Gdy w rodzinach pojawia się ryzyko, że najbliżsi staną się ofiarami cyberprzestępców, młodzi nie stoją z boku. Uczniowie z Małopolski prowadzą działania uświadamiające, promują odpowiedzialne korzystanie z technologii i wraz z bliskimi wypracowują proste metody weryfikacji tożsamości rozmówcy. W kampanii „Ustal z Babcią hasło” wzięło udział 49 szkół (354 klasy), obejmując około 7 tys. uczniów.
Briefing podsumowujący projekt odbył się w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie. W spotkaniu uczestniczyli m.in. I wicewojewoda małopolska Elżbieta Achinger, I wicekurator oświaty Artur Pasek oraz I zastępca komendanta wojewódzkiego policji w Krakowie insp. Maciej Kubiak. Obecni byli także uczniowie i uczennice ze szkół wyróżnionych za szczególne zaangażowanie.
Wspólna odpowiedzialność i edukacja
Organizatorzy podkreślali, że bezpieczeństwo seniorów to zadanie całego społeczeństwa. Według I wicewojewody Elżbiety Achinger inicjatywa pokazuje, że młodzi mogą pełnić rolę ambasadorów bezpieczeństwa cyfrowego w swoich rodzinach, a zdobyta w szkołach wiedza powinna pomagać w odpowiedzialnym korzystaniu z technologii. I małopolski wicekurator Artur Pasek dziękował uczestnikom za pomoc najbliższym, a insp. Maciej Kubiak zwrócił uwagę, że profilaktyka wobec seniorów jest jednym z ważnych obszarów pracy policji i każda taka inicjatywa ma duże znaczenie.
Kampania była lokalną odpowiedzią na ogólnopolską akcję Departamentu Polityki Senioralnej KPRM i koncentrowała się na zagrożeniach wynikających z nadużyć technologii, w tym zastosowań sztucznej inteligencji do podszywania się pod bliskich, tworzenia fałszywych komunikatów czy wyłudzania danych i pieniędzy.
Dane Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie potwierdzają skalę problemu. W ubiegłym roku oszustwa metodami „na legendę” dotknęły 450 osób, które łącznie straciły ponad 14,2 mln zł; wśród nich było 313 seniorów (65+), którzy ponieśli straty przekraczające 10,1 mln zł. W 2024 r. odnotowano 451 takich przypadków, a straty sięgnęły niemal 19,8 mln zł, z czego około 16,7 mln zł przypadało na osoby w wieku 65 lat i więcej.
Prosty sposób na weryfikację — rodzinne hasło
Jednym z praktycznych wyników akcji było zachęcenie rodzin do ustalenia prostego „hasła bezpieczeństwa” — krótkiego kodu znanego tylko najbliższym, który ułatwia sprawdzenie autentyczności niepokojących telefonów lub wiadomości i może zapobiec oszustwu. Pomysły haseł miały być łatwe do zapamiętania, np. nawiązujące do wspólnych wakacji czy ulubionych aktywności.
W ramach kampanii uczniowie uczestniczyli w lekcjach o cyberbezpieczeństwie, poznawali mechanizmy działania oszustów i przygotowywali się do rozmów z seniorami o bezpiecznym korzystaniu z internetu i nowych technologii. Zwieńczeniem działań była krzyżówka tematyczna i wyłonienie najlepszych szkół — te, których co najmniej 75% klas podało prawidłowe rozwiązanie, zostały nagrodzone i wyróżnione.
Wyróżnione placówki
Przedstawiciele urzędu i służb wręczyli dyplomy delegacjom 10 szkół, które wyróżniły się szczególnym zaangażowaniem. Są wśród nich:
- Szkoła Podstawowa nr 164 im. bł. Franciszki Siedliskiej w Krakowie
- Szkoła Podstawowa im. bł. kard. Stefana Wyszyńskiego w Kadczy
- Szkoła Podstawowa im. ks. Jana Twardowskiego w Jaworniku
- Szkoła Podstawowa nr 37 im. Juliana Tuwima w Krakowie
- Szkoła Podstawowa z Oddziałami Sportowymi nr 2 im. Łukasza Górnickiego w Oświęcimiu
- Szkoła Podstawowa im. św. Stanisława Kostki z Oddziałami Integracyjnymi w Modlnicy
- Szkoła Podstawowa nr 2 im. kard. Stefana Wyszyńskiego w Wieprzu
- Zespół Szkół Poligraficzno‑Medialnych im. Zenona Klemensiewicza w Krakowie
- Zespół Szkół Geodezyjno‑Drogowych i Gospodarki Wodnej im. Gabriela Narutowicza w Krakowie
- Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. Jana Pawła II w Gromniku
Organizatorzy podziękowali Kuratorium Oświaty w Krakowie, Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej oraz wszystkim szkołom, nauczycielom, uczniom i rodzicom za udział w inicjatywie. Jak podkreślono, takie działania wzmacniają więzi międzypokoleniowe i podnoszą świadomość zagrożeń cyfrowych, pokazując, że bezpieczeństwo seniorów to wspólna odpowiedzialność.
Źródło: malopolska.uw.gov.pl