Od 1 stycznia 2026 roku w Krakowie zacznie działać Strefa Czystego Transportu (SCT), wprowadzająca nowe reguły wjazdu na teren miasta. Zmiana może dotyczyć także osób mieszkających poza Krakowem, które regularnie dojeżdżają do pracy, na zakupy czy na wizyty lekarskie.
Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy Twój samochód spełnia wymagania emisyjne. Wiele aut już odpowiada kryteriom strefy — jeśli dodatkowo mają polskie tablice rejestracyjne, właściciele nie będą musieli podejmować żadnych działań, ponieważ pojazdy te zostaną automatycznie zarejestrowane w systemie SCT.
Samochody benzynowe (w tym z instalacją LPG) będą mogły wjeżdżać do strefy, gdy spełniają normę Euro 4 lub zostały zarejestrowane w 2005 roku lub później — oznacza to akceptację aut benzynowych do około 21 lat w momencie uruchomienia strefy.
W przypadku aut z silnikiem diesla wymagania są ostrzejsze: dla samochodów osobowych do 3,5 tony konieczna jest norma Euro 6 lub rok produkcji 2014 i nowsze (czyli maksymalnie około 12 lat). Większe pojazdy ciężarowe z silnikiem diesla muszą spełniać normę Euro 6 lub być wyprodukowane w 2012 r. albo później.
Co zrobić, jeśli Twoje auto nie spełnia wymagań?
Dla kierowców spoza Krakowa, których pojazdy nie odpowiadają kryteriom SCT, przewidziano trzyletni okres przejściowy. W tym czasie wjazd do strefy będzie możliwy po uiszczeniu odpowiedniej opłaty.
System opłat przewiduje stawki godzinowe, dobowe oraz abonamenty miesięczne. Przy okazjonalnych wjazdach naliczana będzie opłata 2,50 zł za każdą rozpoczętą godzinę pobytu w strefie (liczoną od wjazdu do wyjazdu lub zaparkowania; ponowny wjazd wymaga osobnej opłaty). Opłata dobowo wyniesie 5 zł w 2026 roku i 15 zł w 2027 roku.
Dla osób dojeżdżających regularnie dostępne będą abonamenty: w 2026 r. miesięczny abonament kosztuje 100 zł, w 2027 r. wzrośnie do 250 zł, a w 2028 r. — do 500 zł.
Dane pojazdu będzie można sprawdzić i zgłosić w internetowym systemie obsługującym SCT, który ma zostać uruchomiony na początku grudnia 2025 r. Po uruchomieniu systemu będzie można zweryfikować spełnienie norm, zgłosić pojazd lub opłacić wjazd — wystarczy podać numer rejestracyjny samochodu, a system przeprowadzi przez kolejne kroki.
Osoby preferujące kontakt bezpośredni albo mające trudności z obsługą elektronicznego serwisu będą mogły załatwić sprawy w wyznaczonych punktach obsługi — ich lokalizacje zostaną wskazane przez miasto.
Po 31 grudnia 2028 roku opłaty za wjazd z pojazdów niespełniających norm przestaną być dostępne (wymóg ustawowy) i do strefy będą mogły wjeżdżać wyłącznie pojazdy spełniające wymagania emisyjne.
W określonych sytuacjach przewidziano zwolnienia z opłat. Osoby posiadające ważną kartę parkingową dla niepełnosprawnych mogą zgłosić jeden pojazd, który będzie zwolniony z opłat i ograniczeń — przy zgłoszeniu konieczne będzie dołączenie kopii karty z datą ważności i danymi uprawnionego.
Również pacjenci korzystający ze specjalistycznych świadczeń medycznych finansowanych publicznie (rehabilitacja, dializy, chemioterapia, radioterapia itp.) mogą otrzymać zwolnienie — każdy wjazd trzeba będzie uprzednio zgłosić w systemie SCT oraz potwierdzić wizytę w placówce. Wyjątkiem są transporty ratunkowe na SOR.
Pojazdy zabytkowe wpisane do rejestru konserwatora oraz niektóre pojazdy specjalne (np. kampery, food trucki) również mogą uzyskać uprawnienia wjazdowe po odpowiednim zgłoszeniu lub na podstawie danych z centralnych ewidencji. W większości przypadków uprawnienia te trzeba będzie odnawiać co najmniej raz w roku, przedstawiając aktualne dokumenty.
Jeśli samochód ma zagraniczne tablice, nawet gdy spełnia normy, właściciel musi samodzielnie zgłosić go do systemu SCT i dołączyć kopię dowodu rejestracyjnego oraz dane pojazdu (marka, model, rok produkcji i norma emisji).
Wjazd do strefy będzie nadzorowany głównie przez kamery odczytujące tablice rejestracyjne i porównujące je z bazą SCT. Nieprawidłowy wjazd może skutkować mandatem do 500 zł, egzekwowanym na podstawie art. 96c Kodeksu wykroczeń przez straż miejską lub policję.
Główne informacje o Strefie Czystego Transportu będą dostępne na stronie internetowej strefy, gdzie znajdą się wyjaśnienia przepisów, instrukcje oraz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. W razie potrzeby można też kontaktować się z Krakowskim Centrum Kontaktu — mailowo lub telefonicznie pod numerem 12 616 55 55.
Warto już teraz sprawdzić, czy Twój samochód spełnia wymagane normy (informację o normie Euro znajdziesz w dowodzie rejestracyjnym). Jeśli auto nie spełnia kryteriów, przed styczniem 2026 masz czas, by rozważyć opcje: uzyskanie zwolnienia, wymianę pojazdu, korzystanie z transportu publicznego, parkowania przesiadkowego lub uwzględnienie opłat za wjazd w kosztach dojazdu.
Rozplanuj zmiany z wyprzedzeniem, by uniknąć problemów po uruchomieniu strefy na początku nowego roku.
Źródło: czchow.pl
