Wysokie temperatury zwiększają ryzyko odwodnienia i przegrzania organizmu. Ekstremalny upał może doprowadzić do udaru cieplnego lub słonecznego, który zagraża zdrowiu, a nawet życiu.
Do typowych objawów należą: silne zmęczenie, bóle i zawroty głowy, nudności, podwyższona temperatura, szumy uszne, drgawki oraz przyspieszone tętno i oddech. Stan ten wymaga natychmiastowej reakcji.
Wysoka temperatura oddziałuje także na układ nerwowy — powoduje ospałość, rozdrażnienie i spadek koncentracji, co jest istotne m.in. podczas prowadzenia pojazdu.
Gdy pojawią się nagłe objawy typu zawroty głowy, silne pragnienie, osłabienie lub niepokój, natychmiast przejdź do chłodnego miejsca i w razie potrzeby zgłoś się pod numer alarmowy 112. Osoby przyjmujące leki powinny skonsultować się z lekarzem w sprawie ich wpływu na termoregulację i gospodarkę wodno-elektrolitową.
Porady na najgorętsze dni
W ciągu dnia ogranicz dopływ gorącego powietrza do domu — zasłoń okna i rolety, szczególnie od strony nasłonecznionej. Okna otwieraj rano i w nocy, gdy temperatura spada, o ile warunki na to pozwalają.
Ubieraj się lekko — wybieraj przewiewne ubrania z naturalnych tkanin w jasnych kolorach, co ułatwia utrzymanie prawidłowej temperatury ciała.
Avoid nagłych zmian temperatury: po wyjściu z klimatyzowanego pomieszczenia nie wystawiaj się od razu na pełne słońce. Takie różnice mogą wywołać szok termiczny, zwłaszcza u dzieci i osób starszych.
Ogranicz długie opalanie — przebywanie na słońcu nie powinno trwać zbyt długo. Stosuj kosmetyki ochronne i nie narażaj skóry na bezpośrednie nasłonecznienie przez wiele godzin.
Nawadnianie i dieta
Pij dużo płynów, najlepiej niegazowanej wody. W upalne dni wybieraj lekkie posiłki oparte na warzywach i owocach, które uzupełniają witaminy i minerały. Unikaj ciężkich, tłustych i smażonych potraw, które dodatkowo obciążają organizm.
Wysokie temperatury sprzyjają namnażaniu bakterii (np. salmonelli) — unikaj potraw z surowych jaj i dbaj o higienę rąk. Alkohol zwiększa ryzyko odwodnienia, więc lepiej go ograniczyć.
Aktywność, kąpiele i podróże
W najgorętszych godzinach ogranicz intensywny wysiłek fizyczny, który może prowadzić do odwodnienia, skurczów mięśni i udaru cieplnego. Przy pobycie nad wodą nie wchodź gwałtownie do wody po długim opalaniu — przed zanurzeniem polej twarz i klatkę piersiową wodą z akwenu, a potem powoli zanurzaj się.
Podróżując samochodem, rób częstsze przerwy i odpoczywaj w cieniu, aby zachować koncentrację i zminimalizować wpływ upału.
Dzieci i zwierzęta
Nie zostawiaj nigdy dzieci ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie — w nagrzanym wnętrzu temperatura może szybko wzrosnąć do bardzo niebezpiecznych wartości. Dzieci na upale lepiej pozostawić w domu; jeśli trzeba wyjść, ubierz je w lekkie, jasne ubrania i pamiętaj o czapce z daszkiem.
Przy spacerach z wózkiem stosuj dodatkową osłonę (np. parasolkę). Podawaj dzieciom letnie, nie zimne napoje (ziołowe lub owocowe herbatki, wodę, rozcieńczone soki) i kąp je w letniej wodzie.
Zwierzęta domowe nie mają takich mechanizmów chłodzenia jak ludzie — psy chłodzą się głównie poprzez dyszenie, dlatego pozostawianie ich w nagrzanym samochodzie może być śmiertelne.
Seniorzy
Osoby starsze powinny unikać wychodzenia z domu w największy upał; gdy jest to konieczne, załóż nakrycie głowy. Starsi pacjenci często przyjmują wiele leków — w warunkach odwodnienia ich stężenia mogą zmienić się niebezpiecznie, dlatego trzeba bacznie obserwować samopoczucie i stosować się do zaleceń lekarza.
Pracodawcy powinni uwzględniać szczególne potrzeby starszych pracowników podczas upałów, zapewniając odpowiednie warunki pracy i przerwy.
Ochrona przeciwsłoneczna
Używaj kremów z filtrem SPF, pamiętając, że nie dają one całkowitej ochrony, lecz jedynie zmniejszają ryzyko poparzeń. Zakresy ochrony to m.in.:
- SPF 2–6 — słaby
- SPF 9–12 — średni
- SPF 15–25 — wysoki
- SPF 30–50 — bardzo wysoki
- SPF >50 — ultra wysoki
Krem nakładaj przed wyjściem na słońce i ponawiaj aplikację po wysiłku, pływaniu lub wytarciu skóry — ochrona zmniejsza się z upływem czasu. Dla dorosłego przyjmuje się orientacyjnie ok. 6 łyżeczek kosmetyku na całe ciało.
Przy powierzchni ziemi mówimy o upale, gdy temperatura przekracza 30°C. Najwyższe temperatury w ciągu dnia zwykle występują między 15:00 a 18:00, natomiast najsilniejsze promieniowanie UV przypada około 12:00–13:00.
Źródło: zielonki.pl