących oraz najbliższej rodziny (np. rodziców, dzieci, rodzeństwa).

W trakcie wywiadu pracownik socjalny może żądać złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym rodziny. Brak takiego oświadczenia może skutkować negatywnym rozpatrzeniem wniosku. Formularz wywiadu wypełnia pracownik, a po jego zakończeniu wnioskodawca podpisuje formularz, potwierdzając zgodność danych z rzeczywistością.

Odmowa zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji przez osoby ubiegające się o pomoc lub korzystające z niej może skutkować odmową przyznania świadczenia, uchyleniem decyzji już wydanej lub wstrzymaniem wypłaty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze są odpłatne. Opłata naliczana jest za godzinę świadczenia i zależy od dochodu osoby ubiegającej się oraz dochodów członków jej rodziny.