Do końca kwietnia 2024 r. należało usunąć z użytkowania kotły na węgiel lub drewno, które nie spełniają żadnych norm emisyjnych (kotły bezklasowe oraz klasy 1. i 2.). Urządzenia spełniające jedynie podstawowe wymagania (klasy 3 i 4 według PN‑EN 303-5:2012) trzeba wymienić do końca 2026 r. Natomiast kotły klasy 5 z normy PN‑EN 303-5:2012, które były eksploatowane przed 1 lipca 2017 r., mogą pracować do naturalnego zakończenia ich żywotności. Stary piec można zastąpić m.in. ogrzewaniem elektrycznym, pompą ciepła, kotłem gazowym, kotłem na lekki olej opałowy lub nowoczesnym kotłem na paliwo stałe lub biomasę spełniającym wymagania Ekoprojektu (emisja pyłu do 20 mg/m3). Kotły na paliwa stałe (w tym na węgiel) muszą mieć automatyczny podajnik paliwa — z wyłączeniem kotłów zgazowujących — i nie mogą być wyposażone w ruszt awaryjny.
Od 1 lipca 2017 r. wszelkie nowe kominki i urządzenia podobnego typu (np. ogrzewacze pomieszczeń, piece kaflowe, tzw. „kozy”) muszą spełniać wymogi ekoprojektu. Dotyczy to także wymiany kominka w już istniejącym budynku. Kominki, które nie spełniają standardów ekoprojektu lub nie osiągają sprawności cieplnej przynajmniej 80%, powinny zostać wymienione lub wyposażone w instalację redukującą emisję pyłu do wymaganych poziomów do maja 2024 r.
Kary za nieprzestrzeganie przepisów
Osoby eksploatujące instalacje niezgodnie z uchwałą antysmogową narażone są na karę w postaci mandatu do 500 zł. Kontrolujący mogą również wystąpić do sądu z wnioskiem o ukaranie grzywną do 5 000 zł. Sankcje mogą być nakładane przy każdorazowym stwierdzeniu naruszenia przepisów.
Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków
Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) gromadzi dane o źródłach ciepła i spalania paliw w budynkach mieszkalnych i niemieszkalnych. Obowiązek zgłoszenia wynika z ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o CEEB z 21 listopada 2008 r. Właściciel lub zarządca budynku ma obowiązek wskazać, z jakiego źródła ogrzewania korzysta.
Jednorazowe złożenie deklaracji nie kończy obowiązku — przy każdej zmianie źródła ciepła (instalacja nowego urządzenia lub likwidacja starego) należy złożyć nową deklarację. Nowe źródło ciepła trzeba zgłosić w ciągu 14 dni od pierwszego uruchomienia.
Opracowanie: Kinga Sobota
Wprowadzenie: Marcin Janowiec, 09.04.2026 r.
