Pierwszy, wyjątkowo słoneczny weekend marca był okazją do organizacji trzech wydarzeń w ramach projektu Interreg Polska–Słowacja „Dziedzictwo Górali Zagórzańskich – Kultura i Tradycja bez Granic / Dedičstvo Záhorských goralov – Kultúra a tradícia bez hraníc”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. W Mszanie Dolnej zrealizowano dwa warsztaty tematyczne oraz finałową część — V Jarmark Wielkanocny z „Bitwą na sodrę”.
Warsztaty serowarskie — od mleka do gotowego sera
21 marca 2026 r. w Janda Resort & Conference odbyły się warsztaty „Gorczańskie Sery — Smak Zagórzańskiej Tradycji” prowadzone przez Monikę Kubik. Uczestnicy zapoznali się z całym procesem produkcji serów podpuszczkowych: od oceny jakości mleka, przez dobór podpuszczki, po dojrzewanie i przechowywanie.
Prowadząca tłumaczyła, jakie składniki i w jakiej kolejności dodaje się do mleka oraz jakie reakcje chemiczne zachodzą podczas produkcji sera. Każdy uczestnik otrzymał koszyczek serowarski i mógł samodzielnie przygotować serek, dobierając przyprawy — czosnek, zioła, paprykę, pieprz i inne — tworząc produkty o indywidualnym smaku. Gotowe sery zapakowano próżniowo, by uczestnicy mogli bezpiecznie zabrać je do domu. Zaskoczeniem okazało się duże zaangażowanie mężczyzn, którzy chętnie zabrali się do pracy po części teoretycznej.
Tworzenie „Zagórzańskiego cejca” — bibułkowa plastyka obrzędowa
22 marca 2026 r. odbyły się warsztaty plastyki obrzędowej „Zagórzańskie cejco” prowadzone przez członkinie KGW Olszówka. Zajęcia obejmowały wszystkie etapy przygotowania bibułkowych kwiatów — od cięcia i przygotowania bibuły, przez skręcanie płatków, aż po komponowanie całych kompozycji.
Najwięcej radości sprawiły one dzieciom, które z zapałem tworzyły swoje pierwsze kwiatuszki, ale warsztaty przyciągnęły też panie z różnych Kół Gospodyń Wiejskich z Polski i Słowacji oraz — ku zaskoczeniu — wielu mężczyzn. Wspólnie powstające kwiaty zostaną wykorzystane do zdobienia zagórzańskich palm wielkanocnych, a spotkanie stało się okazją do przekazania tej lokalnej tradycji słowackim partnerom projektu.
W kulminacyjnym punkcie weekendu, podczas V Jarmarku Wielkanocnego, odbyła się „Bitwa na sodrę” — przestrzeń prezentacji tradycji kulinarnych i integracji polsko‑słowackiej. Partnerzy z gminy Lendak zaprezentowali tradycyjną wielkanocną polevkę i zostali wyróżnieni w konkursie „Scodro łyske”. Jury przyznało także „Złotą chochlę” Łostowiankom, „Srebrną” — głównemu kucharzowi Klubu Senior +, a brązowe wyróżnienia ex aequo otrzymały Śwarne Babki z Łętowego oraz Gosposie z Mszany Górnej.
W wydarzeniu uczestniczył także starosta Lendaku, Miro Koščák, który przybył wraz z rodziną i pracownikiem urzędu. Wszystkie trzy inicjatywy zgromadziły mieszkańców gminy Mszana Dolna oraz gości ze Słowacji, tworząc atmosferę współpracy, nauki i wspólnego świętowania.
Organizatorzy dziękują uczestnikom za zaangażowanie i zapowiadają kolejne spotkania w ramach polsko‑słowackiej współpracy w projekcie „Dziedzictwo Górali Zagórzańskich – Kultura i Tradycja bez Granic”. Wydarzenia były współfinansowane przez Unię Europejską w ramach programu Interreg Polska‑Słowacja 2021–2027.
Red. Ewelina Dziedzina
Źródło: mszana.pl
